a.temur va temuriylar davri renessansi.docx

DOCX 33,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi toshkent tibbiyot akademyasi referat mavzu: a.temur va temuriylar davri renessansi o'quvchi: mirsa'diyeva n 2024-2025-o'quv yili reja: 1. amir temur va uning davrida ilm-fanning rivoji 2. temuriylar saroyidagi olimlar va faylasuflar 3. samarqand va buxoro - temuriylar davri madaniyati markazlari 1. amir temur va uning davrida ilm-fanning rivoji amir temur, to'liq ismi amir temur ibn tarag‘ay, xiv asrda yashagan va temuriylar davlatining asoschisi sifatida tanilgan tarixiy shaxsdir. u 1336 yilda hozirgi o'zbekiston hududidagi kesh (hozirgi shahrisabz) yaqinidagi xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tug‘ilgan. uning hukmronligi davrida o'rta osiyo hududida ilm-fan, madaniyat va san'atga katta e'tibor qaratildi. amir temurning ilm-fan va madaniyatga bo'lgan hissa qo'shgani asosan samarqandni o'ziga xos madaniy va ilmiy markaz sifatida rivojlantirishi bilan bog'liq. trayton akademiyasi, samarqandda xizmat qilgan mashhur madrasalar va ilmiy maktablar tufayli, ushbu shahar temuriylar davrida ilm-ma'rifat markaziga aylandi. bu davrda samarqand va buxoro kabi shaharlarda ko'plab olimlar va faylasuflar …

gan bo‘lib, san’at va madaniyatning rivojiga xizmat qilgan. bu madrasalar o‘z vaqtida ma’rifat tarqatish markazlari bo‘lib, ular orqali ko'plab olimlar ta'lim oldi va o'z ilmiy ishlari bilan shuhrat qozonishdi. amir temur ilm-fan rivojiga nafaqat shaxsiy qiziqish tufayli, balki davlatni mustahkamlash va madaniy yuksaltirish maqsadida ham e'tibor bergan. u ko'plab olim va san'atkorlarni o'z saroyiga jalb qildi va ularga qo'llab-quvvatlash ko'rsatdi. bu olimlar orasida alisher navoiy kabi mashhur adiblar, shuningdek, astronomlar, matematiklar va me’morlar ham bor edi. amir temurning buyuk imperiyasi hududida ilm-fan rivojining dastaklanishi natijasida, o‘rta osiyo butun musulmon olamida ilmiy markazga aylangan va keyinchalik yevropa uyg‘onish davrida ham ta'sir ko'rsatgan. temuriylar davlati ta'sirida ishlab chiqarilgan ilmiy asarlar sharq va g'arbda ilmiy taraqqiyotga hissa qo'shdi va ko'plab fan sohalarida o'sha davr uchun ilg‘or qarashlarni yuzaga keltirdi. shuningdek, amir temur zamonida ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar amalga oshirildi, bu esa savdo-sotiq va hunarmandchilikning rivojlanishiga olib keldi. shu bilan birga, kuchli iqtisodiy asos ilmiy va …

uning asosiy ishi "risola dar ilm al-hisab" hisoblanadi. u, shuningdek, ulug'bekning mashhur astronomik jadvaliga hissa qo'shgan. mirzo ulug'bekning o'zi ham buyuk astronom va matematik edi. u 1394-yilda samarqandda tug'ilgan va 1449-yilda vafot etgan. ulug'bekning eng mashhur asari hisoblangan "ziji jadidi kuragoniy" asari o'z ichiga 1018 ta yulduzni jamlagan astronomik jadvaldir. bu asar o'z vaqtida dunyoning turli mamlakatlarida keng tarqaldi va ko'plab olimlar tomonidan o'rganildi. qomusiy olimlardan biri alisher navoiy (1441-1501) bo'lib, u nafaqat shoir, balki faylasuf, davlat arbobi va ilm-fan homiysi sifatida ham tanilgan. uning falsafiy qarashlari o'zining bir qator asarlarida, xususan, "mahbub ul-qulub" va "nasoyim ul-muhabbat” kabi ishlarida aks etgan. giyosiddin al-qashgariy astromiya sohasida ulug'bek qatorida turli yirik loyihalarda ishtirok etgan va ularning ko'pgina matematik va astronomik kashfiyotlariga o'z hissasini qo'shgan. u shuningdek, "zij-i sultoni" asarini yaratishda ishtirok etgan. mirkamol kamoliyni eslab o'tish lozimdir, u ham ikkita madaniyat o'rtasida yashab, ko'plab ilmiy ishlari bilan keragicha tanildi. temuriylar davrida u …

adi. ular matematika, muhandislik va astronomiya sohalarida yangiliklar kiritishni davom ettirdilar. umuman olganda, temuriylar davri o'rta osiyo ilm-fani uchun oltin davr bo'ldi, chunki bu davrda ko'plab yirik ilmiy va falsafiy asarlar yaratildi va bu davrning hosilasi butun dunyo ilm-faniga katta ta'sir ko'rsatdi. 3. samarqand va buxoro - temuriylar davri madaniyati markazlari samarqand va buxoro shaharlarining temuriylar davrida madaniyati juda yuksak darajada rivojlangan edi. temuriylar davri o'rta osiyo tarixida muhim o'rin tutadi. amir temur va uning avlodlari davlatni boshqarish bilan birga, o'ziga xos madaniyat markazlarini yaratishga katta e'tibor berishgan. xususan, samarqand va buxoro ushbu davrda qudratli va boy madaniy markazlarga aylangan. samarqand temuriylar imperiyasining poytaxti bo'lgan va bu shahar dunyoning eng nufuzli madaniyat markazlaridan biri sifatida e'tirof etilgan. temur 1370 yilda samarqandni poytaxt qilib e'lon qilgan va bu yerda ko'plab go'zal va betakror me'moriy inshootlarni bunyod etgan. ulardan biri - bibixonim masjidi. bu masjid 1399-1404 yillarda qurilgan va o'sha davrning eng …

talabalar uchun ilmu ma'rifat maskani bo'lib xizmat qilgan. temuriylar davrida buxoroning me'moriy uslubi ham yuqori darajada rivojlangan. masalan, ismoil somoniy maqbarasi (ix-x asrlar) temuriylar davrida qayta rekonstruksiya qilingan va bu inshoot islom me'morchiligida yangi uslublarning kiritilishiga sabab bo'lgan. samarqand va buxoroda qog'oz ishlab chiqarish texnikasi ham rivojlangan edi. samarqand qog'ozi yuqori sifatli bo'lib, bu narsalar nafaqat o'rta osiyo madaniyatida, balki butun islom dunyosida keng tarqalgan. samarqand qog'ozi o'zining mustahkamligi va parlatilganligi bilan ajralib turgan va bu hududning jihatidan eng yuqori darajali mahsuloti kabilardan biri hisoblangan. shuningdek, temuriynoma yozuvi temuriylar davrining adabiy merosiga kiritilgan. "temur tuzuklari" nomi bilan mashhur bu asar temuriylar davlatining siyosiy, ijtimoiy va madaniy hayoti haqida ma'lumot beradi. tuzuklar fors tilida yozilgan bo'lib, keyinchalik boshqa tillarga ham tarjima qilingan. bu asar temur davrining qonun-qoidalari va tamoyillarini o'zida aks ettirdi. umuman olganda, samarqand va buxoroning temuriylar davridagi madaniyati faqatgina me'moriy inshootlar va yozma yodgorliklar bilan cheklanmagan. ular ilm-fan, adabiyot, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "a.temur va temuriylar davri renessansi.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi toshkent tibbiyot akademyasi referat mavzu: a.temur va temuriylar davri renessansi o'quvchi: mirsa'diyeva n 2024-2025-o'quv yili reja: 1. amir temur va uning davrida ilm-fanning rivoji 2. temuriylar saroyidagi olimlar va faylasuflar 3. samarqand va buxoro - temuriylar davri madaniyati markazlari 1. amir temur va uning davrida ilm-fanning rivoji amir temur, to'liq ismi amir temur ibn tarag‘ay, xiv asrda yashagan va temuriylar davlatining asoschisi sifatida tanilgan tarixiy shaxsdir. u 1336 yilda hozirgi o'zbekiston hududidagi kesh (hozirgi shahrisabz) yaqinidagi xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tug‘ilgan. uning hukmronligi davrida o'rta osiyo hududida ilm-fan, madaniyat va san'atga katta e'tibor qaratildi. amir temurning ilm-fan va m...

Формат DOCX, 33,4 КБ. Чтобы скачать "a.temur va temuriylar davri renessansi.docx", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: a.temur va temuriylar davri ren… DOCX Бесплатная загрузка Telegram