10-mavzu o'zbekistonning me'moriy yodgorliklari 7-sinf

PPT 615,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663611856.ppt презентация powerpoint 7-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 10-mavzu: me'morlik - msonning har kungi hayotidan ajralmas san'atdir. me'morlik bam san'atning boshqa turlari singari davlat tarixi, madaniy-ma'naviy mavqeini o'zida aks ettiradi, xalqning turmush tarzi, estetik qarashlarini hajmli shakllarda namoyon etadi. shuning uchun bu san'at haqli ravishda tarixiy voqealarning solnomasi, davr oynasi sifatida e'tirof etiladi. o'zbekiston zamini me'moriy obidalarga boy o'lka. bu yerda juda qadim zamonlardan boshlab me'morlik san'ati rivojlanib kelgan. dastlab odamlar g'orlarda yashash bilan birga yer ustiga ham turarjoylar qura boshlaganlar. loy va turli shakldagi xom g'ishtdan foydalanib uylar qurishgan, bino devorlari, pollarni suvashgan va rang berib xonalarni bezashgan. neolit (mil. aw. 6-4 mingyilliklar) davri so'ngiga kelib o'zbekiston hududida qo'rg'ontepalar qurilishi zaminida shahar va shahar-davlatlar rivojlanib bordi. shu shahar-davlatlarda me'morlik majmualari yaratildi. o'zbekiston me'morligining antik va ilk feodalizm davrlari ham me'moriy obidalarga boy bo'lgan. bu davrda yangi me'moriy g'oyalar paydo bo'ldi, yirik me'morlik majmualari, mavzuli rassomlik kompozitsiyalari, mahobatli haykaltaroshlik asarlari …

aga keldi. shahar hayoti rabotga ko'chdi. shu yerda gavjum bozorlar paydo bo'ldi. savdo qatorlari yaqinida esa hunarmandlar jamoalari shakllana bordi. shaharda va undan tashqarida jamoat va turarjoylar ko'plab qurildi. bu qurilishlarda asta-sekin islom dini bilan bog'liq me'morlik shahar qiyofasini belgilashda muhim o'rin egallay boshladi. masjid qurilishi boshqa dinlar bilan bog'liq diniy binolar qurilishiga chek qo'ya boshladi. shu davrda masjid tiplari yuzaga kelib, juma masjid va guzar masjidi hamda shahardan chekkada namozgohlar barpo etildi. namozgohga chiqish uchun minora ishlanishi ham shu davr mahsulidir. o'quv dargohlari - madrasalar qurilishi ham jonlana boshladi. xonaqohlar alohida masjid-madrasalarda, ularning yaqinida qurilgan. shunday xonaqohlar samarqand, buxoroda ko'plab uchraydi. savdo chorrahalarida chorsu savdo gumbazlari, shahar darvozalari oldida karvonsaroylar hamda shahar va undan tashqarida maqbaralar qurilishi shu davr me'morligining o'ziga xos yangi yo'nalishlari mahsuli edi. ayniqsa, maqbaralar qurilishida bezak san'ati yutuqlari o'z ifodasini topdi. uchli toqilar ham me'morlik san'ati o'zgarishlarini belgiladi. minora qurilishi ham odat tusiga kirib kela …

siyob yonbag'rida joylashgan bu majmua xi — xii asrlarda mavjud maqbaralar o'rniga qurilgan. bu yer musulmonlarga qadar ham muqaddas sajdagoh joyi bo'lgan. afsonalarga ko'ra bu yerda avliyo qusam ibn abbos maqbarasi bo'lib, go'yo u shu yerda tirilib yer ostiga kirib ketgan va oxiratgacha o'sha yerda yashashga qaror qilgan. 40-rasm. samarqand. shohizinda maqbarasi. «shohizinda» - «tirik shoh» nomi shu yerdan olingan. hozirgi shohizinda majmuasi ko'rinishi xiv xv asrlarning birinchi yarmida shakllangan. u 1434-1435-yillarda mirzo ulug'bek tomonidan qurdirilgan peshtoq bilan boshlanadi. ulug'bek davrida me'moriy san'atda qator nodir yodgorliklar barpo etildi. ulug'bek madrasasi, rasadxona shular jumlasidandir. ulug'bek rasadxonasi uch qavatli bo'lib, ichki qismi rasmlar bilan bezatilgan. unda tabiat manzaralari keng o'rinni egallagan. shayboniylar davrida buxoro markaziy osiyoning yirik shaharlaridan biriga aylanadi. shaharda temuriylar davrida qurilgan binolarga o'xshash hashamatli binolar qad ko'targan. peshtoqlari bir-biriga qaratib qurilgan qo'sh madrasalar qurildi. buxorodagi markaziy ansambllardan kalon jome' masjidi va mir arab madrasasi ham shu uslubda barpo etildi. …

omxo'ja minorasi shaharning ajoyib me'morlik yodgoriigi hisoblanadi. xorazm davlati miloddan awalgi iv asrdan boshlab o'z yuksalishining yangi bosqichiga ko'tarila boshlaydi va mil. aw. ii - i asrlarda esa o'zining gul-lagan davrini boshidan kechiradi. tuproqqal'a shu davrning muhim yodgorligidir. qal'a qalin devor bilan aylantirilib o'rab chiqilgan. qal'adagi saroy va ibodatxonalar bezakka boy va hashamatli qilib qurilgan bo'lib, uni bezashda rassomlik va haykaltaroshlik san'atidan foydalanilgan. 41-rasm. buxoro. somoniylar maqbarasi. rivojlangan feodalizm davrining nodir yodgoriigi somoniylar maqbarasidir (41-rasm). bu maqbara haqli ravishda jahon me'morlik san'atining nodir yodgoriigi hisoblanib, dastlab o'zining sodda va tuzilishining aniqligi, nisbatlarining nihoyatda mutanosibligi va me'moriy shakl devorining nihoyatda nafis holda bir-biri bilan uyg'unlashib ketganligi bilan ajralib turadi. maqbara asosi kvadrat bo'lib (7,20 x 7,20), to'rt tomonida arkli eshik mavjud. maqbara tashqi tomondan tepaga biroz torayib boruvchi kub va uning ustiga o'matilgan yarim aylana shaklidagi qozonni eslatadi. binoning tashqi devor yuzasi pishiq g'ishtni turli holda taxlanishi hisobiga badiiylashtirilgan. g'ishtning goh …

akkiz qirrali asos, silindrik baraban va qirrali ko'k-moviy gumbazdan tashkil topgan. binoning ichki qismi ham juda serjilva. uning ichki devorlari marmar bilan pardozlangan. o'yma va rangli, shuningdek, oltin suvi yuritilgan naqshlar bino ichki qismiga alohida fayz bergan.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "10-mavzu o'zbekistonning me'moriy yodgorliklari 7-sinf"

1663611856.ppt презентация powerpoint 7-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 10-mavzu: me'morlik - msonning har kungi hayotidan ajralmas san'atdir. me'morlik bam san'atning boshqa turlari singari davlat tarixi, madaniy-ma'naviy mavqeini o'zida aks ettiradi, xalqning turmush tarzi, estetik qarashlarini hajmli shakllarda namoyon etadi. shuning uchun bu san'at haqli ravishda tarixiy voqealarning solnomasi, davr oynasi sifatida e'tirof etiladi. o'zbekiston zamini me'moriy obidalarga boy o'lka. bu yerda juda qadim zamonlardan boshlab me'morlik san'ati rivojlanib kelgan. dastlab odamlar g'orlarda yashash bilan birga yer ustiga ham turarjoylar qura boshlaganlar. loy va turli shakldagi xom g'ishtdan foydalanib uylar qurishgan, bino devorlari, pollarni suvashgan va rang berib xonalarni bezashgan. ...

Формат PPT, 615,0 КБ. Чтобы скачать "10-mavzu o'zbekistonning me'moriy yodgorliklari 7-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 10-mavzu o'zbekistonning me'mor… PPT Бесплатная загрузка Telegram