паразитларнинг умумий тавсифи

DOC 115.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708065911.doc паразитларнинг умумий тавсифи режа: 1. қон споралилар (haemosporidia) 2. киприклилар (ciliophora) ёки инфузориялар (infusoria) 3. ясси чувалчанглар (plathelminthes) 4. нематадодалар (nematoda) синфи. бир ҳужайрали ҳайвонлар кичик олами ўз навбатида 5 та типга бўлинади: 1. саркомастигофоралар (sarcomastigophora). 2. споралилар (sporozoa). 3. микcоспоридиялар (micsosporidia). 4.микроспоридиялар (microsporidia). 5. инфузориялар (infuzoria). булардан споралилар, микcоспоридиялар ва микроспоридиялар типларига кирувчи барча турлари паразитлик қилиб ҳаёт кечиради. саркомастигофоралар ва инфузориялар типларига кирувчи бир ҳужайрали ҳайвонлар асосан эркин ҳолда ҳаёт кечиради. лекин уларнинг орасида ҳам маҳсулдор ҳайвонлар ва одамда паразитлик қилиб оғир касалликлар ва ҳатто ўлимга олиб келадиган турлари бор. саркодалилар (sarcodina) синфига 11000 га яқин тур киради. паразит ҳолда яшайдиган турлари асосан амёбалар (amoebina) туркумига мансубдир. одам ва ҳайвонларда амёбалар туркумининг бир неча турлари паразитлик қилади. улар орасида ичбуруғ (дизентерия) амёбаси (entomoeba histolytica) одамларнинг йўғон ичагида паразитлик қилиб, амёбиаз, яъни қонли ичбуруғ билан оғришга сабаб бўлади. умуман одам организмида амёбаларининг 5 та тури учрайди. уларнинг 4 …

inalis) ҳаёт циклида вегетатив ҳамда циста кўринишида учрайди. трихомонадалар (trichomonas) - трихомонадоз касаллигини қўзғатувчилар бўлиб, уч турни ўз ичига олади: 1. ичак трихомонадаси -trichomonas hominis; 2. қин трихомонадаси - trichomonas vaginalis; 3. оғиз трихомонадаси - trichomonas tenax. ичак трихомонадаси одамнинг йўғон ичагида паразитлик қилади. қин трихомонадаси эса аёл ва эркакларнинг сийдик ва жинсий йўлларида учрайди. споралилар (sporozoa) типига 4000 дан ортиқ тур кириб, уларнинг ҳаммаси умуртқасиз ва умуртқали ҳайвонларда, шу жумладан одамларнинг турли ички органларида паразитлик қилиб, ҳаёт кечиради ва бирорта касалликни келтириб чиқаради. шунга кўра уларнинг ривожланиши мураккаблашган бўлиб, ҳар хил муҳит шароитда яшашга, хўжайинларини алмаштириб туриш, жинссиз ва жинсий йўл билан кўпайиш каби янги хусусиятлар вужудга келган. уларнинг ҳаракатланиш органоидлари, қисқарувчи ва овқат ҳазм қилувчи вакуолалари ривожланмаган, ҳимоя қобиғига ўралиб спора ҳосил қилади. кокцидиялар туркумига яна қушлар, сутэмизувчилар, жумладан, одамларнинг жигари, талоғи, бош мияси, қон томирларида паразитлик қилиб касалликлар туғдирувчи токсоплазмалар уруғи вакиллари (toxoplasma gondii) ва қушлар ҳамда …

радиган безгак плазмодийсининг ривожланиши иккита хўжайинда ўтади. жинссиз ривожланиши, ҳамда макро- ва микрогаметоцитлар одам қизил қон таначаларида етишади. безгак чивинида (anopheles) эса жинсий ривожланиш кетади. киприклилар (ciliophora) ёки инфузориялар (infusoria) типи вакиллари кўлмак сувлардан тортиб денгиз, океанларгача бўлган ҳамма сувларда ва нам тупроқларда учрайди. баъзи турлари эса умуртқасиз ва умуртқали ҳайвонларда ҳамда одамларда паразитлик қилади. шунингдек, бу синфга одам ва ҳайвонлар организмида паразитлик қилувчи balantidium coli ҳам киради. унинг танаси ловиясимон бўлиб, одамнинг йўғон ичаги деворида паразитлик қилиб, жароҳат ҳосил қилади ва хавфли қонли ичбуруғ касаллигини вужудга келтиради. одамларга бу паразитлар чўчқалар орқали юқади. чунки, балантидий чўчқа, сичқон ва каламушлар ичагида ҳам паразитлик қилади. чўчқаларнинг тезаги орқали паразитнинг цисталари ташқарига чиқади ва одамлар бу цисталарни ютиб балантидий билан касалланади. ясси чувалчанглар (plathelminthes) типи вакиллари гавдасининг узунлиги 0,3 мм дан 15-20 метргача ва ҳатто айрим улкан турлари 30 метргача (кашалотларнинг ичагида паразитлик қиладиган тасмасимон чувалчанглардан - polygonoporus giganticus) боради. ясси чувалчанглар …

и етакчи рол ўйнайди. академик к.и. скрябин ўз шогирдлари билан трематодалар бўйича 26 томлик капитал асарлар ёзган. трематодаларнинг ривожланишини оддий жигар қурти (fasciola hepatica) мисолида кўриб чиқилади жигар қурти одатда майда ва йирик шохли ҳайвонларда, баъзан бошқа ҳайвонлар ва одамлар-нинг жигарида ҳамда ўт йўлларида паразитлик қилади. жигар қуртларининг узунлиги 2-7,6 см, эни эса 5-12 мм келади. жигар қурти биогельминт ҳисобланади, яъни ривожланишида 2 та хўжайин қатнашади. бунда ривожланишининг бошланғич даври ўтиши учун оралиқ хўжайин, паразитнинг тўлиқ ривожланиши учун эса асосий хўжайин бўлиши керак. республикамизда фасциоланинг 2 та тури, яъни оддий жигар қурти (fasciola hepatica) ва гигант жигар қурти (fasciola gigantica) учрайди. одамлар ҳам фасциолёз билан касалланиши мумкин. бунда одамлар тасодифан жигар қуртининг кўзга кўринмас личинкалари (адолескарийлари) бор бўлган ҳовуз, кўл ва халқоб сувларни ичганда ёки ҳар хил сув ўтларини ювмасдан истеъмол қилганда уларни ўзларига юқтиради. трематодаларнинг яна бири мушук икки сўрғичлиси ёки сибир икки сўрғичлиси (opisthorchis felineus) ҳисобланади. жигар қурти …

ичлиси (opistorchis felineus) ҳисобланади бу паразит асосан мушук, ит, тулки, шер, чўчқа ва одамнинг жигарида, ўт йўлларида ва ўт пуфагида ҳамда ошқозон ости безларида паразитлик қилиб яшайди. у асосан fарбий сибирда кўп тарқалган. клонорхоз (clonorchis) қўзғатувчиси - clonorchis sinensis нинг узунлиги 10-20 мм атрофида бўлиб, танаси яссилашган, иккита сўрғичи бор. паразитнинг тузилиши ва ривожланиши описторхисникига ўхшаш. бу трематоданинг ҳам асосий хўжайинлари одам ва йиртқич сутэмизувчилар ҳисобланади. асосий хўжайинларининг жигарида, ўт пуфагида ва ошқозон ости безида паразитлик қилади. метагонимоз (metagonimus) қўзғатувчиси - metagonimus yokogawai ҳам сўрғичлилар синфига киради. узунлиги 1-2,5 мм атрофидаги майда паразит. метагонимус одам, мушук, ит, чўчқа ва бошқа йиртқич сутэмизувчиларнинг ингичка ичагида паразитлик қилади. бу паразит билан касалланган асосий хўжайинлари нажаслари орқали ташқи муҳитга тухумларини чиқаради. метагонимуснинг оралиқ хўжайинлари чучук сув шиллиққуртлари ва қўшимча хўжайинлари ҳар хил турга кирувчи балиқлар (зоғора балиқ, лешч, лаққа балиқ, дўнг пешона, гулмой балиқ ва бош.) ҳисобланади. метацеркарийлар балиқларнинг тангачаларида, сузгич қанотларида, жабраларида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "паразитларнинг умумий тавсифи"

1708065911.doc паразитларнинг умумий тавсифи режа: 1. қон споралилар (haemosporidia) 2. киприклилар (ciliophora) ёки инфузориялар (infusoria) 3. ясси чувалчанглар (plathelminthes) 4. нематадодалар (nematoda) синфи. бир ҳужайрали ҳайвонлар кичик олами ўз навбатида 5 та типга бўлинади: 1. саркомастигофоралар (sarcomastigophora). 2. споралилар (sporozoa). 3. микcоспоридиялар (micsosporidia). 4.микроспоридиялар (microsporidia). 5. инфузориялар (infuzoria). булардан споралилар, микcоспоридиялар ва микроспоридиялар типларига кирувчи барча турлари паразитлик қилиб ҳаёт кечиради. саркомастигофоралар ва инфузориялар типларига кирувчи бир ҳужайрали ҳайвонлар асосан эркин ҳолда ҳаёт кечиради. лекин уларнинг орасида ҳам маҳсулдор ҳайвонлар ва одамда паразитлик қилиб оғир касалликлар ва ҳатто ўлимга ол...

DOC format, 115.0 KB. To download "паразитларнинг умумий тавсифи", click the Telegram button on the left.

Tags: паразитларнинг умумий тавсифи DOC Free download Telegram