o’zbekiston me’morchiligida (samarqand shaxridagi tarixiy obidalar haqida umumiy ma’lumot)

DOCX 342,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1710191033.docx [bookmark: _goback]oâzbekiston meâmorchiligida (samarqand shaxridagi tarixiy obidalar haqida umumiy maâlumot) reja: 1. oâzbekiston meâmorchiligida betakror tarixiy yodgorliklar. 2. samarqand afsonaviy shahar 3. imom al buxoriy yodgorlik majmuasi 4. amir temur maqbarasi 5. bibixonim joâme masjidi xulosa foydalanilgan adabiyotlar roâyxati. oâzbekiston meâmorchiligida betakror tarixiy yodgorliklar. â«mustaqillikka erishganimizdan keyin xalqimizning oâz yurti, tili, madaniyati, qadriyatlari tarixini bilishga, oâzligini anglashga qiziqishi ortib bormoqda. bu â tabiiy hol. odamzod borki, avlod-ajdodi kimligini, nasl-nasabini, oâzi tugâulib voyaga etgan qishloq, shahar, xullaski, vatanining tarixini bilishni istaydiâ». meâmorlik â insonning har kungi hayotidan ajralmas sanâatdir. meâmorlik ham sanâatning boshqa turlari singari davlat tarixi, madaniy-maânaviy ettiradi, xalqning turmush tarzi, esteti li shakllarda namoyon etadi. shuning uchun bu sanâat tarixiy voqealarning solnomasi, davr oynasi sifatida eâtirof etiladi. oâzbekiston zamini meâmoriy obidalarga boy oâlka. bu zamonlardan boshlab meâmorlik sanâati rivojlanib kelgan. dastlab odamlar gâorlarda yashash bilan birga yer ustiga ham turarjoylar qura boshlaganlar. loy va turli shakldagi xom gâishtdan …

ng oâziga xos tomonlari qoârgâon-qasrlar â koâshklar qurilishida sezilarli boâldi. bu qoârgâon-qasrlar aealgi badiiy-madaniy markazlardan birmuncha chekkada boâlib, asosan, dehqon-feodallarning turarjoyi sifatida paydo boâldi. bu qoârgâonlar mustahkam devorlar bilan oâralgan. shu qoârgâon-qasrlar atrofida keyinchalik turarjoylar, bozorlar paydo boâla borgan. vaqt oâtishi bilan ana shu yerlar ham qalin devorlar bilan aylantirib oârab olina boshlangan. oâzbekiston meâmorlik sanâatining yangi bosqichi rivojlangan feodalizm davriga toâgâri keladi. shu davrda oâzbekiston jahonga ajoyib olimlarni berdi. meâmorlikda yangi tipdagi binolar, ijodiy gâoyalar yuzaga keldi. shahar hayoti rabotga koâchdi. shu yerda gavjum bozorlar paydo boâldi. savdo qatorlari yaqinida esa hunarmandlar jamoalari shakllana bordi. shaharda va undan tashqarida jamoat va turarjoylar koâplab qurildi. bu qurilishlarda asta islom dini bilan bogâliq meâmorlik shahar qiyofasini belgilashda muhim oârin egallab, dinlar bilan bogâliq diniy binolar masjid tiplari yuzaga kelib, juma masjidi hamda shahardan chekkada namozgohlar barpo etilib, ichida qibla tomonda â mehrob yonida minbar qurilgan. uzun minora ishlanishi ham shu davr …

kela boshladi. temur va temuriylar davrida meâmorlik sanâati nihoyatda rivojlandi. bu davrda meâmorlikda birinchi bor vujudga kelgan yirik va murakkab meâmorlik majmualari muhim oârinni egallaydi. meâmorchilik yodgorliklarini rangli koshinlar bilan boyishi katta badiiy-estetik ahamiyat kasb etdi. albatta, rangli bezak oârta osiyo meâmorligida aeal ham boâlgan, lekin xe asrga kelib bino ichki va, ayniqsa, tashqi pardozida bu uslub alohida oârinni egallay sirli sopol taxtachalardan ishlangan rangli koshinlar xtv asr oxiridan tarqaldi. temur nafaqat oâz ona shahri kesh va poytaxti samarqandda, balki oâz tasarrufidagi yerlarda ham hashamatli bipolar qurdirdi. temur va temuriylar davri meâmoriigini shohizinda meâmorliktasavvur etib boâlmaydi. afsonaviy afrosiyob i bu majmua xi â xii asrlarda mavjud maqbaralar oârniga i bu yer musulmonlarga jadar ham muqaddas sajdagoh joyi boâlgan. bu yerda avliyo qusam ibn abbos maqbarasi boâlib, goâyo âu shu yerda tirilib yer ostiga kirib ketgan va oxiratgacha oâsha yerda yashagan â nomi shu yerdan olingan. hozirgi shohizinda i koârinishi xiv …

i oâzining loârinishiga ega boâladi. darvozalar, karvonsaroylar va madrasalar shahar koârki ochiladi. pahlavon mahmud maqbarasi, tosh hovli kabi dari bugungi kunda bezakdorligi hamda goâzalligi bilan kishilarni hayratga i. islomxoâja minorasi shaharning ajoyib meâmorchilik yodgorligi hisoblanadi. xorazm davlati miloddan avvalgi ii â i asrlarda esa oâzining gullagan davrini boshidan kechiradi. tuproqqalâa shu davrning muhim yodgorligidir. qalâa qalin devor bilan aylantirilib oârab va atrofidan zovur oâtkazilgan. asosiy darvozadan shahai keng va toâgâri yoâl shaharning bosh maydoni va u yerda mavjud boâlgan va hokim saroyiga olib borgan. qalâadagi saroy va ibodatxonalar bezakka boy va hashamatli qilib qurilgan boâlib, uni bezashda rassomlik va haykaltaroshlik sanâatidan foydalanilgan. rivojlangan feodalizm davrining nodir yodgorligi somoniylar. bu maqbara haqli ravishdajahon i hisoblanib, dastlab oâzining sodda va 1 mutanosibligi va meâmoriy shakl devorining nihoyatda nafis holda bir-biri bilan uygâunlashib ketganligi bilan ajralib turadi. maqbara asosi kvadrat boâlib (7,20 x 7,20), toârt tomonida arkli eshik mavjud. maqbara tashqi tomondan tepaga …

ulduzlarini oârganish boâyicha qurgan rasadxonasining bir qismi saqlanib qolgan. rasadxona binosi 1449-yilda buzib tashlangan, hozirgi kunda tashrif buyuruvchilar rasadxonaning yer osti qisminigina koârishlari mumkin. samarqandda tarixiy obidalardan tashqari koâpgina dam olish maskanlari ham mavjud. taxtaqorachi dovoni yaqinidagi omonqutan maskanida hozirgacha samarqand shahri toâgârisidagi qiziq-qiziq afsonalarni eshitish mumkin. bundan tashqari ushbu viloytda neandertallar lageri qoldiqlari topilgan. samarqand â jahonning eng qadimiy shaharlaridan biri. rim, afina, vavilonlarning tengdoshidir. oâtmishning shoirlari va tarixchilari uni chinakam â«sharq jannatmakon bogâiâ», â«yer yuziâ», â«sharq olamining bebaho durdonasiâ», â«jahon mamlakatlarning bezagiâ», â«sharqning rim kabi shahriâ»â¦ va hokazolar kabi goâzal oâxshatishlarni bejiz bagâishlamagan edilar. samarqand vujudga kelgan zarafshon daryosi vodiysining tabiiy moâlkoâlligi â«avestoâ» ning muqaddas sheârlarida maqtalgan edi. eramizdan avvalgi 1ming yillikning oârtalarida yunon manbalari samarqand shahri haqida nomini marokand shaklida aytib oâtganlar, oârta asrlar davrida qadimiy samarqandning xarobalari afrosiyob deb nomlanadigan boâldi. samarqand shahri haqida eng birinchi yozma fikr eramizdan avvalgi 329 yilga oid, u paytda iskandar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbekiston me’morchiligida (samarqand shaxridagi tarixiy obidalar haqida umumiy ma’lumot)"

1710191033.docx [bookmark: _goback]oâzbekiston meâmorchiligida (samarqand shaxridagi tarixiy obidalar haqida umumiy maâlumot) reja: 1. oâzbekiston meâmorchiligida betakror tarixiy yodgorliklar. 2. samarqand afsonaviy shahar 3. imom al buxoriy yodgorlik majmuasi 4. amir temur maqbarasi 5. bibixonim joâme masjidi xulosa foydalanilgan adabiyotlar roâyxati. oâzbekiston meâmorchiligida betakror tarixiy yodgorliklar. â«mustaqillikka erishganimizdan keyin xalqimizning oâz yurti, tili, madaniyati, qadriyatlari tarixini bilishga, oâzligini anglashga qiziqishi ortib bormoqda. bu â tabiiy hol. odamzod borki, avlod-ajdodi kimligini, nasl-nasabini, oâzi tugâulib voyaga etgan qishloq, shahar, xullaski, vatanining tarixini bilishni istaydiâ». meâmorlik â insonning har kung...

Формат DOCX, 342,9 КБ. Чтобы скачать "o’zbekiston me’morchiligida (samarqand shaxridagi tarixiy obidalar haqida umumiy ma’lumot)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbekiston me’morchiligida (sa… DOCX Бесплатная загрузка Telegram