экологияда радиоизотопларнинг қўлланилиши, радиоактивлик орқали ёшни аниқлаш

DOCX 8.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1701239890.docx хаво i i eni i i x n e a d r p m g g × × × × = å = - 2 1 13 4 10 6 , 1 & а i n g i e g хаво eni m i e g хаво r x t d t r h r t r r d w h , å = r w r w r w × e å å å × = = r r t r t t t t t d w w w h e , k 40 19 c 14 6 a h 3 1 po 210 84 ra 226 88 th 228 90 u 235 92 cs 132 55 ra 226 88 k 40 19 bi 214 83 th 228 90 x ac 228 89 th 228 90 ra 226 88 th 232 90 ra 226 88 1 - …
2
воси танлаб олинади, бу ҳолатда ҳавода ютилиш дозаси тушунчаси қабул қилинади. масалан, фаоллик қиймати билан ифодаланувчи, изотроп тавсифга эга фотон нурланишининг нурлантириш манбаидан масофада ҳавода ютилиш дозаси () қиймати қуйидаги тенглама билан ифодаланади: гр/с бу ерда: – радионуклиднинг фаоллиги (бк); – энергия қиймати (мэв) га тенг бўлган, 1 та парчаланиш давомидаги фотонлар сон қиймати; – энергия қиймати га тенг бўлган фотонларнинг ҳавода ютилиш коеффиценти (м–1); – ҳавонинг зичлиги (кг/м3); – нурлантириш манбасидан ҳисоблаш амалга оширилган нуқтагача бўлган масофани ифодалайди (м). биологик тўқима ёки органда ютилган доза () – бу тўқима ёки орган томонидан ютилган, ўртача доза қийматини ифодалайди, яъни бунда ютилган нурланиш энергиясининг тўқима ёки органда бир текисда тақсимланиши эътиборга олинади. алоҳида олинган тўқима ёки органга () таъсир кўрсатувчи, ҳар хил турдаги ва энергиядаги, яъни параметр билан тавсифланувчи ионлаштирувчи нурланиш аралаш майдонининг таъсир кўрсаткичи сифатида эквивалент доза қабул қилинади. эквивалент доза () қуйидаги тенглама орқали ифодаланади: бу ерда радиацион коеффицент …
3
р таъсирида юзага келувчи ионлаштирувчи нурланиш ҳисобланади. инсоният томонидан эришилган замонавий фан–техника тараққиёти даври саноат миқёсидаги ишлаб чиқаришнинг фавқулотда юқори даражада ривожланиши, ўз навбатида ҳар йили ер қаъридан ~100 000 000 000 тоннадан ортиқ турли хил жинслар қазиб олиниши, ~1 000 000 000 тонна ёқилғи ёндирилиши, атмосферага ~20 000 000 000 тонна со2, ~300 000 000 тонна со, ~50 000 000 тонна nox, ~150 000 000 тонна so2, ~5000 000 тонна h2s, шунингдек ~400 000 000 тоннадан ортиқ турли хил зарарли чанг, аэрозоллар ажратилиши, гидросферага ~600 000 000 000 тоннадан ортиқ чиқиндилар, ~10 000 000 тонна нефт ва нефт махсулотлари чиқариб ташланиши, қишлоқ хўжалигида дунё миқёсида экин майдонлари тупроқлари таркибига ~100 000 000 тонна атрофида кимёвий минерал ўғитлар қўшилиши, биосферага ~100 000 000 тоннадан ортиқ ксенобиотиклар қўшилиши ҳисоблаб чиқилган. глобал миқёсда радиоактив ифлосланиш 1970–йилларга келиб, ядро қуролининг синовлари натижасида 5,5×10–19 бк ни ташкил қилиши, шунингдек дунё океанига радиоактив чиқиндиларнинг чиқариб …
4
м организми йил давомида ~170–200 мбэр/йил радиацион нурланиш олиши кузатилади. радиацион нурланиш манбалари табиий ва суъний турларга ажратилади. табиий радиацион фон ер биосферасида табиий радиацион фон – ер қобиғида мавжуд бўлган радиоактив кимёвий элементлар (радионуклидлар) ва космик нурланишлар таъсирида шаклланади. табиий радиацион фон шароитида одам организми йил давомида космик радиацион нурланиш таъсирида ~30–50 миллибэр, тупроқ ва ҳаво таркибидаги радионуклидлар (, , , , , ) таъсирида ~80 миллибэр радиацион нурланиш олиши қайд қилинади. умумий ҳолатда, табиий радиоактив нурланиш манбалари (космик нурланиш, тупроқ–сувнинг табиий радиоактивлиги ва бошқ.) таъсирида ўртача ~125 мбэр/йил эквивалент дозадаги радиацион нурланиш юзага келади. табиий радиацион нурланиш манбалари – космик радиация, тоғ жинсларининг γ–нурланиши кабилардан ташкил топади. ер қатламида мавжуд бўлган радиоактив кимёвий элементлар – , , , , , , изотоплари таъсирида биосферада табиий радиацион фон юзага келади. ер шарининг турли хил минтақаларида табиий радиацион фон қиймати ўзаро фарқланади.ер шарининг айрим ҳудудларида табиий радиоактив фон қиймати ~4–12 …
5
индиларни сақлаш ва қайта ишлаш жараёнида юзага келади. одатда, радиацион фон қийматини ўлчаш бирлиги сифатида экспозицион доза қуввати бирлигидан фойдаланилади. белгиланган меъёрлар бўйича, 5–25 мкрентген/соат қийматидаги радиацион фон одам организми учун меъёрий даражадаги радиация деб қабул қилинган. одам организми томонидан қабул қилинувчи умумий самарали эквивалент нурланиш дозаси қиймати (2,421 мзв) таркибида – табиий радионуклидлар таъсирида нурланиш 2 мзв (~82,61%) ва техноген тавсифга эга радиацион манбалар таъсирида радиацион нурланиш 0,421 мзв (~17,39%) га тенг ҳисобланиши қайд қилинади. бунда табиий радиацион нурланиш қиймати таркибида ер қобиғида жойлашган радионуклидлар таъсирида 1,675 мзв (69,186%), космик нурланиш таъсирида 0,315 мзв (13,011%) га тенглиги қайд қилинади. кўпгина ҳолатларда таркибида табиий радионуклидлар юқори концентрацияда тўпланувчи табиий материаллардан ишланган объектлар техноген тавсифга эга радиацион фонни юзага келтириши қайд қилинади. масалан, дунё миқёсида радиацион нурланиш дозаси нисбатан юқори бўлган иншоотлардан бири – бу дунёнинг энг йирик вокзалларидан бири бўлган нью–йорк вокзали (grand central station) ҳисобланади. бу иншоот пойдевори ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "экологияда радиоизотопларнинг қўлланилиши, радиоактивлик орқали ёшни аниқлаш"

1701239890.docx хаво i i eni i i x n e a d r p m g g × × × × = å = - 2 1 13 4 10 6 , 1 & а i n g i e g хаво eni m i e g хаво r x t d t r h r t r r d w h , å = r w r w r w × e å å å × = = r r t r t t t t t d w w w h e , k 40 19 c 14 6 a h 3 1 po 210 84 ra 226 88 th 228 90 u 235 92 cs 132 55 …

DOCX format, 8.7 MB. To download "экологияда радиоизотопларнинг қўлланилиши, радиоактивлик орқали ёшни аниқлаш", click the Telegram button on the left.