bog'dod astronomiya maktabi va uning faoliyati

DOC 38.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662983835.doc bog`dod astronomiya maktabi va uning faoliyati bog`dod astronomiya maktabi va uning faoliyati reja: 1. arab xalifaligining bagdodga qo`shilishi. 2. hind va grek astronomiyasi manba`larining tarjimalari. 3. «donishmandlar uyi» («baytul hikma») ning ochilishi. 4. unda ishlashga jalb etilgan olimlar. 5. mavjud rasadxonalar. 6. o`rta osiyolik olimlarning bagdod akademiyasidagi faoliyati. ummoidlar sulolasi tomonidan arab xalifati boshqarilgan davrda (661-750 y.y.) uning markazi madinadan damashqqa ko`chirildi. abbosidlar sulolasi taxtga o`tirgach, 762 yili xalifatning markazi mazkur sulolaning ikkinchi xalifi al-mansur tomonidan poytaxt damashqdan bog`dodga ko`chirildi. bog`dod poytaxt sifatida asos solingin kundan boshlab olimlar uning rivojlanishida aktiv rol o`ynadilar: shahar xududidagi geodezik o`lchashlar va qurilishlarni planlashtirish ishlarini al-mansur saroyining taniqli olimlaridan forsiy naubaxt, yahudiy manassiy (keyinchalik arabcha mashalloh nomi bilan tanilgan), astronom umar ibn al-farruxan at-taboriy (tabaristonlik) aktiv faoliyat ko`rsatdilar. ayni davrda xalifat saroyiga hindistonlik kanaka ismli olim tashrif buyurib, xalifga hind astronomlari bergan risolalarni – siddxantlarni sovg`a qildi. bu risolalar ichida eng nodiri mashhur …

joj ibn yusuf al-matar tomonidan evklidning "boshlanish" va ptolemeyning "megale sintaksis" asarlari tarjima qilindi. xalif saroyida ishlagan jabir al-xayyan (725-815) meditsinadan talay asarlar yozdi va evklidning "boshlanish" hamda ptolemeyning "al-majistiy"siga sharhlar bitdi. xorun ar-rashid zamonida bag`dodda tashkil topgan "donishmandlar uyi"ga abu ќasan va salmon olimlar rahbarlik qildi. "donishmandlar uyi" ning shakllanishida ar-rashidning vaziri yaxya ibn xomid ibn birman (736-805y.) katta rol ¢ynadi. xorun ar-rashidning ¢g`li al-ma`mun xalifligida (813-833y.) bag`dodda yanada yirik ilmiy maktab shakllandi. xaliflik lavozimiga ¢tirgunga qadar xurosonga hokim b¢lgan va marvda yashagan ma`mun ¢z atrofiga taniqli olimlarni t¢pladi. uning vaziri abul abbos al-fadl ibn saxl as-saraxsiy (818 yilda ¢lgan) va keyinroq uning ukasi al-fadl al-ќasan as-saraxsiy uning saroyida ishladi. shuningdek, saraxsiy xizmatida zoroastr astronom feruzanning ¢g`li bizist ishlardi. as-saraxsiy vafotidan s¢ng xalif ma`mun bizistni ¢z saroyiga ishga olib islomga kiritdi va unga yahyo ibn abi mansur deb nom berdi. yahyo ibn abi mansur bag`doddagi shamassiya rasadxonasida ishlay boshladi. …

iy" asarini yaratdi. bu asar shuningdek, samanidlarning s¢nggi avlodi yezdigerd iii (eron shohi 632-651) pahlaviy tilida yozilgan va yezdigerdning otasi shahriyorga bag`ishlanib yozilgan "shahriyor ziji" ga asoslangan. ma`munning farmoniga k¢ra al-abbos al-javhariy (janubiy qozog`istonning javhartepa, oldingi forob degan tog` yaqinida) al-marvarudiy va uning ¢quvchisi ali ibn isay al-xarroniy al-asturlabi bilan birgalikda sinjar ch¢lida yer meridianining uzunligini ¢lchashdi. bu davrda bag`dodda xutrallik (tojikistonning markaziy rayonidan) abd-al-xamid ibn vosiq ("turk ¢g`li" nomi bilan mashhur olim) ham ishlardi. uning ham xorazmiyniki kabi "al-jabr va al-muqobala kitobi" asari mavjud. ix asrning ikkinchi yarmida astronomiya va aniq fanlar sohasida uch aka-uka olimlarning xizmatlari e`tiborga sazovor. ular muhammad (873 yilda vafot qilgan), ahmad va al-ќasanlar b¢lib, ma`mun saroyi xodimi muso ibn shokirning ¢g`illari b¢lgan ("bani musa ibn shokir"). ularning tarbiyasi, bilimi bilan yahyo ibn abu mansur shug`ullangan. aka-ukalarning qoldirgan ilmiy meroslari ichida "tekis va sferik figuralarning ¢lchash haqida kitob", "mexanika kitobi" mashhur asarlardan sanaladi. shuningdek, ular …

v t., 1-2 kitob, t., "fan" 1976. 8. y.g.perel, ravitiye predstavleniy o vselennoy, m., "nauka" 1958. 9. m.mamadazimov, ulug‘bek va uning rasadxonasi, t., "o‘zbekiston" 1994. 10. g.rojanskaya i dr., elementi astronomii axmada al-fergani, m., "nauka" 1999.

bog'dod astronomiya maktabi va uning faoliyati - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bog'dod astronomiya maktabi va uning faoliyati"

1662983835.doc bog`dod astronomiya maktabi va uning faoliyati bog`dod astronomiya maktabi va uning faoliyati reja: 1. arab xalifaligining bagdodga qo`shilishi. 2. hind va grek astronomiyasi manba`larining tarjimalari. 3. «donishmandlar uyi» («baytul hikma») ning ochilishi. 4. unda ishlashga jalb etilgan olimlar. 5. mavjud rasadxonalar. 6. o`rta osiyolik olimlarning bagdod akademiyasidagi faoliyati. ummoidlar sulolasi tomonidan arab xalifati boshqarilgan davrda (661-750 y.y.) uning markazi madinadan damashqqa ko`chirildi. abbosidlar sulolasi taxtga o`tirgach, 762 yili xalifatning markazi mazkur sulolaning ikkinchi xalifi al-mansur tomonidan poytaxt damashqdan bog`dodga ko`chirildi. bog`dod poytaxt sifatida asos solingin kundan boshlab olimlar uning rivojlanishida aktiv rol o`ynadilar: shaha...

DOC format, 38.5 KB. To download "bog'dod astronomiya maktabi va uning faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: bog'dod astronomiya maktabi va … DOC Free download Telegram