nerv sistemasi

DOCX 589.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1701239160.docx nerv sistemasi reja: 1. nerv sistemasining ahamiyati va tuzilishi. orqa miyaning 2. tuzilishi va funksiyalari. a. bosh miyaning tuzilishi va funksiyalari. bosh b. miyaning ustun qismi. po’stloq osti nerv markazlari. nerv sistemasining ahamiyati va tuzilishi. orqa miyaning tuzilishi va funksiyalari. odam organizmi kabi murakkab sistemaning turli qismlarining kelishib ishlashini ta’minlash uchun, bu murakkab sistemaga mos bo’lgan uyg’unlashtiruvchi sistema zarur. bu vazifani endokrin va nerv sistemasi bajaradi. fiziologik jarayonlarning nerv regulyatsiyasi – bu nerv sistemasining hujayra, to’qima va organlarning faoliyatini, organizmning ehtiyojlariga ko’ra va tashqi muhit ta’sirlariga mos ravishda boshqarishdan iborat. organizm funksiyalarini nerv va gumoral boshqarish usullari bir-biri bilan uzviy bog’liqdir. nerv sistemasi organizmning barcha hayotiy jarayonlarini boshqaradi va organizmning tashqi muhit bilan aloqasini ta’minlaydi. nerv sistemasining organizm organ va sistemalarning faoliyatini kelishib ishlashini ta’minlashini pavlov nerv sistemasining quyi funksiyasi deb atagan. nerv sistemasining quyi funksiyasini bosh miyaning quyi qismlari va orqa miyada joylashgan nerv markazlari bajaradi. nerv sistemasining …

i oraliq neyronlar miyaning kulrang moddasining asosiy massasini tashkil qiladi. oraliq neyronlar sezuvchi va harakat neyronlari orasida joylashib, ularning aloqasini ta’minlaydi. harakat neyronlarida javob impulslari shakllanadi va u mushaklar va bezlarga uzatiladi. markaziy nerv sistemasi ikki asosiy: 1. reflektor va 2. o’tkazuvchanlik funksiyalarni bajaradi. 101-rasm. nerv sistemasining tuzilishi. 1 – bosh miya; 2 – orqa miya; 3 – nervlar; 4 – nerv tugunlari. refleks haqida tushuncha. nerv sistemasining funksiyasi reflekslar tarzida namoyon bo’ladi. refleks – lotincha so’z bo’lib, qayta his etish degan ma’noni bildiradi. refleks bu organizmning, har qanday ta’sirga nerv sistemasi orqali ko’rsatadigan javob reaksiyasidir. reflekslar nerv sistemasida mavjud bo’lgan reflektor yoy orqali yuzaga chiqadi. oddiy reflektor yoyi sezuvchi, oraliq va harakat neyronlaridan iborat. tizza refleksi sodda refleksga misol bo’ladi. (102-rasm) murakkab refleks bosh miya yarim sharlari po’stlog’i orqali amalga oshadi va po’stloqdagi analiz-sintezdan so’ng mazkur refleks yuzaga chiqadi yoki chiqmaydi. 102-rasm. tizza refleksi. 1 – bosh miyadan kelayotgan …

orqa miya ot dumi deb ataladigan ip shaklida davom etadi. ipning yuqori qismida nerv hujayralari bo’lib, ipning uchi umurtqa pog’onasining dum qismida tugaydi. orqa miyaning oldingi va orqa tomonlarida chuqur egatlar bo’lib, ular orqa miyani ikkita simmetrik bo’laklarga bo’ladi. orqa miyaning ko’ndalang kesimida oq va kulrang moddalar farq qilinadi (103-rasm). 103-rasm. orqa miyaning tuzilishi. 1 – kulrang modda; 2 – oq modda; 3 – orqa miya tuguni; 4 – orqa ildiz; 5 – oldingi ildiz; 6 – bo’ylama egat; 7 – nerv tuguni; 8 – markaziy kanal. oq modda orqa miyaning tashqi tomonida joylashib, kulrang moddani o’rab turadi. oq modda miyelinli nerv tolalaridan iborat bo’lib, ular orqa miyaning turli segmentlarining nerv hujayralarini bir-biri bilan va ularni bosh miya nerv hujayralari bilan bog’laydi. oq moddaning nerv tolalari orqa va bosh miya nerv markazlaridan impulslarni bir-biriga o’tkazish vazifasini bajaradi. orqa miyaning kulrang moddasi oq moddaning markazida kapalak shaklida joylashgan. kulrang moddada 13 …

arkaziy kanal bo’lib, unda orqa miya suyuqligi oqadi. bu kanal uzunchoq miya kanali orqali, bosh miyaning qorinchalari bilan tutashgan. bu qorinchalarda ham miya suyuqligi oqadi. bu suyuqlik qorinchalar va orqa miyaning markaziy nayining devorida joylashgan neyrogliya hujayralarining bir turi – ependimoglial hujayralar tomonidan ishlab chiqariladi. suyuqlik tarkibining o’zgarishi, bosh va orqa miya kasalliklari haqida ma’lumot berishi mumkin. orqa miyaning segmentlari. orqa miyadan 31 juft nerv chiqadi. orqa miya nervlarining qarshisidagi har bir qismi, orqa miya segmentlari deb ataladi. orqa miya 31 segmentdan iborat. bu segmentlar quyidagicha taqsimlangan: 1. bo’yin segmenti - 8 ta 2. ko’krak segmenti - 12 ta 3. bel segmenti - 5 ta 4. dumg’aza segmenti - 5 ta 5. dum – segmenti – 1 ta. orqa miyaning har bir segmentida joylashgan nerv markazlari, tananing turli sohalaridagi to’qima va organlarning faoliyatini boshqaradi. orqa miyaning bo’yin segmentida joylashgan nerv markazlari tananing bosh sohasidan to ko’krakning 5qovurg’asi sohasigacha, qo’lning tashqi …

i orqa miyaning reflektor funksiyasi, oddiy harakat reflekslarining yuzaga chiqishini ta’minlashdan iborat. bu reflekslar qo’l va oyoqlarni bukish, yozish, tizza refleksi, qo’lni tortib olish va boshqa bir qator bosh miya tomonidan nazorat qilinadigan reflekslardan iborat. misol tariqasida, tizza refleksining yuzaga chiqishini ko’rib chiqamiz: vrach-nevropatolog bolg’acha bilan sonning 4 boshli mushagining payi (tizza) ga ursa, payning retseptorlarida hosil bo’lgan qo’zg’alish, sezuvchi neyronning dendriti orqali sezuvchi neyronning tanasiga keladi. undan impuls sezuvchi neyronning aksoni orqali orqa miyaning orqa shoxidan orqa miyaga kiradi. bu yerda impuls sinapslar orqali oldin oraliq neyronga, undan esa harakat neyronlariga o’tkaziladi. harakat neyronlari oyoq mushaklariga impuls yuboradi va oyoq harakatga keladi. orqa miyaning reflektor yoyi, orqa miyaning o’zida tutashadi. lekin shu bilan birga bosh miya ham orqa miya refleksi haqida axborot oladi. bu axborotning bosh miyaga yetib kelishi orqa miyaning o’tkazuvchanlik funksiyasiga bog’liq bo’lib, yuqoriga ko’tariluvchi yo’llar (nerv tolalari) orqali amalga oshiriladi. bosh miya orqa miyaning reflektor effektini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nerv sistemasi"

1701239160.docx nerv sistemasi reja: 1. nerv sistemasining ahamiyati va tuzilishi. orqa miyaning 2. tuzilishi va funksiyalari. a. bosh miyaning tuzilishi va funksiyalari. bosh b. miyaning ustun qismi. po’stloq osti nerv markazlari. nerv sistemasining ahamiyati va tuzilishi. orqa miyaning tuzilishi va funksiyalari. odam organizmi kabi murakkab sistemaning turli qismlarining kelishib ishlashini ta’minlash uchun, bu murakkab sistemaga mos bo’lgan uyg’unlashtiruvchi sistema zarur. bu vazifani endokrin va nerv sistemasi bajaradi. fiziologik jarayonlarning nerv regulyatsiyasi – bu nerv sistemasining hujayra, to’qima va organlarning faoliyatini, organizmning ehtiyojlariga ko’ra va tashqi muhit ta’sirlariga mos ravishda boshqarishdan iborat. organizm funksiyalarini nerv va gumoral boshqarish usull...

DOCX format, 589.7 KB. To download "nerv sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv sistemasi DOCX Free download Telegram