jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi

DOC 72,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1555493511_74149.doc jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi reja: 1. xorazm taxti uchun nizolar. 2. jaloliddin manguberdi faoliyati. 3. jaloliddinning ozodlik uchun kurashi. jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi tariximizdagi ulugâ zotlardan biri mugâul bosqinchilariga qarshi mardonavor kurashgan, vatan ozodligi yoâlida jon fido qilgan jaloliddin manguberdidir. oârta asr musulmon mualliflari, jumladan uning vaziri va mirzasi ham boâlgan an-nasaviy uni mankburni, (yaâni mank belgi, xol degan maânoda, xoldor burunli degan maânoni anglatgan) nomi bilan atashgan. jaloliddin manguberdi (mankburni) xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni qaror toptirish maqsadida oâzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 1998 yil 24-sentabrda 408-sonli maxsus qaror qabul qildi. ushbu qarorga muvofiq buyuk sarkardaning tavallud toâyi keng miqyosda nishonlanishi qayd qilib oâtildi. jaloliddin manguberdi faoliyati, mugâul bosqini xususidagi qimmatli maâlumotlar asosan an-nasaviyning â«siyrat as sulton jaloliddin mankburniâ» (jaloliddin manguberdining hayot faoliyati) asarida uchraydi. shuningdek, ibn al-asir otamalik juvayniy, rashididdin kabi oârta asr musulmon tarixchilari asarlarida ham shu davrga oid qator muhim maâlumotlar keltiriladi. mazkur davr boâyicha xx …

âoliblikni qoâlga kiritishga muvaffaq boâldi. mugâullar bosqini arafasida jaloliddin garchi katta oâgâil boâlsada, buvisi turkon-xotun tomonidan hokimiyatdan chetlatilgan boâlib, taxt vorisi etib turkon-xotun urugâidan boâlmish boshqa bir shahzoda qutbiddin oâzloqshoh valiahd deb eâlon qilingan edi. gâazna, bomiyon, al-gâur, boâst, takinobod, zamin-davora va hindiston bilan chegaradosh yerlar esa jaloliddinga mulk etib berilgan edi. garchi jaloliddin buvisining izmi bilan markazdan chetlatilgan boâlsa-da, lekin sulton unga alohida muhabbat bilan qarar, uning jasurligini qadrlar va uni oâzidan uzoqlashib ketmasligini hohlar edi. shuning uchun ham unga vazir etib taniqli davlat amaldori shams-al mulk shahobiddin alp al-xaraviyni, noib (oârinbosar) etib esa sarkarda koâzbar malikni tayinlaydi. muhammad xorazmshoh plevrit (oâpkaga suv yigâilish) kasali bilan ogârib taxminan 1220 yilning oxirlarida (hijriy 617 y.) quvgâinlikda kaspiy dengizidagi ashuradi orolida vafot etadi. oâlimi oldidan sulton jaloliddinni taxt vorisi deb eâlon qilib, sultonlik baâzi rutbalarini unga topshiradi. jaloliddin oâz inilari oâzloqshoh va oqshohlar bilan otasini dafn etgach, 70 ta kishisi bilan …

yadi. jaloliddin niso yaqinida oâzining 300 ta askarlari bilan mugâullarning 700 kishilik otryadini zarbaga uchratadi. mugâullar batamom magâlub etiladi. bu vaqtda jaloliddinning ukalari oâzloqshoh va oqshohlar sarosimaga tushib, nima qilishlarini bilmay, jaloliddin ketidan ular ham xurosonga ketishadi. mugâullarning kichik otryadi ustidan gâalaba qozonib, bu gâalabaga juda katta eâtibor berib yuborishadi. shundan soâng ayshi-ishratga berilib, xurosonning xaboâshan shahri yaqinida mugâullarga qarshi navbatdagi kurashda qoâlga tushib, qatl etiladilar. mugâullar qatl etilgan shahzodalarning kallalarini namoyishkorona tarzda birmuncha vaqt xurosonda olib yurishadi. jaloliddinning yana bir inisi rukniddin gâursanjiy (manbalar unga â«aql-zakovat va koârkamlikda tengi yoâqâ» deb taârif berishgan) eronning ustunavand qalâasida 6 oy mugâullarga qarshi kurash olib borib, mardonavor tarzda halok boâladi. jaloliddin esa bu vaqtda nishopurga yetib keladi. bir oy davomida mugâullarga qarshi kurashish maqsadida barcha amir, sarkardalarga qoâshin yigâish xususida murojaat qiladi. mugâullar uning ushbu faoliyatidan xabardor boâlganliklarini bilgach, zavzon (nishopur va hirot oraligâida) tumanidagi al-qohira qalâasiga kelib oârnashadi. afsuski, bu vaqtda …

s yonidagi mashhur janglarda undan foydalanishadi. uch kunlik jangdan soâng mugâullar magâlub etilib jaloliddin gâolib boâladi va u gâazna tomon yoâl oladi. u 1221 yilning fevralida gâaznaga kirib keladi. manbalarning qayd etilishicha, xalq jaloliddinni juda katta tantana bilan kutib oladi. shahar xuddi xayit bayramidek shodu-hurramlikka toâladi. gâaznada jaloliddin xizmatiga sayfiddin oâgâroq al-xalajiy, balx hokimi aâzam malik, afgâon qabilalari sardori muzaffar malik va qarluqlar rahbari al-hasan qarluq oâz qoâshinlari bilan qoâshiladilar. jami qoâshinning soni tarixchilarning xabariga koâra 90-130 ming kishi atrofida boâlgan. chingizxon jaloliddinning kuch-qudratini oshib borayotgani va mugâullar undan qandahorda zarbaga uchraganligidan gâazablanib, noâyon shiki xutuxu boshchiligidagi qoâshinni uning ustiga yuboradi. u 1221 yilning kuzida jaloliddin yerlariga yaqinlashib keladi. jaloliddin bir hamladayoq mugâullarni zarbaga uchratishga muvaffaq boâladi. bu jangda mugâullarning 1000 dan oshiq kishisi halok boâladi. koâplab tarixchilar jumladan, ibn al-asir, juvayniy, rashididdin bu jangga yuqori baho bergan edilar. jaloliddinning mugâullarga qarshi muhim janglaridan biri 1221 yilning koâzida shimoliy afgâonistonning …

shu paytgacha mugâullarning ilohiy, yengilmas kuch-qudratga egaliklari xususidagi gap soâzlarga, afsonalarga chek qoâyildi. jaloliddinning gâalabasidan movarounnahr va xuroson xalqlarining ruhi koâtarildi, gâalaba taâsirida saraxs, marv, hirot va boshqa xuroson shaharlarida mugâullarga qarshi xalq isyonlari boshlanib ketdi. buxoroda bosh koâtargan aholi esa mugâullarni shahardan siqib chiqarishga muvaffaq boâldi. chingizxon jaloliddinning kuchayib borishi, uning xalq ommasi tomonidan qoâllab-quvvatlanilishi mugâullar bosib olgan yerlar uchun qanchalik xavf tugâdirishini yaxshi anglab yetgan edi. shu sababdan ham shaxsan oâzi jaloliddinni qanday qilib boâlmasin magâlub etish maqsadida shitob bilan katta qoâshinga bosh boâlib, janub tomon yoâl oldi. jaloliddin qoâshini parvona jangidan soâng katta oâljani kiritgan edi. ushbu oâljaning taqsimlanishi vaqtida jaloliddinning ikki sarkardasi amin malik va sayfiddin oâgâroq oârtasida ixtilof chiqadi. ixtilof natijasida sayfiddin oâgâroq va undan keyin boshqalar ham qoâshindan ajrab chiqib ketadilar. jaloliddinning qoâshini kamayib, u nihoyatda ogâir bir ahvolda qoladi. jaloliddinning uni tark etgan sarkardalarga qayta ittifoq tuzish, dushmanga qarshi birgalikda kurash olib borish …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi"

1555493511_74149.doc jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi reja: 1. xorazm taxti uchun nizolar. 2. jaloliddin manguberdi faoliyati. 3. jaloliddinning ozodlik uchun kurashi. jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi tariximizdagi ulugâ zotlardan biri mugâul bosqinchilariga qarshi mardonavor kurashgan, vatan ozodligi yoâlida jon fido qilgan jaloliddin manguberdidir. oârta asr musulmon mualliflari, jumladan uning vaziri va mirzasi ham boâlgan an-nasaviy uni mankburni, (yaâni mank belgi, xol degan maânoda, xoldor burunli degan maânoni anglatgan) nomi bilan atashgan. jaloliddin manguberdi (mankburni) xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni qaror toptirish maqsadida oâzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 1998 yil 24-sentabrda 408-sonli maxsus qaror qabul qildi. ushbu...

Формат DOC, 72,5 КБ. Чтобы скачать "jaloliddin manguberdi yurt himoyachisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jaloliddin manguberdi yurt himo… DOC Бесплатная загрузка Telegram