xalq hunarmandchiligi texnologiyasi. kashtachilik tarixi haqida ma'lumot 5-sinf

PPT 3,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1681891649.ppt 5-sinf texnologiya darsligi asosida 44-mavzu: xalq hunarmandchiligi deganda nimani tushunasiz? oâzbek milliy kashtadoâzligi xalq hunarmandchilik sanâatining eng qadimiy turlaridan hisoblanadi. kashta kiyimlar va buyumlarni bezashda hamda roâzgâor bezak buyumlari tayyorlashda qadimdan qoâllaniladi. kashtachilik sanâati nafaqat mamlakatimizda, balki chet ellarda ham shuhrat qozongan. oâzbek chevarlari qoâllari bilan tikilgan kirpech, soâzana, zardevor, gulkoârpa, choyshab kabilar fransiya, italiya, yaponiya, germaniya, belgiya, amerika, hindiston kabi xorijiy mamlakatlarda ham mashhur. respublikamizning fargâona vodiysida faqat xonadonlarda emas, amaliy sanâat muzeylarida ham qoâl kashtachiligi namunalari toâplanib, doimiy ekspozitsiyaga aylanib qolgan. hozirgacha bu buyumlar oâziga xos goâzallik, nafis bezaklarning rang-barangligi bilan kishilarni hayratga solib kelmoqda. kashta namunasi badiiy kashtachilik uzoq tarixga ega, buni arxeologik topilmalar va yozma manbalar isbotlab bermoqda. oâzbek kashtachiligi qoâshni xalqlar kashtachiligi taâsirida boyidi va rivojlandi. unda hind, xitoy, rus, qozoq, qirgâiz va tojik kashtachiligi usullarini uchratamiz. kashtachilik sanâatida har bir millatning oâziga xos, eng koâp qoâllaydigan naqshlari boâladi. oârta osiyoda kashtachilik juda keng …

hlardan andaza olgan. kashtalarda oê»simliksimon tasvirlar â shox, gulband, guldastalar koê»p uchraydi. naqsh mujassamligida asosiy bezak matoning oê»rtasida boê»lib, hoshiyalar qoê»shimcha bezak hisoblanadi. lekin hoshiya bezagi mahorat bilan ishlangan kashtalar ham koê»p. ganchkorlik, yogê»och oê»ymakorligi, kandakorlik, naqqoshlikda uchraydigan islimiy gul (naqsh)lar kashtachilikda ham koê»p uchrashi chizmakash (naqqosh)lar amaliy bezak sanê¼atining turli sohalariga chizma (naqsh) lar tayyorlaganini koê»rsatadi. kashtachilikda chizmakashlar yaratgan naqsh (gul)lar asosida kashtadoê»zlar badiiy buyum yaratadilar. kashta chok turlari kashtada naqsh tuzishda geometrik shakllar â uchburchak, kvadrat, yulduzcha, aylana va hokazolardan, shuningdek, toâlqinsimon, siniq chiziqlar, oâsimlik belgilari (barglar, gullar, shoxlar, daraxtlar)dan, jonivorlar dunyosi (hasharotlar, qushlar, baliqlar, hayvonlar) tasviridan, shuningdek, umumlashgan odam qiyofasidan foydalanish mumkin. baâzan naqshda geometrik shakllar bilan tabiatga xos belgilar qoâshilgan boâladi. naqshning hamma qismlari mutanosib boâlishi kerak. baâzan bezakda motivlar qaytarilmaydi. bezak simmetrik va asimmetrik tuzilishi mumkin. kashtaga naqsh bosish jarayoni quyidagicha amalga oshiriladi: kashtada rang muhim ahamiyat kasb etadi. iplarni tanlashda ranglarning uygâunlashuvini, bir-biriga qanday …

sariqqa â koâk, yashilroq sariqqa â binafsha va hokazo qoâshimcha ranglar boâladi. kashta chok turlaridan namunalar. kashta tikish uchun asbob va moslamalar qoâlda kashta tikish uchun oddiy asboblar kerak. bular: igna, angishvona, qaychi, santimetr, oâtkir uchli dukcha, chambarakdan iborat. bundan tashqari, millimetrli qogâoz, kalka, nusxa koâchirish qogâozi kerak boâladi. ignaning koâzi qancha katta boâlsa, unga shuncha koâp qavat ipni oâtkazish oson boâladi. gazlamaning qalin-yupqaligiga qarab igna tanlanadi. angishvona oâng qoâlning oârta barmogâiga taqiladi. u barmoqni siqib yoki undan tushib qolmasligi kerak. qaychi. ishlash uchun uch xil qaychi ishlatiladi. uchi ingichka qaychi gazlamadagi ipni qirqish va tortib olib tashlash uchun; uchi qayrilgan oârtacha kattalikdagi qaychi kashta tikayotganda ip uchini qirqish uchun kerak. katta qaychi esa gazlama va kalava iplarni qirqish uchun ishlatiladi. qaychilar yaxshi charxlangan, tigâlari toâla yopiladigan boâlishi lozim. uchli dukcha qaychi oq tekis kashta tikishda teshikchalar hosil qilishda ishlatiladi. chambarak qaychi gazlamani tarang tortib turish va surilib ketishining oldini …

r ishlatiladi. buyum chetlarini buklab tikish, merejka ustunchalarini oârab olish, baxyasimon toâr chok uchun oq va rangli oddiy 40, 50, 60-raqamli iplar ishlatiladi. kashtachilikda ishlatiladigan asbob va moslamalar. mulina (fransuzcha â âmoulineâ) â ishlab chiqarish korxonasida yoki qoâlda ishlov berib tayyorlangan kalava ip. undan maxsus kashta tikishda va boshqa turdagi qoâl ishlarini bajarishda foydalaniladi. mulina yuqori sifatli paxta tolasidan tayyorlanadi. 12 qatli, maxsus ishlov berib sifati oshirilgan, chidamli boâladi. oân yoki yigirma metrli kalava shaklida tayyorlanadi. kð°shtð° chokida kompozitsiya tuzish kashtani tikishdan oldin uning umumiy badiiy yechimini oâylab koârish, bezakning, undagi ayrim boâlaklarning buyum yuzasiga qanday joylashtirishni, qanday rangda tikishni, yaê¼ni kompozitsiya tushunchasiga kiradigan hamma narsani aniqlab olish kerak. kompozitsiya xarakteri koâproq ritmga â naqshdagi alohida elementlar yoki element guruhlarining qonuniy almashinishiga bogâliq boâlib, bu kompozitsiyaning ifodali boâlishiga, aniq tasavvur etilishiga yordam beradi. mulina iplð°ri bir tekis ochilib, kð°rton qogâozgð° oârð°lð°di. kerð°kli qð°linlikdð° iplð°r tð°nlð°nib, ignð°dð°n oâtkð°zilð°di. âzð°ngori gullð°râ sð°lfetkð°si. …

iplð°r bilð°n tikish mumkin. ushbu kð°shtð° turi koftð°, yubkð°, sð°rð°fð°n, dð°sturxon kabilarni bezashda qoâllaniladi. sð°lfetkð°lð°r. sð°lfetkð° tikish uchun 3 mm kð°tð°k fð°kturð°li oq rð°ngdagi gð°zlð°mð° kerð°k boâlð°di. zð°rgâð°ldoq rð°ng vð° qorð° mulina ip (6 qð°vð°t) ishlð°tilð°di. kð°shtð° gulining yoâllð°ri iroqi, chizmð°, tekis choklar bilð°n tikilð°di. sð°lfetkð° chetlð°rining ensiz tð°rð°fi 1,5 cm, keng tð°rð°fidð°gi kð°shtð° gulning birinchi yoâli zð°rgâð°ldoq rð°ngdð°gi ipdð° iroqi chok bilð°n, qorð° ipdð° chizmð° chok bilð°n tikilð°di.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xalq hunarmandchiligi texnologiyasi. kashtachilik tarixi haqida ma'lumot 5-sinf"

1681891649.ppt 5-sinf texnologiya darsligi asosida 44-mavzu: xalq hunarmandchiligi deganda nimani tushunasiz? oâzbek milliy kashtadoâzligi xalq hunarmandchilik sanâatining eng qadimiy turlaridan hisoblanadi. kashta kiyimlar va buyumlarni bezashda hamda roâzgâor bezak buyumlari tayyorlashda qadimdan qoâllaniladi. kashtachilik sanâati nafaqat mamlakatimizda, balki chet ellarda ham shuhrat qozongan. oâzbek chevarlari qoâllari bilan tikilgan kirpech, soâzana, zardevor, gulkoârpa, choyshab kabilar fransiya, italiya, yaponiya, germaniya, belgiya, amerika, hindiston kabi xorijiy mamlakatlarda ham mashhur. respublikamizning fargâona vodiysida faqat xonadonlarda emas, amaliy sanâat muzeylarida ham qoâl kashtachiligi namunalari toâplanib, doimiy ekspozitsiyaga aylanib q...

Формат PPT, 3,1 МБ. Чтобы скачать "xalq hunarmandchiligi texnologiyasi. kashtachilik tarixi haqida ma'lumot 5-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xalq hunarmandchiligi texnologi… PPT Бесплатная загрузка Telegram