xor san`ati

DOC 7 pages 105.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 105.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-ma’ruza mashg‘uloti 1. xor san`atining rivojlanishi reja: 1. xor san`ati haqida 2. uyg`onish davrida xor san`ati 3. g`arb mamlakatlarida xor ijrochiligi 4. rossiyada xor ijrochiligi tayanch tushunchalar: xor san`ati, uyg`onish davri, g`arb mamlakatlarida xor ijrochiligi, cherkov musiqa san`ati, xalq ijrochiligi, sinodal xori, professional xorlar, xor dirijori, xor kapellasi, opera xorlari, rus xalq xori, kompozitorlik maktabi, akademik ijro. xor san`ati uzoq tarixga egadir. musiqa janrlari ichida eng ommaviy xususiyatga ega bolgan tur- bu xor san`atidir. u kishilarimizning kundalik hayoti bilan chambarchas bog`liq bo`lib, ularni g`oyaviy-estetik jihatdan tarbiyalaydi. qadim zamonlardan beri xalqlar orzu umidlari, his-tuyg`ularini qo`shiq aytish, pantomime qilish kabi vositalar bilan ifodalab kelganlar. ko`pchilik bo`lib qo`shiq aytish deuyarli hamma xalqlarning mehnat faoliyati, an`anaviy marosimlari, qolaversa, butun turmush hayoti bilan doimo bog`liq bo`lib kelgan. hozirgi kunda u keng tarqalgan asl xalq san`ati turiga aylangan. bu san`at turi insonlarni musiqiy tarbiyalashda, estetik qarashlarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. odamlarning bir-biriga chambarchas bog`liq bo`lgan …

2 / 7

o`z ijodida ko`p ovozli asarlar yaratib kelgan – j.palestrina, o.lasso, k.janeken kabi polifonist-kompozitorlar o`z hissalarini qo`shdilar. davr taqozosi bilan madaniyatlar yaqinlashuvi asrlardan-asrlarga o`tib, bir-biriga ta`sir ko`rsata boshlagan. xususan, o`zbekiston madaniyatiga g`arb mamlakatlari, ayniqsa, rossiyadagi madaniy o`zgarishlar bevosita singib kelavergan. buni inkor etib bo`lmaydi, shu sababli mazkur madaniyatlar haqida ham ma`lum bir tushunchalarga ega bo`lib olishimiz darkor. g`arb mamlakatlarida xor ijrochiligi. ma`lum bir davrdan so`ng xor san`atida yana bir o`zgarish paydo bo`lib, yirik asarlar – kantata, oratoriyalar mualliflari sifatida – i.s.bax, g.gendel, k.glyuk ijodi, keyinchalik meyerber, j.verdi, shu bilan birga f.shubert, b.mendelson, r.shuman kabiromantik kompozitorlar ijodida kamer xor musiqasi rivoj topdi. shu davrda qo`shiq sevadiganlar xor jamoalari «lidertafel`» (nemischa so`z bo`lib, «yetakchi qo`shiqchi» ma`nosini anglatadi. germaniya, avstriya va shveytsariya davlatlarida keng rivojlangan) va «orfeon» (fransuzcha «xor sevuvchilar jamoasi» 1818-yilda parijda g.vilemom rahbarligida) paydo bo`lgan. xor san`atining cherkov musiqa san`atidan asta-sekin tashqariga chiqishi, opera teatrlarining shakllanishi, xix asrdagi milliy kompozitorlik maktabini xalq …

3 / 7

l qilingan «podshohning kuylovchilari xori» keyinchalik peterburg saroy xonandalari kapellasiga aylantirilgan va xvi asrda yuzaga kelgan «patriarxning kuylovchilari xori», keyinchalik moskva sinodal xori, deb atalgan. patriarxning kuylovchilari xori rus professional xorlarining ilk namoyondalari bo`lib qolishgan. cherkov ijrochiligi o`z davrida musiqa qobiliyatiga ega ijrochi va xor rahbarlari (regentlar), xvi–xvii asrlarda esa dvoryanlar, pomeshiklar o`z qaramog`ida xor va orkestrlar tashkil etadilar. bunday jamoalarni «metsenatlar» – san`at homiylari xori, deb (graf sheremetyev o`z kapellasining serqirra va sermazmun ijodi bilan 150 yilga yaqin ijod qilib kelgan jamoalardan; knyaz yu.galitsin xorlari va boshqalar) nomlangan. bu kapellalar o`z ijro mahoratlari, dasturlari bilan rus xor madaniyatiga juda katta, yuksak hissa qo`shgan. ushbu xor jamoalariga krepostnoylar rahbarlik qilib, ular ichidan atoqli xor dirijorlari – s.dektaryev, g.lomakin, a.arxangelskiylarning yetishib chiqishi misol bo`la oladi. xix asrning ikkinchi yarmida ma`rifiy yo`nalishda xor san`ati ijrochiligi adabiyot va san`atdagi demokratik harakatlar bilan uyg`unlashib, ijtimoiy xarakterga ega bo`la boshladi. tarixiy davrda rossiyada ommaviy uyg`onishlar …

4 / 7

lanib, janrlar nuqtai nazaridan keng qamrovga ega bo`lishida muhim o`rin tutadi. a.alyabyevning xor uchun asarlari, a.dargomijskiyning «peterburg serenadalari» so`zsiz xor bo`lib ijro etishning ilk namunalari bo`lib qoldi. p.chaykovskiy, n.rimskiy-korsakov, m.musorgskiy, s.kyui, e.napravnik, a.arenskiy, i.ippolitov-ivanov, a.grechaninov, v.kalinnikov, p.chesnokov, s.taneyev kabi kompozitorlar ijodida xor uchun yozilgan a kapella uslubidagi asarlar xor san`atining yangi pog`onaga ko`tarilishiga asos bo`ldi. ularning asarlari bugungi kunda ham o`z mavqeini yo`qotgan emas. xx asrda ham rossiya hududida ko`plab professional xor jamoalari tuzilib, ular keng konsertijrochilik faoliyatini olib borgan. davlat rus xori, respublika rus xor kapellasi (keyinchalik a.yurlov nomi berilgan), radio va markaziy televideniye qoshidagi rus qo`shiqlari xori, peterburg kuylovchilari kapellasi kabilar bunga misol bo`la oladi. butun dunyoga tanilgan xor dirijorlari - g.dmitriyevskiy, k.ptisa, n.danilin, a.sveshnikov, a.aleksandrov, v.sokolov, a.yurlov, a.yegorov, a.mixaylov, v.minin, m.pyatniskiylar kabilar mazkur san`at rivojlanishiga o`z ulushlarini qo`shdilar. xx asrning ikkinchi yarmida xor san`ati va kompozitorlik ijodiyoti yanada yuksaklarga ko`tarildi. bunga s.prokofyev, d.shostakovich, v.shaporin, m.koval, g.sviridov, v.salmanov, …

5 / 7

r. o`zbekistonnig eng taniqli xor jamoasiga bundan chorak asr narida «bulbulcha» nomi berilishiga georgiy struve sababchi bo`lgan. vi asrning ikkinchi yarmida birinchi bo`lib d`yaklar xori paydo bo`ldi. rossiyada bu professional xor keyinchalik 1963 yildan boshlab pio`tr i nomi bilan atalib, shoh saroyining imperator professional a`kapellasi nomi berildi. xvi asrda esa patriarx d`yaklar xori keyinchalik “sinodal” xori deb ataldi. asosan bu xorning dasturi ilohiy qo`shiqlardan iborat bo`lgan. keyinchalik podshoh, knyaz, pomeshchiklar saroyida bayram tantanalarida quvnoq xalq qo`shiqlari, sho`h xor asarlari ijro etilgan. ular ko`p ovozli xor qo`shiqlarini ijro uslubi “partesnoye” - garmonik akkordlari tizimida ko`p ovozlik xor partiyalarida kuylaganlar. keyinchalik esa nota chiziqlaridagi ohang yo`llarida qo`shiqlar kuylaganlar. bunday kuylash n.p.deletskiyning “musikiyskoye gramatike” kitobida har taraflama to`liq yoritib berilgan. viii asrning 30 yillarida rossiyaga italiya vokal musiqasi kirib keldi. italiya operalarida asosan imperator saroyining xor kapellasi ishtirok etib, muvaffaqiyat qozonadi. italiya musiqa ustalari rus kapellasidagi qo`shiqchilarga alohida vokal darslari berdilar. bu xor …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xor san`ati"

1-ma’ruza mashg‘uloti 1. xor san`atining rivojlanishi reja: 1. xor san`ati haqida 2. uyg`onish davrida xor san`ati 3. g`arb mamlakatlarida xor ijrochiligi 4. rossiyada xor ijrochiligi tayanch tushunchalar: xor san`ati, uyg`onish davri, g`arb mamlakatlarida xor ijrochiligi, cherkov musiqa san`ati, xalq ijrochiligi, sinodal xori, professional xorlar, xor dirijori, xor kapellasi, opera xorlari, rus xalq xori, kompozitorlik maktabi, akademik ijro. xor san`ati uzoq tarixga egadir. musiqa janrlari ichida eng ommaviy xususiyatga ega bolgan tur- bu xor san`atidir. u kishilarimizning kundalik hayoti bilan chambarchas bog`liq bo`lib, ularni g`oyaviy-estetik jihatdan tarbiyalaydi. qadim zamonlardan beri xalqlar orzu umidlari, his-tuyg`ularini qo`shiq aytish, pantomime qilish kabi vositalar bilan ifod...

This file contains 7 pages in DOC format (105.5 KB). To download "xor san`ati", click the Telegram button on the left.

Tags: xor san`ati DOC 7 pages Free download Telegram