o`rta asrlar san`ati

DOC 47.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1357514704_41321.doc мавзу: ўрта асрлар санъати www.arxiv.uz reja: 1. sharq va g`arbda o`rta asrlar tarixining davriy chegarasi, rivojlanishidagi asosiy bosqichlar. 2. vizantiya, sharqiy yevropa va kavkaz orti san`ati. yer yuzida feodalizm formatsiyasining paydo bo`lishidan tortib, uning rivojlanishi va nihoyat, uning inqirozidan keyingi formatsiyaga o`rnini bo`shatib berguncha bo`lgan davrdagi san`ati, odatda, o`rta asrlar san`ati deyiladi. bu san`at turli mamlakatlarda turli vaqtda boshlangan va davom etgan. jumladan, yevropada u buyuk konstantin podsholik qilgan davrdan (iv asr) boshlanadi. uning dastlabki inqirozi esa xiii-xiv asrlardagi italiyadagi shahar-davlatlarning vujudga kelishi bilan tezlashadi. yevropadagi ayrim mamlakatlarda feodalizm vii-viii asrlar va undan kech ham boshlanib, xvii asrlarning so`ngigacha davom etgan (masalan, vizantiya, qadimgi rus). aksincha, sharq mamlakatlarida (masalan xitoy, hindistonda) o`rta asrchilik birmuncha erta boshlangan. lekin uning inqirozi cho`zilib ketib, xix asrgacha va undan keyinroq ham davom etgan. o`rta asrlarda me`morchilik yetakchi o`rinni egalladi. bizgacha o`rta asrlar me`morchilik san`atining juda ko`p nodir yodgorliklari saqlanib qolgan. bu yodgorliklar, ayniqsa, …

iya imperiyasining faqat siyosiy markazi emas, balki madaniy o`chog`iga ham aylandi. vizantiya me`morchiligi uslubi grek va rim me`morchiligi an`analarining mahalliy an`analar bilan uyg`unlashishidan vujudga kelgan. jumladan, konstantinopoldagi sofiya ibodatxonasi o`z konstruktiv tuzilishi jihatidan panteon ibodatxonasi konstruksiyasiga o`xshab ketadi, lekin bu o`xshashlik bir muncha yashiringan holda talqin etilishi bilan xarakterlanadi. vizantiya rangtasvirining nodir namunasi xii asr birinchi yarmida konstantinopollik usta tomonidan ishlangan «vladimir bibi maryami» ikonasi hisoblanadi. vizantiya san`ati madaniyati, jahon xalqlari san`ati va madaniyatining rivojlanishiga katta ta`sir o`tkazadi. bu madaniyat janubiy slavyanlarga o`z ta`sirini ko`rsatadi. qadimgi rus san`ati va madaniyati taraqqiyotida muhim rol o`ynaydi. vizantiya me`morligi amaliy san`at namunalari ko`pgina xalq san`atkorlari uchun namuna maktabi vazifasini o`tadi. vi-vii asrlarda slavyan qabilalarining bolqon yarim oroli tomon ommaviy ko`chishi vizantiya imperiyasida feodal munosabatlarning tezlanishiga, quldorlik formatsiyasining tugashiga olib keldi. shu bilan birga slavyan qabilalarining vizantiya bilan to`qnashi ularning ijtimoiy va siyosiy rivojlanishlarida, asta-sekin esa ilk feodal davlatlarning paydo bo`lishida muim ahamiyatga ega …

i misol bo`la oladi. xi asrdan boshlab, bud-gumbaz tipidagi binolar qurila boshlandi. shu tipda qurilgan dastlabki ibodatxonalar presp ko`li atrofidagi german cherkovi (1066 y.) bo`lib, u o`zining nozik nisbati, konstruktiv tuzilishining aniqligi bilan xarakterlanadi. bino juda sodda bezatilgan. 1187 yili bolgariya mustaqil davlatga aylandi. tarixchilar ikkinchi bolgariya podsholigi davrini shu yildan boshlab hisoblaydilar. feodalizmning yangi bosqichi bo`lgan bu davr savdo-sotiq, madaniyat va san`atning jonlanishi bilan xarakterlanadi. me`morchilik bezagiga e`tibor berish bolgariyada keng o`rinni egalladi. bu davrda miniatyura, ayniqsa, yog`och o`ymakorligi juda rivojlandi. bu o`ymakorlikning qadimgi namunasi oxirddagi nikolay cherkovi uchun ishlangan eshik yuzasidagi turli qush, hayvon va o`simliklar dunyosidan olinganobrazlar tasviridir. yozuv manbalari bolgariyada zargarlik san`ati ham yuksak bo`lganligidan dalolat beradi. xiv asrning ikkinchi yarmida turklar tomonidan bosib olinishi uning san`at va madaniyatiga salbiy ta`sir qildi. uning monumental san`at taraqqiyoti deyarli to`xtadi. xii-xiv asrlarda serbiya bolqon yarim orolidagi yirik davlatlardan biriga aylandi, san`at va madaniyatning gullagan davrini boshidan kechirdi.serhasham me`morchilik …

rbiy yevropa bilan aloqasi xi asrdan rivojlana boshlagan miniatyura san`atida ham namoyon bo`ladi. serb me`morchiligining o`ziga xos xususiyatlaridan biri, uning dekorativ xarakterdaligidir. bu xususda studennitsadagi bibi maryam cherkovi diqqatga sazovordir. binoning tashqi ko`rinishiga alohida e`tibor berganlar, u oq va kul rang marmar bilan pardozlanib, arkatura frizi bilan bezatilgan. konsollarda odam va hayvon niqoblari ishlangan, g`arbiy va janubiy peshtoqlar, mehrob darchalari o`yma naqqoshlik bilan bezatilgan. naqsh uchun o`simliklar dunyosi, qush, hayvon va odamlar shakli olingan. nerezedagi (makedoniya) panteleymanx ibodatxonasi devoriy suratlari serb monumental rangtasviri to`g`risida tasavvur beradi. «butdan tushirish» mavzusiga bag`ishlangan suratlarda kuchli hayajon va motam, iztirob, qayg`urish ishonarli va ifodali tasvirlangan. bu tasvirlarda butdan tushirilgan iaga aza tutayotgan, chuqur qayg`u va motam bilan uni quchoqlayotgan bibi maryam, iso tomon chuqur qayg`u va motam bilan engashib qarab turgan ioan obrazlari chuqur motam holatida ta`sirli ishlangan. yosh avliyolar obrazi ham ta`sirli va xarakterlidir. bu tasvirlarda rassom kontur chiziqlardan foydalanmagan holda faqat rang …

ari, jumladan, armaniston, gruziya, ozarbayjon xalqlari san`ati ham alohida o`rinni egallaydi. bu xalqlar san`ati qadimgi mahalliy san`at an`analariga ega bo`lgan, o`rta asrlarning muhim madaniyat o`choqlaridan hisoblanadi. ular vizantiya va eronning yutuqlaridan foydalanib, o`ziga xos san`at yaratdilar va jahon madaniyati xazinasini boyitdilar. kavkaz xalqlari san`ati x-xiii asrlarda eng gullagan davrini boshidan kechirdi. gruziya va armaniston o`rta asrlar monumental me`morlik san`ati hajmiy-plastik yechilishi xarakteri bilan farq qiladi. markazli qubbali zakavkazye ibodatxonalari zinasimon kompozitsiyaga ega bo`lib, uning me`morchilik hajmlari o`rtaga qarab balandlashib boradi. cherkov binosining to`rt tomoni o`ziga xos frantanlar bilan tugallanadi. binoning tashqi zinasimon kompozitsiyasi interyerning ichki xarakteriga xos. arman me`morchiligining o`ziga xos tomonlari echmiadzin yaqinidagi gijima ibodatxonasida yaqqol seziladi. bu ibodatxona plani asosida hamma tomoni teng bo`lgan but olingan. binoning tashqi tomoni yaxlit, salobatlidir. u o`zining aniq nisbati, devor fakturasining yoqimli qiilb ishlanganligi bilan xarakterlanadi. bino silueti yaxlit va aniq tuzilishi bilan xotirada yaxshi saqlanadi. ibodatxona sakkiz qirrali baraban bilan tugallangan. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`rta asrlar san`ati"

1357514704_41321.doc мавзу: ўрта асрлар санъати www.arxiv.uz reja: 1. sharq va g`arbda o`rta asrlar tarixining davriy chegarasi, rivojlanishidagi asosiy bosqichlar. 2. vizantiya, sharqiy yevropa va kavkaz orti san`ati. yer yuzida feodalizm formatsiyasining paydo bo`lishidan tortib, uning rivojlanishi va nihoyat, uning inqirozidan keyingi formatsiyaga o`rnini bo`shatib berguncha bo`lgan davrdagi san`ati, odatda, o`rta asrlar san`ati deyiladi. bu san`at turli mamlakatlarda turli vaqtda boshlangan va davom etgan. jumladan, yevropada u buyuk konstantin podsholik qilgan davrdan (iv asr) boshlanadi. uning dastlabki inqirozi esa xiii-xiv asrlardagi italiyadagi shahar-davlatlarning vujudga kelishi bilan tezlashadi. yevropadagi ayrim mamlakatlarda feodalizm vii-viii asrlar va undan kech ham boshlan...

DOC format, 47.5 KB. To download "o`rta asrlar san`ati", click the Telegram button on the left.

Tags: o`rta asrlar san`ati DOC Free download Telegram