jaloliddin manguberdi vatan himoyachisi

DOCX 11 стр. 27,9 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 27,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

o’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari unversiti gumanitar fanlar kafedirasi o’zbekiston tarixi fani bo’yicha mustaqil ish mavzu: bajardi: …..guruh talabasi ….. tekshirdi:….. toshkent-2018 reja: 1. buyuk sarkarda xotirasini mangulashtirish yo’lida olib borilgan ishlar. 2. jaloliddin manguberdi say harakatlari va ko’rsatgan jasoratlari. 3. jaloliddin manguberdi mutxish o’limi va uning nomi. 1. buyuk sarkarda xotirasini mangulashtirish yo’lida olib borilgan ishlar. tariximizdagi ulug‘ zotlardan biri mo‘g‘ul bosqinchilariga qarshi mardonavor kurashgan, vatan ozodligi yo‘lida jon fido qilgan jaloliddin manguberdidir. o‘rta asr musulmon mualliflari, jumladan uning vaziri ham bo‘lgan alisher navoiy uni mankburni, (ya’ni mank belgi, xol degan ma’noda, xoldor burunli degan ma’noni anglatgan) nomi bilan atashgan. jaloliddin manguberdi (mankburni) xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni qaror toptirish maqsadida o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 1998 yil 24-sentabrda 408-sonli maxsus qaror qabul qildi. ushbu qarorga muvofiq buyuk sarkardaning tavallud to‘yi keng miqyosda nishonlanishi qayd qilib o‘tildi. yubiley munosabati bilan urganchda sarkardaga ulkan memorial yodgorlik …

2 / 11

ta’kidlaganidek “g‘anim oldida bosh egmagan, tiz cho‘kmagan. vatan deya halok bo‘lgan” milliy qahramonimizga xalqimizning ehtiromi, muhabbati, ajdodlar xotirasini muqaddas saqlashi ramzi bo‘lib qoldi. 2. jaloliddin manguberdi say harakatlari va ko’rsatgan jasoratlari jaloliddin og‘ir bir paytda movaraunnahr urush domiga tortilgan, mamlakatning katta qismi mo‘g‘ullar tomonidan istilo etilgan, imperiya qo‘shini, amirlarning bir qismi xoinlik yo‘liga, qolgani o‘z joni-mulkini asrash yo‘liga tushgan, sulton mamlakatni o‘z holiga tashlab qo‘ygan, o‘zaro sarosima va tahlika hukm surgan bir vaqtda tarix sahnasida paydo bo‘ldi. jaloliddin shunday bir og‘ir vaziyatda, vatan va xalq erki uchun kurashib, mo‘g‘ullarga qarshi 11 yil kurash olib bordi. 14 marotaba mo‘g‘ullarga qarshi ot surib, uning 13 tasida g‘oliblikni qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘ldi. mo‘g‘ullar bosqini arafasida jaloliddin garchi katta o‘g‘il bo‘lsa-da, buvisi turkon-xotun tomonidan hokimiyatdan chetlatilgan bo‘lib, taxt vorisi etib turkon-xotun urug‘idan bo‘lmish boshqa bir shahzoda qutbiddin o‘zloqshoh valiahd deb e’lon qilingan edi. g‘azna, bamiyon, al-g‘ur, bo‘st, takinobod, zamin-davora va hindiston bilan chegaradosh yerlar …

3 / 11

‘ri urganchga keladi. tez orada unga xo‘jand hokimi temur malik va boshqa erksevar kishilar kelib qo‘shiladilar. xalq jaloliddin manguberdini shod-u-xurramlik va katta umid bilan kutib oladi. lekin inisi o‘zloqshoh va uning tarafdorlari unga qarshi fitna tayyorlayotganidan xabar topgach, bu ahfolda mo‘g‘ullarga qarshi kurashib bo‘lmasligini tushungan jaloliddin 300 ta kishisi bilan yashirincha xorazmni tark etadi. hozirgi davrdagi yangi tadqiqotlar shuni ko‘rsatayaptiki, jaloliddinning mo‘g‘ullar bilan ilk to‘qnashuvi avval boshida jand viloyatidagi irg‘iz dashtida bo‘lgan ekan. jaloliddin 16 kun ichida xorazmdan xuroson yerlaridagi niso qo‘rg‘oni atrofiga yetib keladi. chingizxon sulton o‘g‘illarining xorazmga qaytganliklaridan xabar topgach agarda ular xurosonga chekinmoqchi bo‘lsalar, ularga qarshi chiqadi degan maqsadda o‘z qo‘shinidan xurosonning har yeriga pistirmalar qo‘yadi. jaloliddin niso yaqinida o‘zining 300 ta askarlari bilan mo‘g‘ullarning 700 kishilik qo‘shinini zarbaga uchratadi. mo‘g‘ullar batamom mag‘lub etiladi. bu vaqtda jaloliddinning ukalari o‘zloqshoh va oqshohlar sarosimaga tushib, nima qilishlarini bilmay, jaloliddin ketidan ular ham xurosonga ketishadi. mo‘g‘ullarning kichik otryadi ustidan g‘alaba …

4 / 11

faoliyatidan xabardor bo‘lganliklarini bilgach, zavzon (nishopur va hirot oralig‘ida) tumanidagi al-qohira qal’asiga kelib o‘rnashadi. afsuski, bu vaqtda mahalliy noib hokimlar uning atrofida jipslasha ololmadilar. hali yetarli kuchga ega bo‘lmagan jaloliddin qal’ada uzoq turish xavfli ekanligini tushunib, g‘azna tomon yo‘l oladi. chingizxon esa bu vaqtda ulkan qo‘shin bilan xurosonga izma-iz kelayotgan edi. jaloliddin g‘aznaga yetmasdan yaqin orada hirot hokimi hamda qayinotasi bo‘lmish amin malik bilan uchrashadi va ular birgalikda qandahor qal’asini qamal qilayotgan mo‘g‘ullar ustiga yurish qiladilar. jaloliddin bu kurashda harbiy ilm tarixida ilk bora “piyoda yoyandozlar”ni mo‘g‘ullarning otliq askarlariga qarshi qo‘yadi. inglizlar keyinchalik bu harbiy usulga yuqori baho berib, o‘zlarining kress yonidagi mashhur janglarda undan foydalanishadi. uch kunlik jangdan so‘ng mo‘g‘ullar mag‘lub etilib jaloliddin g‘olib bo‘ladi va u g‘azna tomon yo‘l oladi. u 1221-yilning fevralida g‘aznaga kirib keladi. manbalarning qayd etilishicha, xalq jaloliddinni juda katta tantana bilan kutib oladi. shahar xuddi xayit bayramidek shod-xurramlikka to‘ladi. g‘aznada jaloliddin xizmatiga sayfiddin o‘g‘roq …

5 / 11

plab tarixchilar jumladan, , juvayniy, rashididdin bu jangga yuqori baho bergan edilar. jaloliddinning mo‘g‘ullarga qarshi muhim janglaridan biri 1221 yilning kuzida shimoliy afg‘onistonning lagar daryosi bo‘yidagi parvona dashti yaqinida bo‘lib o‘tadi. birlashgan qo‘shinga shaxsan jaloliddinning o‘zi lashkarboshilik qilib, o‘ng qanotga amin malik, chap qanotga sayfiddin o‘g‘roq boshchilik qilishadi. mo‘g‘ullar jon-jahdlari bilan kurashga kiradilar. hatto shiki xutuxuning buyrug‘i bilan jaloliddin qo‘shiniga xavf tug‘dirish maqsadida har bir mo‘g‘ul askari orqasiga tulup o‘tkazib ham qo‘yishadi. parvona jangi mo‘g‘ullarning mutlaq mag‘lubiyati bilan tugab, shiki xutuxu qolgan qutgan qo‘shini bilan chingizxon huzuriga bazo‘r qochishga ulguradi. parvona yaqinidagi jang movarounnahr va xuroson ahli uchun nihoyatda katta ahamiyatga ega bo‘ldi. shu paytgacha mo‘g‘ullarning ilohiy, yengilmas kuch-qudratga egaliklari xususidagi gap so‘zlarga, afsonalarga chek qo‘yildi. jaloliddinning g‘alabasidan movaraunnahr va xuroson xalqlarining ruhi ko‘tarildi, g‘alaba ta’sirida saraxs, marv, hirot va boshqa xuroson shaharlarida mo‘g‘ullarga qarshi xalq isyonlari boshlanib ketdi. buxoroda bosh ko‘targan aholi esa mo‘g‘ullarni shahardan siqib chiqarishga muvaffaq bo‘ldi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jaloliddin manguberdi vatan himoyachisi"

o’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari unversiti gumanitar fanlar kafedirasi o’zbekiston tarixi fani bo’yicha mustaqil ish mavzu: bajardi: …..guruh talabasi ….. tekshirdi:….. toshkent-2018 reja: 1. buyuk sarkarda xotirasini mangulashtirish yo’lida olib borilgan ishlar. 2. jaloliddin manguberdi say harakatlari va ko’rsatgan jasoratlari. 3. jaloliddin manguberdi mutxish o’limi va uning nomi. 1. buyuk sarkarda xotirasini mangulashtirish yo’lida olib borilgan ishlar. tariximizdagi ulug‘ zotlardan biri mo‘g‘ul bosqinchilariga qarshi mardonavor kurashgan, vatan ozodligi yo‘lida jon fido qilgan jaloliddin manguberdidir. o‘rta asr musulmon mualliflari, jumladan uning vaziri ham bo‘lgan alisher navoiy uni mankburni, (ya’ni man...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (27,9 КБ). Чтобы скачать "jaloliddin manguberdi vatan himoyachisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jaloliddin manguberdi vatan him… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram