endokrin tizim fiziologiyasi

DOCX 154,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1701239097.docx [bookmark: _goback]endokrin tizim fiziologiyasi reja: 1. gipofiz va uning gormonlari. 2. adenogipofiz gormonlari tomonidan nazorat qilinadigan endokrin bezlar gipofiz va uning gormonlari. gipofiz, yoki miyaning pastki oâsimtasi endokrin bez hisoblanib, uning funktsiyasi gipotalamik gormonlar tomonidan boshqariladi. shundan kelib chiqqan holda, gipofiz organizmni muvofiqlashtiruvchi tizimining asab va endokrin komponentlarini bogâlovchi muhim boshqaruv markazdir. embriogenez davrida gipofiz ikkita har xil kurtakdan hosil boâlgan. oraliq miya voronkasining tubidan neyrogipofiz shakllangan boâlib, u, yuksak umurtqalilarda gipofizning oârtadagi tepaligidan, oyoqchalaridan yoki shohchalaridan va orqa (asab) sohasidan iborat. bezli soha yoki adenogipofiz, oldingi ichakning oldiga turtib chiqqan epitelial qopqogâidan rivojlanadi. rivojlanish jarayonida bu ikkala qismni bitta aâzoga birlashishi sodir boâlgan. adenogipofizda oldingi yoki distal va oraliq sohalar farqlanadi. koâpchilik sut emizuvchilarda oraliq soha sust rivojlangan, qushlarda esa umuman boâlmaydi. bir qator umurtqalilarda tuberal soha ham mavjud (7.2-rasm). [image: ] rasm.7.2. sut emizuvchilar gipofizining tuzilishi: 1-distal soha, 2-tuberal, 3-asabli, 4-oraliq soha. odam va koâpchilik umurtqalilarning gipofizida …

os ravishdagi gormonlarni sintezlaydi. atsidofil hujayralar oâsish gormoni va prolaktin, bazofil hujayralar - gonadotrop gormonlar (frg va lg) va tireotrop gormonlar ishlab chiqaradi, xromofob hujayralar esa atsidofil va bazofil hujayralarning oldingi koârinishi boâlsa kerak. adenogipofizning trop gormonlari. adrenokor tikotrop gormon - buyrak usti bezi poâstloq qismining tutamli va turli zonalarining oâsishi va bu erdagi gormonlar sintezi uchun zarur. adrenokortikotrop gormoni 39 ta aminokislotadan tuzilgan polipeptid. gormonning turga xosligi yoâq, u buyrak usti bezidan tashqari boshqa aâzolarga ham sezilarli taâsir koârsatadi. bu gormonning miqdori qonda oshsa, terining pigmentlanishi kuchayadi, yogâning yogâ zaxiralaridan qonga oâtishi tezlashadi, jigarda kortizolning parchalanishiga taâsir qiladi. adenogipofizning gormonlari toâgârisidagi maâlumotlar 7. 1-jadvalda keltirilgan. tireotrop gormonlar (tireotropin ttg) glikoprotein hisoblanib, alfa va betta suboâlchamlardan tuzilgan. betta suboâlcham oâziga xos biologik faolligini belgilaydi, alfa suboâlcham ttg va gonadotroplarga (frg va lg) toâgâri keladi. tireotropin qalqonsimon bezning oâsishi va rivojlanishini stimullaydi, tiroksin (t4) va triyodtironin (t3) kabi qalqonsimon bezning gormonlarini …

di. yosh hayvonlarga gonadotrop gormonlar yuborilsa, voyaga etishi tezlashadi. axtalangan hayvonlarda gonadotrop ormonlarning samara boâlmaydi. voyaga etgan hayvonlarning gipofizi olib tashlansa, jinsiy bezlari atrofiyaga uchraydi. adenogipofizning effektor gormonlariga - oâsish gormoni (oâg), prolaktin (prl) va melanotsitlarni ragâbatlantiruvchi gormon (mrs) kiradi. oâsish gormoni (oâg, somatotrop gormoni, stg) - oqsil boâlib, uning boshqa gormonlardan farqi - turga oid oâziga xosligidadir. odamning oâsish gormoni 191 aminokislota qoldigâidan iborat boâlib, organizmda tez parchalanadi. bu gormon suyaklarning boâyiga oâsishini taâminlaydi. somatotropin taâsirida aâzo va toâqimalarda oqsil sintezi tezlashadi, ammo buning uchun etarli miqdorda insulin, oqsil va uglevodlar boâlishi shart. bola isteâmol qilayotgan ovqatda oqsil va energiya miqdori kam boâlsa, uning oâsishi (qonda oâsish gormoni koâp boâlishiga qaramasdan) sekinlashadi. chunki oqsil etishmasligi natijasida jigarda somatomedin peptidining sintezlanishi kamayib ketadi. bu peptid, sulfat kislota angidridini togâay toâqimasiga oâtishini, dnk, rnk va oqsil sintezlanishini tezlashtirish yoâli bilan yosh organizmning oâsishini taâminlaydi. somatotropning organizmdagi modda almashinuviga bevosita taâsiri hujayralar …

miqdorda somatotropin ishlab chiqarsa, akromegaliya hodisasi roây beradi. bunda suyaklar va yumshoq toâqimalar qalinlashadi, odamning burni, lablari, jagâi, qoâl-oyoqlari kattalashadi. kasalning koâkrak qafasi, ichki aâzolari ham kattalashadi. ikki-uch oy oldin olingan qoâlqop va poyafzal ham kichkina kelib qoladi. gipofizar novchalarda va akromegaliyada jinsiy bezlar ishi sustlashadi, insulin kam miqdorda ishlab chiqarilganidan diabet xastaligi alomatlari kelib chiqadi. oâsish gormonining etishmovchiligi va gipofizning boshqa glandotrop gormonlari kam ishlab chiqarilishi natijasida gipofizar nanizm (mittilik) roây beradi. bu holat homilada yoki bolaning juda yoshligidan boshlanib, oâsishning keskin ravishda sekinlashuviga olib keladi. organizmning oâsishiga oâsish gormonidan tashqari, qalqonsimon bez va buyrak usti bezlarining gormonlari va jinsiy gormonlari jiddiy taâsir koârsatadi, shu bilan birga irsiyat, iqlim, ovqatlanishga bogâliq omillar ham taâsir qiladi. gipofizar nanizmda odamning boâyi past boâlsa ham, gavda qismlarining bir-biriga nisbati nisbati saqlanib qoladi, qoâl-oyoq panjalari kichkina, barmoqlari ingichka boâladi, jinsiy aâzolar rivojlanmaydi, gipofizar pakana erkaklar jinsiy zaif boâladi, ayollar esa, homilador boâlmaydi. baâzi …

zgarishi mumkin. oâsish gormonining qonga oâtishida tsirkad (kecha-kunduzgi) ritm kuzatiladi, uning qondagi miqdori kechasi, odam qattiq uxlaganda eng yuqori darajaga koâtariladi. somatotropin sekretsiyasini gipotalamusning somatoliberini tezlashtiradi, ingibitor gormon boâlmish somatostatin esa, bu jarayonni susaytiradi. somatotropin sekretsiyasiga qonning kimyoviy tarkibi, xususan aminokislotalar, yogâ kislotasi va glyukozaning qondagi miqdori taâsir qiladi. qonda glyukoza miqdori kamaysa, oâsish gormoni sekretsiyasi kuchayadi. gormonning qonga oâtishi stress holatlarda ham tezlashadi. prolaktin - oqsil gormon boâlib, 198 aminokislota qoldiqlaridan tashkil topgan (uning miqdori erkak va ayollarda 2-15 mkgl atrofida boâlib, homilador ayollarda 300 mkgl ga etadi). prolaktin sut bezlari oâsishini va sut ishlab chiqarilishini, sut oqsillari va boshqa tarkibiy qismlarning sintezlanishini tezlashtiradi. kalamushlarda prolaktin lyuteotrop (sariq tana faolligini saqlash) taâsir ham koârsatadi. agar balogâatga etmagan, yosh urgâochi hayvonlarga prolaktin yuborilsa, ularda onalik instinkti paydo boâladi. gipotalamik markazlar prolaktin sekretsiyasini reflektor yoâl bilan kuchaytiradi. ushbu refleks, bola sut emgan vaqtida sut bezlari soârgâichidagi retseptorlar qoâzgâalishi natijasida amalga oshadi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"endokrin tizim fiziologiyasi" haqida

1701239097.docx [bookmark: _goback]endokrin tizim fiziologiyasi reja: 1. gipofiz va uning gormonlari. 2. adenogipofiz gormonlari tomonidan nazorat qilinadigan endokrin bezlar gipofiz va uning gormonlari. gipofiz, yoki miyaning pastki oâsimtasi endokrin bez hisoblanib, uning funktsiyasi gipotalamik gormonlar tomonidan boshqariladi. shundan kelib chiqqan holda, gipofiz organizmni muvofiqlashtiruvchi tizimining asab va endokrin komponentlarini bogâlovchi muhim boshqaruv markazdir. embriogenez davrida gipofiz ikkita har xil kurtakdan hosil boâlgan. oraliq miya voronkasining tubidan neyrogipofiz shakllangan boâlib, u, yuksak umurtqalilarda gipofizning oârtadagi tepaligidan, oyoqchalaridan yoki shohchalaridan va orqa (asab) sohasidan iborat. bezli soha yoki adenogipofiz, oldingi ichakn...

DOCX format, 154,6 KB. "endokrin tizim fiziologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: endokrin tizim fiziologiyasi DOCX Bepul yuklash Telegram