endokrin tizim fiziologiyasi

PPT 58 pages 5.8 MB Free download

58 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.8 MB

File type PPT

Pages 58

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 58

powerpoint presentation endokrin tizim fiziologiyasi ma'ruzachi: xudjanova m.a. reja; 1. ichki sekretsiya bezlari haqida umumiy tushuncha. 2. gormonlar va ularning fiziologik mohiyati. 3. gormonlar ta'sir mexanizmi. 4. endokrin bezlar funktsiyasining boshqarilishi. 5. gipofiz bezi gormonlari. gipotalamo-gipofizar funktsional tizim. 6. qalqonsimon bez. tiroksin, triyodtironin va trikaltsitoninning fiziologik xususiyatlari. 7 qalqonsimon oldi bezlari va ayrisimon bez, uning immun reaktsiyalardagi ahamiyati. 8. buyrakusti bezi va me'da osti bezi fiziologiyasi. endokrin bezlar klassifikatsiyasi markaziy (gipofiz, epifiz) periferik (qalqonsimon, qalqon orqa. timus, me'da osti bezi langergans orolchasi, bo'yrak usti bezi, jinsiy bezlar). vaqtincha faoliyat kursatuvchi bezlar(timus, yo'ldosh) * endokrin tizimga xos xususiyatlar. bezlar sekretsiyasining chiqaruv yo'li yo'q kichkina o'lchamga ega gormonlar yuksak darajadagi aktivlikka ega tug'ridan-tug'ri qonga, limfaga, to'qima suyuqligiga quyiladi. qon bilan yaxshi ta'minlangan bezlarning tomirlari juda yuqori o'tkazuvchanlik xossasiga ega, shuning tufayli gormonlar qonga oson o'tadilar. o'z funktsiyalarini, spetsifik boshqarish jarayonlarini va o'z-o'zini boshqarishini ta'minlaydilar. * kimyoviy tabiatiga ko'ra gormonlarning klassifikatsiyasi: 1 . …

2 / 58

ktorlar gipotalamusdan ajraladigan (liberinlar-aktivlovchi, statinlar-tormozlovchi) to'qima gormonlari (paragormonlar) kininlar prostaglandinlar gistamin medullin serotonin enkefalin r moddasi neyroregulyator polipeptidlar gormonlar ta'minlaydi jismoniy, jinsiy va aqliy rivojlanishni ta'minlaydi. reproduktiv jarayonni boshqaradi. uzgargan tashqi muxitga adaptatsiyalaydi. (stress reaktsiyalari) gomeostazni boshqarishda (qonda qand miqdori, osmotik bosim va boshqa) gormonlarning qonda tashilishi bog'langan- (eritrotsitlar va trombotsitlar membranasiga birikkan holda (juda past aktivlikka ega). erkin holda- asosiy funktsional aktiv qismi. gormonlarning metabolizm qoldiqlari asosan siydik tarkibida, ter orqali va xazm shiralari tarkibida chiqariladi. ( so'lak, ut safro). gormonlarning uzaro ta'siri 3ga sinergetik va permissiv antogonistik ta'sirga ega. gormonlarning asosiy xarakteristikasi yuqori biologik aktivligi umumiy va tanlab ta'sir qiladi ta'siri distant organ – nishonlarga qat'iy spetsifikligi neyronlar aksonlar va qon yordamida tashiladi jigarda tez parchalanadi uzluksiz sintezlanadi ichki muxitda doimo saqlanadi gormonlar faqat xujayralarda yoki ularning faol tuzilmalarda ro'y beruvchi jarayonlarga ta'sir etadi gumoral ta'sirning turlari. 1) gormonal yoki xaqiqiy endokrin – gormon qonga o'tgach, qon bilan …

3 / 58

r mexanizmi steroid gormonlarning ta'sir mexanizmi xujayra-tuqima gomeostaz parametrlarini boshqarishda gormonlarning ta'siri endokrin bezlar faoliyatining boshqarilishi 1.transgipofizar boshqarilish(manfiy kayta bog'lanish) 2.paraadinogipofizar boshqarilish 3.bevosita ta'sir etish orqali boshqarilish gipotalamo-gipofizar sistema gipotalamus mikrotuzilishi oldingi kismda supraoptik yadrolardan vazopressin ,paraventrikulyar yadrolarda oksitotsin ajratiladi urta qismida ventromedial yadro joylashgan, tuklik markazi sanaladi,dorsomedial yadro ochlik markazi xisoblanadi. gipotalamusning orqa bulagida medial va lateral yadro joylashgan.orqa bulagida issiqlik yo'qotish markazi joylashgan; oldingi gipotalamusda uyqu markazi joylashgan; neyronlari issiq va sovuqqa sezuvchan. makrotuzilishi va ulchami gipotalamus massasi 4 gr atrofida. 32 juft yadrolarga ega.gipotalamusda oldingi, o'rta va orqa qismlari mavjud. gipofiz lokalizatsiyasi makrotuzilishi va ulchami qon bilan ta'minlanishi va innervatsiyasi mikrotuzilishi gipofizar uyiq "turk egarchasida " gipofiz loviyasimon shaklda, massasi 0,5-0,6 g, jins va yoshga boglik uzgaradi. turk egarchasida: (sagital) - 6-10 mm; balandligi) - 4-7mm; kundalang(aksilyar) - 12 -14 mm. gipofizda 2 qism farqlanadi: oldingi - adenogipofiz, orqa -neyrogipofiz gipofizning qon bilan ta'minlanishi yuqori va pastki …

4 / 58

ipofizar sistema gipotalamo- neyrogipofizar bog'lanish(vazopressin, oksitotsin) gipotalamo-adenogipofizar bog'lanish (rilizing faktorlar-liberen va statinlar) gipotalamo-adenogipofizarnaya sistema gipotalamusning neyrosekretor gormonlari liberinlar (tiro -, lyuteno-, kortiko-, prolakto-, melano-, somatoliberinlar) statinlar (somato-, prolakto-, melanostatinlar) gipotalamo-neyrogipofizarnaya sistema gipofiz 1-oldingi bulagi (adenogipofiz, bir necha tipdagi endokrin xujayralardan iborat. 2-orka bulagi(neyrogipofiz) gipotalamus neyronlarining aksonlari va pituitsitlardan tuzilgan . 3-o'rta bulak odamda yaxshi taraqqiy etmagan 1 - gipotalamus 2 –gipofiz oyoqchalari 3-oldingi bulagi (adenogipofiz) 4 –oraliq bulagi 5 –orqa bulagi(neyrogipofiz) trop gormonlar ttg – tireotrop aktg – adrenokortikotrop fsg – folikulostimullovchi lg – lyuteinlovchi effektor gormonlar melanostimullovchi somatotrop prolaktin somatotropin → somatomedin, organ va tukimalarni usishini ta'minlaydi: o'sish gormonining asosiy ta'siri suyaklarning bo'yiga o'sishini ta'minlashdir. bu gormon hujayralarda tug'ridan-to'g'ri oqsil sintezini tezlashtirish orqali yoki insulin tabiatli usish faktori somatomedin sintezini kuchaytirish orqali ta'sir qiladi. bu peptid sulfat kislota angidridining tog'ay to'qimasiga o'tishini, dnk, rnk va oqsil sintezlanishini tezlashtirish yo'li bilan yosh organizmning o'sishini ta'minlaydi. qonda glyukoza mikdorini va insulin …

5 / 58

perkortitsizm) kasalligini keltirib chiqaradi. gipertonik semirish (yuz va tana) giperglikemiya. • aktg kamayib ketishi metabolizm va organizm chidamliligining kamayishiga olib keladi. tukimalarda anabolitik jaryonlar va lipolizni oshiradi. gtg ning ikki turi farqlanadi fsg ayollarda follikulalarning ovulyatsiya davrigacha shakllanishini, erkaklarda esa spermatogenezni stimullaydi. •lg ayollarda ovulyatsiya chaqiradi va tuxum xujayradan sariq tana shakllanishini ta'minlaydi. erkaklarda esa testosteron sintezini kuchaytiradi. •gtg ajralishining buzilishi og'iz bushlig'i va lunjning shishiga olib keladi. * prolaktin - oqsil tabiatli bo'lib, gormonning qondagi miqdori homiladorlik vaqtida 100-150 marotaba oshib, 300mkg/l ga etadi. prolaktin ayollarda sut bezlari o'sishini va sut ishlab chiqarilishini kuchaytiradi. prolaktin sekretsiyasini gipotalamik markazlar reflektor yo'l bilan kuchaytiradi. refleks bola sut emgan vaqtda sut bezi so'rg'ichlaridagi retseptorlar qo'zg'alishi natijasida ro'yobga chiqadi. prolaktin suv-tuz va yog' almashinuviga ham ta'sir qiladi. terining yangilanishi va undagi yog' bezlari faoliyatini tezlashtiradi, ichki a'zolar o'sishi va eritropoezni qo'zg'atadi. * msg ikki shaklda: alfa- msg va beta-msg shaklida uchraydi. birinchisi 13, …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrin tizim fiziologiyasi"

powerpoint presentation endokrin tizim fiziologiyasi ma'ruzachi: xudjanova m.a. reja; 1. ichki sekretsiya bezlari haqida umumiy tushuncha. 2. gormonlar va ularning fiziologik mohiyati. 3. gormonlar ta'sir mexanizmi. 4. endokrin bezlar funktsiyasining boshqarilishi. 5. gipofiz bezi gormonlari. gipotalamo-gipofizar funktsional tizim. 6. qalqonsimon bez. tiroksin, triyodtironin va trikaltsitoninning fiziologik xususiyatlari. 7 qalqonsimon oldi bezlari va ayrisimon bez, uning immun reaktsiyalardagi ahamiyati. 8. buyrakusti bezi va me'da osti bezi fiziologiyasi. endokrin bezlar klassifikatsiyasi markaziy (gipofiz, epifiz) periferik (qalqonsimon, qalqon orqa. timus, me'da osti bezi langergans orolchasi, bo'yrak usti bezi, jinsiy bezlar). vaqtincha faoliyat kursatuvchi bezlar(timus, yo'ldosh) * e...

This file contains 58 pages in PPT format (5.8 MB). To download "endokrin tizim fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrin tizim fiziologiyasi PPT 58 pages Free download Telegram