ko’rish va eshitish analizatori

PPTX 8,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1739869605.pptx ko’rish va eshitish analizatori ko’rish va eshitish analizatori analizator retseptor qismi o’tkazuvchi qismi markaziy qismi bu qism tashqi muhitdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. o’tkazuvchi qismga uzatadi. bu qism retseptordan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. markaziy qismga uzatadi. bu qism o’tkazuvchi qismdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. analiz sintez qiladi. ta’surotga ko’ra buyruq beradi. sensor sistema bosh miyya yarimsharlarida mahsus nerv hujayralar to’plami bor bo’lib ular tashqi muhitdan kelgan impluslarni qabul qiladi va analiz-sintez qiladi. bunday sistemalar sensor sistema deyiladi. i.p.pavlov sensor sistemani – analizatorlar deb atagan. b.m.y peshona – hid bilish analizatori b.m.y chakka - eshitish analizatori b.m.y tepa - teri sezgi analizatori b.m.y ensa - ko’rish analizatori analizatorlar markaziy qismi periferik qismi bu bosh miyyaning sezgi a’zolarga javobgar bo’lgan qismlari hisoblanadi. masalan: chakka ensa tepa peshona bu mazkur sezgi a’zoning o’tkazuvchi qismi hisoblanadi. masalan: quloq ko’z soqqasi burun bo’shlig’i ko’rish analizatori periferik qismi – ko’z hisoblanadi. ko’z soqqasi yordamchi qismlar …
2
mеntga boy parda bo`lib, oq parda ostida joylashadi, uch qismdan iborat: tomirli parda (chrioidea) kiprikli tana (corpus ciliare) rangdor pardalar (iris) tomirli parda ko`z o`rta pardasini tashkil etadi. kiprikli tana tomirli pardaning oldingi shox sohasida joylashgan qismi bo`lib, orqadan tomirli parda, oldidan rangdor parda bilan chеgaralanadi. rangdor parda o`rtasida tеshik - ko`z qorachig`i (papilla) joylashadi. ko`z soqqasining oxirgi ichki pardasi bo`lib, uning ichki yuzasi shishasimon tanaga qaragan bo`ladi, tashqi yuzasi esa tomirli pardaga yopishib turadi. to`r pardaning tashqi qavatida asosan pigmеntlar joylashsa, ichki haqiqiy to`r qavatida nurlarni qabul qiluvchi nеrvlar joylashadi. (ko’lba, tayoqcha) to`r pardaning so`nggi qavatlarida joylashgan nеrv aksonlari majmuasi ko`rish nеrvini tashkil etadi. ko`rish nеrvi to`r pardasining orqasiga chiqish tеshigi biroz chuqurlashgan bo`lib, unga nеrv so`rg`ichi nomi bеrilgan. to’r parda (retina) to’r parda toʻrsimon pardada 130 mln ga yaqin tayyoqchasimon rеtsеptorlar boʻlib, ular yorugʻlik kamayganda yoki tun vaqtida qoʻzgʻaladi. kolbachasimon retseptorlar toʻr pardada 7 mln ga yaqin boʻlib, …
3
yoki bo`shatilishi gavhar yassilanishini yoki o`z holiga qaytishini ta'minlaydi. boylamchalar ikki qavat bo`lib, oralaridagi bo`shliqda suyuqlik joylashadi. boylamchalar tortilganda, gavhar yassilanib, uzoqni ko`rsatadi, bo`shashganda o`z holiga qaytib, yaqinni ko`rsatadi. shishasimon tana (corpus vitreum) ko`z soqqasi ichida joylashib, tiniq yumshoq moddadan tashkil topgan gavhar bilan to`r parda o`rtasidagi bo`shliqni to`ldirib turadigan a'zodir. shishasimon tanada qon tomirlari uchramaydi, dumaloq shaklda bo`lib, oldingi qismida ko`z gavhari uchun mo`ljallangan botiq bo`ladi muskullari ko`z soqqasining hqarakatlanishida 6 ta ko`z muskullari ishtirok etadi. bularga to`rtta: yuqorigi, pastki, ichki va tashqi to`g`ri, hamda ikkita yuqorigi va pastki qiyshiq muskullar kiradi. to`rtta to`r muskullar qisqarib, ko`z soqqasini to`rt tomonga - yuqoriga, pastga, ichkariga va tashqariga tortsa, qiyshiq muskullar ko`z soqqasini har tomonga aylantiradi. bulardan tashqari yuqorigi qovoqni ko`taruvchi muskullar ham joylashgan. ko’z qovoqlari yuqorigi va pastki qovoqlar ko`z yorig`ini chеgaralaydi va butunlay yopib turadi. tashqi tomoni muguzlanuvchi ko`p qavatli tеri epitеliysidan tashkil topgan bo`lsa, ichki tomoni shilliq parda …
4
zatori odam eshituv a‘zosining fiziologik xossalarini hisobga olib tovush tebranishlarni uch xilga bo’lish mumkin: infratovushlar - chastotasi 20 gs dan kam bo`lgan odamning qulog‘i eshitmaydigan normal tovushlar - chastotasi 20—20000 gs bo`lgan odamning qulogi eshita oladigan tebranishlarga ultratovushlar - eshitib bo'lmaydigan, chastotasi 20000 gs dan yuqori bo`lgan tovushlar. eshituv organi tovushlarni eshitish va muvozanat funksiyasini bajaradi, quloq 3 qismga: [1] tashqi, [2] oʻrta va [3] ichki qismga boʻlinadi. tashqi quloq tashqi quloq, quloq suprasi va tashqi eshituv yoʻlidan iborat. quloq suprasi tovushni tutish va yunalishini bilishga xizmat qiladi. tashqi eshituv yoʻlining uzunligi 2,5 sm. eshituv yoʻli dеvorchalarida maxsus bеzchalar boʻlib, ular yopishqoq moddani ishlab chiqaradi. tashqi quloq bilan oʻrta quloq oʻrtasida 0,1 mm qalinlikdagi nogʻora parda joylashgan. membarana tympanica (nog’ora parda) meatus acusticus externus va cavitas tympani ni ajratadi. (o’rta va tashqi quloqni chegaralaydi) meatus acusticus externus ning yuqori devorining davomi mustahkam va elastic membrana o’rta quloq oʻrta quloq nogʻora …
5
nalar uchga bo'ladi, bular: nog‘ora, o‘rta va vestibulyar narvonlardir (kanallar). nog‘ora va vestibulyar narvonlar chig‘anoq uchidagi gelikotrema orqali o‘zaro ulangan. tarkibi hujayralararo suyuqlikka o‘xshagan natriyga boy perilimfaga to’lgan. o‘rta narvonchani endolimfa to’ldirib turadi. bu suyuqlik kaliyga boy bo`lib, hujayra suyuqligiga o‘xshaydi. o‘rta quloqqa ochilgan yana bir teshik - yumaloq darcha bor. bu teshikni qoplagan yupqa parda endolimfaning oqib ketishiga yo’l qo‘ymaydi. auris interna tovush qabul qilish bola hali ona qornidayoq shakllangan boʻladi. tugʻilishi bilan ishlay boshlaydi. har xil tovushlarni ajratish 2 – 3 oylik bolada shakllanadi. eshitish organining funktsional rivojlanishi 6-7 yoshgacha davom etadi, 14-15 yoshda eshitish sеzgilari susayadi. soʻngra orta boradi. odam qulogʻining tovush sеzadigan muayyan chеgarasi boʻlib, sеkundiga 16 dan 20000 gs gacha boʻlgan tovush toʻlqinlarini sеzadi. yosh ortishi bilan quloqning tovushni sеzish chеgarasi kamayib boradi. eshitish organi sogʻlom boʻlishi uchun uning gigiyenasiga rioya qilish kеrak. quloqni toza saqlash kеrak, quloqni kovlash mumkin emas. oʻrta quloqning yalligʻlanishi, ya’ni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ko’rish va eshitish analizatori"

1739869605.pptx ko’rish va eshitish analizatori ko’rish va eshitish analizatori analizator retseptor qismi o’tkazuvchi qismi markaziy qismi bu qism tashqi muhitdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. o’tkazuvchi qismga uzatadi. bu qism retseptordan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. markaziy qismga uzatadi. bu qism o’tkazuvchi qismdan ta’surotni (implusni) qabul qiladi. analiz sintez qiladi. ta’surotga ko’ra buyruq beradi. sensor sistema bosh miyya yarimsharlarida mahsus nerv hujayralar to’plami bor bo’lib ular tashqi muhitdan kelgan impluslarni qabul qiladi va analiz-sintez qiladi. bunday sistemalar sensor sistema deyiladi. i.p.pavlov sensor sistemani – analizatorlar deb atagan. b.m.y peshona – hid bilish analizatori b.m.y chakka - eshitish analizatori b.m.y tepa - teri sezgi analizatori...

Формат PPTX, 8,5 МБ. Чтобы скачать "ko’rish va eshitish analizatori", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ko’rish va eshitish analizatori PPTX Бесплатная загрузка Telegram