геометрик нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши

DOC 71,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1451650387_62867.doc геометрик нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши режа: · ислими нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши · ёғочга нақш ишлаш тартиби · бўёқларнинг тайёрланиши ва ишлатилиши · рангларнинг товланиши · нақшларга ранг танлаш · оддий ёғоч буюмлар - туздон, қаламдон ва рамкаларни нақшлаш · мураккаб шаклли ёгоч буюмлар - қутича, курсича, хонтахталарни нақшлаш 1-усул. энг аввал квадрат чизилиб, унинг ичидан ён гомонларига ҳошия тортилади. кейин квадратнинг тўрт томонига нуқталар қўйиб, уни учта тенг бўлакка бўлинади. у нуқталарни тик ва ётиқ чизиқлар билан бирлаштирил-ганда квадрат 9 катакка бўлинади. утқазилган чизиқлар ўқ чизиқ ҳисобланиб, уларни икки томондан маълум ўлчовда ёндош чизиқлар тортиш билан нақш ясалади. бу нақш яса-л иш жиҳатидан анча мураккаб бўлиб, квадратларни бўлиш-да кўз билан аниқ чамалашни талаб қилади. квадрат ичи-даги чизиқлар бири иккинчисининг устидан тўгри ўтиб ке-тавермасдан, балки бир гал тегидан, иккинчи гал устидан ўтиб тугун ҳосил қилади. 2-усул. квадрат чизилиб, квадратнинг ҳар иккала то-монини тенг тўрт бўлакка бўлиб. 16 та катак …

лик" гириҳ деб аталади. худди шунга ўхшаш бошқа бир тузилиш "саккизу ўн олти раҳлик" бўлиши мумкин. гириҳ турли соҳаларда, чунончи, панжаралар ясашда, ўймакорлик, нақшкорликда қўлланилади. халқ меъмор-лари ижодида асрлар давомида авлодлар тажрибаси умум-лашган ва сайқал топган. уларни ўрганиш орқали қадимий ёдгорликлар тарихини билиб, халқимиз яратган гўзаллик-ларни янада яхшироқ англаб борамиз. ислими нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши олдинги чизилган гул, барг элементларидан фойдала-ниб, новдага гул, барг, бофта, шкифти элементларини қўшиб чизсак, 5-гулни чизган бўламиз. бу шундай бошла-нади. тўгри тўртбурчак диагоналларини ўтказиб, диагонал кесишган жойини марказ қилиб олиб айлана чизамиз. тўртбурчак четига бир-бирига тескари қилиб кўвачанинг ярмини чизилади. кўвача айлана шкефи билан богланади. айлана ичига ойгул, кўвача ичига баргли ойгул чизиб, новдалар билан богланади. ҳoсил бўлган ислимини гулли ислими дейилади (23-расм). у 4 босқич билан чизилади, 5 босқич билан бўялади. 9-машқ. (6-гул). оддий барг элементларидан нақш йўлларини чизишда ҳам фойдаланса бўлади. бу усулни 6-гулни чизишда аниқроқ билиш мумкин. бунинг учун тўғри тўртбурчакнинг ўртасига …

иқ бўйлаб поя тасвирланади, унинг устига бир то-монига ойгул, иккинчи томонига баргли ойгул чизилади. буни ойгулли ислими дейилади. у 5 босқич билан чизила-ди ва 5 босқич билан бўялади (27- расм). 11-машқ. ҳар бир нақшнинг номи асосий нақш ҳо-сил қилувчи йўлларига қараббелгиланади. 13-машқда тўгри тўртбурчак олиб, диагонал чизиқлар асосида унинг мар-казидан ярим меҳроб йўл чизилади. бу меҳробларни тўгри тўртбурчак йўл ичида давом эттирилса, яхлитлашиб пат-мусга ўхшаб кўринади. патнус ичига баргли ойгул, ташқа-рисига ҳам баргли ойгул чизиб, новдалар билан бирлашти-рилади. ҳосил бўлган нақш гул "патнус ислими" деб атала-ди. бу 9-гул 4 босқич билан чизилади, 6 босқич билан оуялади (28- расм). 12-машқ. (10-гул). ҳар бир нақшда нақшлар мурак-каблашиб, элементлари кўпайиб бормоқда. шунинг учун бу машқда 10-гулни "ду рафтор" ("катта патнус гул") деб аталувчи гулни чизамиз. бунинг учун каттароқ йўл чизиғи, ичига икки томони кўвача шкефтили нақш чизиб новдалар билан бирлаштирилади. ҳосил қилинган нақш катта патнус ислими деб аталади (29-расм). у 1, 2 босқичда …

қора қа-лам билан гул чизилади. сўнг бу гул чизигининг устидан игна билан қатор тешиб чиқилади. лекин бир тешик билан иккинчиси ораси 2 мм дан ошмаслиги шарт. нусха қанча кичик бўлса, ахта тешиклари бир-бирига шунча яқин бў-лиши лозим. шунда нусха аниқ ва равшан кўринади (30-расм). ахтани нусха тушириладиган буюмнинг устига ёзиб, чап қўл билан ушлаган ҳолда, ўнг қўлга юпқа латтага ёки икки қаватли докага ўралган оқ упа (мел ёки қуруқ белил) ни қоғознинг устида бир оз силкитилади-да, енгил босиб сурилади. шунда упа қогоздаги майда тешиклардан ўтиб, буюмнинг сатҳида нуқталардан иборат нақш йўлларини ҳо-сил қилади. яхши ишланган ахталарда нақш буюмнинг сатҳига осон ва аниқ тушади. нусханинг аниқ кўриниши ва чизишга 31-расм. халақит бермаслиги учун буюмнинг сатҳига туширилган нақшнинг устидан ортиқча упа чанглари оҳиста пуфлаб юборилади. нақш йўллари устидан мўйқалам ёрдамида қора бўёқ билан ингичка сиёҳ қалам қилиб чизилади. чизилган гул-ларнинг энг четидан қора бўёқ билан 3-5 мм йўғонликда оби тортилади. сиёҳ қалам …

ўёқларнинг бир неча турларидан фойдаланиш мумкин. темпера лотинча сўздан олинган бўлиб, аралаштирпш деган маънони англатади. темпера сув аралаштириб ишлатиладиган бўёқлар турига киради. темпера намга, ҳа-роратга ва ташқи муҳит узгаришига чидамлидир. темпера бўёқлари бир-бири билан яхши аралашади. хилма-хил тус-ларни ҳосил қилишда оқ бўёқдан фойдаланилади. темпе-рани гуашь, акварел бўёқлари билан қўшиб ишлатса ҳам бўлади. айниқса, гуашь ёрдамида ажойиб ранг тусларини ҳосил қилиш мумкин. гуашь бўёги ҳам сув билан ишлатилади. тайер гуашь бўёқлари шиша банкачаларида чиқарилади ва кўринишдан қуюқ қаймоққа ўхшайди. улар қуриб қолмаслиги учун ус-тига сув, глицерин қуйилади. гуашь асосан декоратив безак ишларида, газета, пла-катлар чиқаришда, шиорлар ёзишда ишлатилади. глице-рин гуашь бўёқларининг таркибий богловчиси ҳисоблана-ди. глицерин тиниқ суюқлик бўлиб, сув билан яхши арала-шади, бўёқларни қуриб қолишидан сақлайди. сурилган бўёқ қаватларининг нафис бўлишини таъминлайди. гуашда ишлашни ўрганишни декоратив безаклар ва нақшларни бўяшдан бошлаган маъқул. нақш компози-цияларини бўяшни бошлашдан олдин нақш элементларини ишлаб чиқиш керак. гуашда ишланган нақшнинг акварелда ишланган нақшлардан фарқи шундаки, гуашнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "геометрик нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши"

1451650387_62867.doc геометрик нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши режа: · ислими нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши · ёғочга нақш ишлаш тартиби · бўёқларнинг тайёрланиши ва ишлатилиши · рангларнинг товланиши · нақшларга ранг танлаш · оддий ёғоч буюмлар - туздон, қаламдон ва рамкаларни нақшлаш · мураккаб шаклли ёгоч буюмлар - қутича, курсича, хонтахталарни нақшлаш 1-усул. энг аввал квадрат чизилиб, унинг ичидан ён гомонларига ҳошия тортилади. кейин квадратнинг тўрт томонига нуқталар қўйиб, уни учта тенг бўлакка бўлинади. у нуқталарни тик ва ётиқ чизиқлар билан бирлаштирил-ганда квадрат 9 катакка бўлинади. утқазилган чизиқлар ўқ чизиқ ҳисобланиб, уларни икки томондан маълум ўлчовда ёндош чизиқлар тортиш билан нақш ясалади. бу нақш яса-л иш жиҳатидан анча мураккаб бўлиб, квадратларни бўлиш-да...

Формат DOC, 71,5 КБ. Чтобы скачать "геометрик нақшларнинг тузилиши ва ишлатилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: геометрик нақшларнинг тузилиши … DOC Бесплатная загрузка Telegram