koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar

DOC 220,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1443687315_61333.doc r h v × = yili lik yorug c km ` × a s t r a n o m i y a koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar yer va boshqa sayyoralar quyosh sistemasiga kirgani kabi, quyosh sistemasi ham galaktika deb ataluvchi yulduzlar to`dasiga kiradi. biz osmonda ko`z bilan ko`radigan barcha ob’ektlar galaktikaga kiradi. galaktika tarkibida tahminan 250 milliard yulduz bor. osmondagi «somon yo`li» deb ataluvchi katta-kichik yulduzlar to`dasi galaktikamiz asosini tashkil etadi. galaktikamiz o`lchamlari, tarkibi va tuzilishi haqidagi ma’lumotlar keyingi o`n yillar davomida katta teleskoplar yordamida kuchsiz yorug`lik sochuvchi yulduzlar va uzoq ob’ektlarni o`rganish natijasida olindi. galaktikamiz yadrodan va uni o`rab turuvchi ikki sistemadagi yulduzlardan iborat. yulduzlar disksimon va galaktik toj shaklida joylashgan. yadro bizdan tahminan 30000 yorug`lik yili masofada (1 yor.y. – yorug`likning bir yilda bosib o`tgan yo`li). yadrodan yulduzlar zich joylashgan. disk qatlamiga galaktikaning 5% yulduzlari to`g`ri keladi. galaktika tojini sharsimon ko`rinishdagi yulduz to`dalari va noma’lum …

galaktikasini ko`rish mumkin. e.xabbl galaktikalar spektrini o`rganib, ularda chiziqlar qizil nur tomonga siljiganligini e’tibor byerdi. bunday nur siljish hodisasi galaktikalar bizdan juda katta tezlik bilan uzoqlashayotganligini ko`rsatadi. 1929 yilda xabbl ularning uzoqlashish tezligi galaktikalargacha bo`lgan masofaga proportsional ekanligini aniqladi: v – galaktika tezligi, n – xabbl doimiysi bo`lib, 60-80 atrofida. bundan galaktika bizdan qancha ko`p uzoqda bo`lsa, shuncha tezligi katta bo`lishi kelib chiqadi. 1988-yilda bizdan v=274851 k/s tezlik bilan uzoqlashayotgan galaktika topildi. galaktikalarning bunday uzoqlashuvi bir vaqtlar ular bir joyda to`plangan degan hulosaga keltiradi. xabbl qonunidan fodalanib, ularning tarqalish vaqtini topish mumkin. hisob kitoblarga ko`ra bu 13-15 milliard yil oldin boshlangan. koinot tuzilishi va rivojlanishi haqidagi hozirgi zamon tasavvurlariga ko`ra 13-15 milliard yil avval butun matyeriya, enyergiya, fazo va vaqt katta portlash tufayli sekundning qandaydir bir ulushlarida paydo bo`lgan. portlash sababi noma’lum bo`lsada, jarayon quyidagicha borgan degan tasavvurlar bor. portlashdan so`ng sekundning ma’lum ulushlarida tempyeratura pasayib protonlar va neytronlar hosil …

elgilanadi. ekvatorial koordinatalar sistemasi deyiluvchi sistemada yoritkichlarning o’rni ikkita – to’g’ri chizish (alfa) va og’ish (delta) deb ataluvchi koordinatalar bilan belgilanadi. bunda hisob boshi qilib, shartli ravishda , ekliptika bilan osmon ekvatorining kesishgan – bahorgi teng kunlik nuqtasi – olinadi. ixtiyoriy m yoritkichning to’g’ri chiqishini topish uchun undan yarim og’ish aylanasi o’tkazilib, uning osmon ekvatori bilan kesishgan nuqtasi k topiladi. k nuqtaning bahorlik tengkunlik nuqtasidan yoy uzoqligi m yoritkichning to’g’ri chiqishini xarakterlaydi. bu yoy ,sfera markazi ( o ) dagi kuzatuvchi uchun markaziy burchak bilan o’lchanadi. m yoritkichning ikkinchi koordinatasi -- og’ish esa k nuqtadan og’ish aylanasi bo’ylab yoritgichgacha bo’lgan yoy (km) bilan o’lchanadi. markazdagi kuzatuvchi uchun bu yoy unga tiralgan markaziy burchak bilan o;lchanadi. yoritkichning to’g’ri chiqishi , odatda osmonning sutkalik aylanishiga qarama – qarshi yo’nalishda o’lchanib, soat, minut, sekundlarda ifodalanadi.o’lchanish chegarasi 0 soatdan 24 soatgacha bo’ladi. yoritkichlarning og’ishi esa, yoy graduslari,minutlari va sekundlarida o’lchanib , 0 gradusdan ±90 …

yulduzlarning xaritalari yulduzlar xaritalari ham geografik xaritalar kabi, ko’pincha yulduzlarning tekislikdagi proyeksiyasi ko’rinishda ishlanadi.unda yulduzlarning to’g’ri chiqish va og’ish o’qlari –o’zaro perpendikulyar koordinata o’qlari ko’rinishda aks qilingan. xaritaga keltirilgan m yulduzning kordinatalarini topish uchun bu yulduzdan osmon ekvatorini ifodalovchi chiziqqa perpenkulyar qilib,o’tkazilgan og’ish aylanasi yoyini ifodalovchi chiziqning( chizmada vertikal chiziq )—o’qi bilan kesishgan nuqtasidan mazkur yulduzning to’g’ri chiqishi olinadi. m yulduzning –detta og’ishi) esa undan o’tgan sutkalik parallel yoyini ifodalovchi chiziqning (chizmada gorizontal chiziq ) detta o’qi (yoki o’ng tomondagi unga parallel o’q) bilan kesishgan nuqtasidan olinadi. unda xaritadagi m yulduzning shunday yo’l bilan topilgan koordinatalari. _1115904536.unknown _1115904679.unknown

koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar" haqida

1443687315_61333.doc r h v × = yili lik yorug c km ` × a s t r a n o m i y a koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar yer va boshqa sayyoralar quyosh sistemasiga kirgani kabi, quyosh sistemasi ham galaktika deb ataluvchi yulduzlar to`dasiga kiradi. biz osmonda ko`z bilan ko`radigan barcha ob’ektlar galaktikaga kiradi. galaktika tarkibida tahminan 250 milliard yulduz bor. osmondagi «somon yo`li» deb ataluvchi katta-kichik yulduzlar to`dasi galaktikamiz asosini tashkil etadi. galaktikamiz o`lchamlari, tarkibi va tuzilishi haqidagi ma’lumotlar keyingi o`n yillar davomida katta teleskoplar yordamida kuchsiz yorug`lik sochuvchi yulduzlar va uzoq ob’ektlarni o`rganish natijasida olindi. galaktikamiz yadrodan va uni o`rab turuvchi ikki sistemadagi yulduzlardan iborat. yulduzlar disksimon va galakti...

DOC format, 220,0 KB. "koinot hosil bo’lishiga oid nazaryalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: koinot hosil bo’lishiga oid naz… DOC Bepul yuklash Telegram