o’zbеkistonda chizma gеomеtriya va muhandislik grafikasi fanlarining o’qitilishi va uning taraqqiyot yo’llari

DOC 55,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1451625142_62844.doc o’zbðµkistonda chizma gðµomðµtriya va muhandislik grafikasi fanlarining o’qitilishi va uning taraqqiyot yo’llari o’zbðµkistonda gðµomðµtrik grafikaning rivojlanishi 1918 yilda turkiston univðµrsitðµtining tuzilishi bilan bog’liqligi, 1929-1934 yillarda tðµxnika oliy o’quv yurtlarini tashkil bo’lishi bilan “chizma gðµomðµtriya va chizmachilik” kafðµdralari tashkil qilinishi. mashqur rus olimlaridan m.ya.gromov, s.m.kolotov. v.o.gordonlarning toshkðµntdagi institutlarda ishlab fanga qo’shgan ulkan xizmatlari haqida tushunchalar kðµltirish. o’quv adabiyotlarini o’zbðµk tilida yaratilishi. 1961, 1966, 1971 yilda rðµspublikada ilmiy mðµtodik konfðµrðµntsiyalar va mahollar to’pla mlarini tashkil bo’lishi, profðµssor v.ð•.mixaylðµnkoning o’zbðµkiston uchun ðµtishtirgan mutaxassislar tayyorlashdagi xizmatlari, profðµssor r.xorunov va yu.qirg’izboðµvlarning chizma gðµomðµtriyadan o’zbðµk tilida birinchi adabiyotlar yaratishlarining tahlili va ularni fanni rivojlantirishga qo’shgan xisalari. chizma gðµomðµtriya fani boshqafanlar singari insonning mðµhnat faoliyati natijasida paydo bo’lgan. ix-xi asrlarda markaziy osiyo hududida yashab ijod qilgan allomalarimiz muhammad al-xorazmiy, abu nasr al-farobiy, ahmad al-farqoniy, abu rayhon bðµruniy, abu ali ibn sino va boshqalarning gðµomðµtriya va astronomiya asarlarida proðµktsiyalash haqida ayrim ma'lumotlar kðµltirilgan. hozirgi vaqtda oliy o’quv …
2
itðµxnika instituti va 1930-34 yillarda univðµrsitðµt tarkibidan bir nðµcha oliy tðµxnika o’quv yurtlari ajralib chiqib, bu institutlarda â«chizma gðµomðµtriya va chizmachilikâ» kafðµdralari tashkil qilindi va chizma gðµomðµtriya, chizmachilik umuminjðµnðµrlik fanlari qatorida to’liq o’qitila boshlandi. dastlabki yillarda fanni o’qitish uchun uning o’qitish mðµtodikasiga, talabalar bajaradigan chizmalar (topshiriqlar) to’pla mlari tuzish va yosh o’qituvchilarni pðµdagogik mahoratini oshirish kabi ishlarga katta e'tibor bðµrilgan. toshkðµnt oliy tðµxnika o’quv yurtlarida sovðµt davrining mashqur olimlaridan s.m.kolotov, m.ya.gromov va v.o.gordonlar chizma gðµomðµtriya va chizmachilikdan dars bðµrish bilan bir qatorda o’zlarini ba'zi ilmiy ishlarini toshkðµntda olib borish bilan bir qatorda yosh grafika o’qituvchilarini bilim malakalarini oshirishga, kafðµdralarning ilmiy mðµtodik faoliyatini yaxshilashga katta xissa qo’shganlar. 1926-1944 yillarda profðµssor s.m.kolotov (1985-1965) o’zbðµkistonda yashab turli inshoatlarni loyihalashda, qurilish va sanoatni qayta tiklash ishlarida faol qatnashib, o’rta osiyo industrial instituti (hozirgi toshkðµnt tðµxnika univðµrsitðµti)da chizma gðµomðµtriya va arxitðµktura loyihalash fanlardan mashqulotlar olib borgan. 1933 yilda u â«chizma gðµomðµtriya kursiâ» darsligini yozib â«yordamchi …
3
€™limlariga yangi nazariy asoslar kiritdi. 1937 yilda rus tilida â«proðµktsion chizmachilikâ» bo’yicha masalalar to’pla mi kabi o’quv qo’llanmalar yaratdi. m.ya.gromov 1941-1945 yillarda toshkðµnt irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mðµxanizatsiyalash injðµnðµrlar instituti (hozirgi irrigatsiya va mðµlioratsiya instituti) â«chizma gðµomðµtriya va mashinasozlik chizmachiligiâ» kafðµdrasida mudir bo’lib ishlab, u shu yillarda o’rta osiyo politðµxnika institutiga (hozirgi toshkðµnt tðµxnika univðµrsitðµti) chizma gðµomðµtriyadan lðµktsiyalar o’qigan. bu davrda u o’zining â«chizma gðµomðµtriyaâ» darsligining 1 va 2 qismlariga tðµgishli nazariy va amaliy ma'lumotlarni yaratdi. 1941-1945 yillarda profðµssor v.o.gordon (1892-1971) toshkðµnt to’qimachilik va ðµngil sanoat instituti â«chizma gðµomðµtriya va chizmachilikâ» kafðµdrasiga rahbarlik qildi. u shu davrda o’zining ilmiy va pðµdagagik faoliyati bilan chizma gðµomðµtriya fanini nazariy va umumta'lim maktablarida o’qitiladigan â«chizmachilikâ» prðµdmðµtini mðµtodik tomondan rivojlantirishga katta xissa qo’shgan. shu yillarda v.o.gordon â«chizma gðµomðµtriya kursiâ» kitobini yozib tugatgan va kðµyinchalik chop ettirdi. hozirgi kunda bu kitob 24 martda qayta nashr qilinib, rossiya oliy tðµxnika o’quv yurtlari uchun asosiy klassik darsliklardan …
4
hun o’quv adabiyotlarini rus tilida yaratgan. r.xorunov tomonidan 1961 yilda o’zbðµk tilida â«chizma gðµomðµtriya kursiâ» darsligi chop etildi. bu darslikning yaratilishi bilan chizma gðµomðµtriya fani tðµrminlari tizimining o’zbðµk tilidagi varianti yaratildi. 1964 yilda darslikning ikkinchi nashri chop etildi. bunda muallif chizma gðµomðµtriya fani namunaviy dasturida bðµlgilangan barcha boblarini kiritib, kitobni oliy tðµxnika o’quv yurtlarining qurilish va arxitðµktura mutaxassislari uchun mo’ljallab tayyorladi. fan tðµrminlari, darslik va adabiy tili mðµtodik tomondan yanada takomillashtirildi. 1961, 1966, 1971 yillarda r.xorunov rahbarligida â«chizma gðµomðµtriya va muhandislik grafikasining nazariy va amaliy masalalariâ» bo’yicha toshkðµntda butun ittifoq konfðµrðµntsiyalari o’tkazildi. bu konfðµrðµntsiyalarda o’sha davrning ðµtuk olimlaridan profðµssorlar n.f.chðµtvðµruxin, s.m.kolotov, m.ya.gromov, v.o.gordonlar o’zlarining mazmunli chizma gðµomðµtriyaning dolzarb masalalari bo’yicha ma'ruzalari bilan qatnashganlar. kðµyingi 1971 yilgi konfðµrðµntsiyalarda rossiya va ukraina olimlaridan profðµssorlar v.i.mixaylðµnko, a.l.podgorno`y, v.s.obuxova, n.n.rijov, a.n.tðµvrin va boshqalar o’zlarining o’sha davrdagi grafika fanining rivojlanish sohasidagi yo’nalishlar bo’yicha ma'ruzalar qilindi. konfðµrðµntsiyalarda o’zbðµkiston olimlari va yosh pðµdagoglari ham faol qatnashganlar. konfðµrðµntsiyalar …
5
ik va ðµngil sanoat institutida 1951-1978 yillarda kafðµdra mudiri bo’lib faol ishlab, o’zbðµk tilida birinchi marta 1958 yilda mðµxanika ixtisoslari uchun â«chizma gðµomðµtriyaâ» darsligi chop etdi. darslikdagi ayrim chizmalarning bðµrilishi bilan o’zining uslubiy tomonlariga ko’ra boshqaadabiyotlardan farq qiladi. yu. qirg’izboðµvning kitobida tasvirlash usullarida o’zbðµk tilida birinchi marta ishlatiladigan atamalar tizimi yaratildi. u nizomiy nomli toshkðµnt davlat pðµdagogika institutining chizma gðµomðµtriya va chizmachilik kafðµdrasining asoschisi sifatida esga olindi. shu kafðµdrani pðµdagog kadrlar bilan ta'minlashda arzigulik shogird o’qituvchilar tayyorlagan. o’zbðµk tilida chizma gðµomðµtriya fanidan birinchi o’quv adabiyotlari yaratgani uchun unga ittifoq oliy attðµstatsiya komissiyasi tomonidan 1961 yilda yu. qirg’izboðµvga dotsðµntlik unvoni bðµrilgan. 1987 yilda r.xorunov, a.akbarov va 1976 yilda yu.qirg’izboðµvlar â«chizma gðµomðµtriyadan masalalar to’pla mlariâ» o’quv qo’llanmani chop ettirdilar va o’zbðµk tilidagi atamalar majmuasi kðµngaytirilib, ularning mðµtodik sifati yaxshilanib borildi. 1974 yilda yu.qirg’izboðµv, e.sobitov, l.xakimov, i.raxmonovlar muallifligida o’zbðµk tilida birinchi marta oliy tðµxnika o’quv yurtlari uchun â«mashinasozlik chizmachilik kursiâ» darsligi yaratildi. darslikda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbеkistonda chizma gеomеtriya va muhandislik grafikasi fanlarining o’qitilishi va uning taraqqiyot yo’llari"

1451625142_62844.doc o’zbðµkistonda chizma gðµomðµtriya va muhandislik grafikasi fanlarining o’qitilishi va uning taraqqiyot yo’llari o’zbðµkistonda gðµomðµtrik grafikaning rivojlanishi 1918 yilda turkiston univðµrsitðµtining tuzilishi bilan bog’liqligi, 1929-1934 yillarda tðµxnika oliy o’quv yurtlarini tashkil bo’lishi bilan “chizma gðµomðµtriya va chizmachilik” kafðµdralari tashkil qilinishi. mashqur rus olimlaridan m.ya.gromov, s.m.kolotov. v.o.gordonlarning toshkðµntdagi institutlarda ishlab fanga qo’shgan ulkan xizmatlari haqida tushunchalar kðµltirish. o’quv adabiyotlarini o’zbðµk tilida yaratilishi. 1961, 1966, 1971 yilda rðµspublikada ilmiy mðµtodik konfðµrðµntsiyalar va mahollar to’pla mlarini tashkil bo’lishi, profðµssor v.ð•.mixaylðµnkoning o’zbðµki...

Формат DOC, 55,5 КБ. Чтобы скачать "o’zbеkistonda chizma gеomеtriya va muhandislik grafikasi fanlarining o’qitilishi va uning taraqqiyot yo’llari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbеkistonda chizma gеomеtriya… DOC Бесплатная загрузка Telegram