buxoro vohasining shimoliy va g’arbiy qismidagi arxeologik yodgorliklar

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1555494985_74167.doc buxoro vohasining shimoliy va g’arbiy qismidagi arxeologik yodgorliklar reja: 1. mil.avv i ming yillikning birinchi yarmidagi urbanizastiya jarayonlari. 2. buxoro vohasining shimoliy qismidagi tadqiqotlar. 3. romishdagi tekshirishlar. mil.avv i ming yillikning birinchi yarmidagi urbanizastiya jarayonlari. buxoro vohasidagi dastlabki ibtidoiy manzillar dare bo’ylari va suvlot erlar atrofida paydo bo’lgan. bunga zamonbobo ko’li atrofida, moxondaryo, gardush, gujayli uzanlari buylaridagi va luxlikul atrofidagi manzillar misol buladi. mil.avv. 2 ming yillik oxiri 1 — ming yillik boshlaridan boshlab, urta osiyoning dashtlik erlarida yashayotgan aholi hayotida sodir bo’lganidek, quyi zarafshon vohasi xalqlarida ham chorvachilik xo’jaligining tez rivojlanishi jarayoni kuzatiladi. daryo adog’larining dehqonchilik uchun qulay erlarida esa yarim ko’chmanchi aholi — chorvadorlarning ma’lum qismi o’troqlashib, yangi —yangi dehqon jamoalari shakllana boshladi. virok, bu davrda suvi qurib borayotgan mokandaryo, gurdush na gujayli dashtlikka aylanib borayotgan edi. shuning uchun o’troq hayot nobop bo’lib qoladi. natijada yarim chorvachilik yarim dehqon jamoalalari bu qadim o’lkani tark etib, hozirgi buxoro …
2
ya jarayonini tezlashtiradi hamda qadimgi so’g’d' madaniyatining shakllanishiga olib keladi. bu jarayon ishlab chiqarishda yangi xom — ashyo — temirdan foydalanish bilan bog’liq edi. qadimgi sugd madaniyatiga mansub dehqon, va hunarmand jamoalarining mil.avv.vii —vi asrlarga oid qishloqlari avval o’rta zarashfonda (hozirgi samarkand atroflari) qad ko’tarib sedin —asta zarafshon vodiysining quyi tomoni bo’ylab, navoiy viloyatining qalkonota konimex tumani hamda varaxshaning g’arbida ham paydo bo’lgan. mil.avv. vi—v asrlarda buxoro vohasining shimoliy va shimoli — g’arbiy hdudlar konimex va vobkandare atroflaridagi yorlar o’zlashtirilib, o’troq dehqon qishloqlari qad ko’tara boshlagan. bu qishloqlarning deyarli hammasi daryo tarmoqlarining arnalari yoqasida joylashgan. suvga yaqin bunday erlarda dehqonchilik qilish ancha qulay bo’lgan. arxeologik tadqiqotlar natijasida shu zamonga mansub bir qator qishloq xarobalari topib o’rganilgan. ular konimex tumanidan 5 km g’arbdagi qumrabot, arabon—1, arabon —2 va chordara degan joylar qum ostida ancha yaxshi saqlangan ekan. kumrabod qishloq xarobalarini a.r.muxammadjonov tekshirgan. tekshirishlar natijasida qishloq paydo bo’lgan vaqt, imorat tuzilishi, xo’jaligi, …
3
palik maydoni 40x20 m, balandligi 11 m ga teng. tepalik ostki, qatlamida qalinligi 7 — 8 sm, eni 28 — 30 sm uzunligi 56 sm li xom g’ishtdan va paxsadan urilgan istehkomli qo’rg’on xarobalari ochildi. shuningdek,. bu hududlan yana o’trok dehqonlarning mozor qo’rg’onlari ham topib o’rganilgan. bunday yodgorliklar shodibek va qalqonota qishloqlari yaqinidan qazib o’rganilgan. garchi qabrlarning ko’pchiligi o’sha zamondayoq qazib ochilib, dafn ashyolari o’g’irlab ketilgan bo’lsa —da, go’rxona — qabrlar markazida joylashgan to’rtburchak, tuxumsimon, cho’ziq shaklda-, xajmi .2 — 2,2x0,6 — 0,9 m, chuqurligi, 0,4 — 0,6 m ga teng. marhumlar chalqancha, boshi shimoli — sharqqa qaratib ko’milgan. erkak skeletlarining ko’pida bel qismida bir tomoni teshilgan qayroklar uchraydi. kalla suyaklardan birining ichidan bronzadan yasalgan uch parrakli kamon o’qining paykoni topilgan. bu ashyolar konimex vohasidagi axoli manzillarining sanasini belgilash uchun asos bo’ldi. larmish xarobalarini o’rganish xx asrning 70 yillardan boshlangan edi. bu yodgorliklar buxoro vohasidagi ko’p shaharlar madaniyatining shakllanib rivojlashniida …
4
dudama qilich, yunon baqtriya tangalari, kumush 'tangalar singari ashyoviy "buyumlar topildi. vi —viii asrlarga oid xumlardagi dafn qilingan suyaklar bu qabristonlardagi islomgacha bo’lgan so’nggi dafnlar bo’lsa kerak, degan xulosaga kelindi. shaxri vayron yaqinidagi 5 ta joy qazilganda, qabrlardan temir qilich, kamon o’qi paykoni, xazbra qabristoni tekshirilganda esa bu joyni 500 tacha o’yib kovlab tayyorlangan qabrlar ekani aniqlandi. o’n to’rttasi tekshirilb o’rganildi. dafn qilingan marhumlarning yog’och tobutlarda ekani o’ziga xosdir. yuqoridagi joylarda- o’tkazgan arxeologik tekshirishlarda topilgan ashyoviy . dalillar,. ayniqsa, qiziltepa qabristonidan topilgan marhumlarning suyak qoldiqlari v.ya.zezenkova tomonidan o’rganilib, quyidagi xulosalarga kelindi. 37 ta bosh suyagi tekshirilganda, faqatgina ikkitasida o’lchov ishlarini amalga oshirish mumkin bo’ldi. kolgan suyaklar maydalanib ketdi. butun kalla suyagi yoshi katta ayolniki ekan. suyakning tuzilishi dolixotefal — cho’ziq bosh —evropoid irqiga oid bo’lib chikdi. ossuariylar biridan topilgan bosh suyagi birmuncha maydalangan bo’lsa —da, tekshirish olib borish imkonini berdi. bu ashyo v —vi asrlarga oid bo’lib evropoid irqiga mansub …
5
zanida joylashgan ilk o’rta aerlardagi bu tmavzelar odamlar tomonidan yaxshi o’zlashtirilgan va qator aholi manzillariga aylangan. xozir oddiy balandliklarga aylangan, balandligi 1—3 m, eni 16 — 22 m gacha bo’lgan kimpirdevol mudofaa tizimiga abu muslim kanalining bosh kismini himoya qiluvchi qiziltepa, shahrivayron, abu muslimtepa singari qo’rg’onlar kirgan. bu yodgorliklarni 1934 yilda a.yu.yakubovskiy boshchiligidagi otryad tekshirgan edi. a.muxammadjonov boshliq tadqiqotchilar lavandaktepa qorovullik manzilini ham tekshirib, ko’plab ashyoviy dalillarga ega bo’ldilar. oqsochtepa, toshrabot—1, toshrabot —2, qorovultepa .singari kampirdevol bo’ylab qad ko’targan mudofaa inshootlari ham tekshirildi. kampirdevol korovultepaning yonidan o’tgan. qorovultepa minorasi 5,5 — 6,5 kattalikda, balandligi 5 m kampirdevoldan ichkarida xo’ja bo’ston shahar darvozasi joylashgan bo’lib, uning arki olimlar tomonidan qazib o’rganilgan. ark maydoni — 110x95 m eki 10,5 sotix, oalapdligi / m. lrkdap jaiubda shaxriston koylyshgssh bulib, 170x290 m. (50 sotix), balandligi (> metrli maydondan iborat. arkning sharq tomonida shurf qazilib tadqikotlar olib borildi. bu erda chuqurligi 14,5 metrlik madaniy qatlam …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro vohasining shimoliy va g’arbiy qismidagi arxeologik yodgorliklar"

1555494985_74167.doc buxoro vohasining shimoliy va g’arbiy qismidagi arxeologik yodgorliklar reja: 1. mil.avv i ming yillikning birinchi yarmidagi urbanizastiya jarayonlari. 2. buxoro vohasining shimoliy qismidagi tadqiqotlar. 3. romishdagi tekshirishlar. mil.avv i ming yillikning birinchi yarmidagi urbanizastiya jarayonlari. buxoro vohasidagi dastlabki ibtidoiy manzillar dare bo’ylari va suvlot erlar atrofida paydo bo’lgan. bunga zamonbobo ko’li atrofida, moxondaryo, gardush, gujayli uzanlari buylaridagi va luxlikul atrofidagi manzillar misol buladi. mil.avv. 2 ming yillik oxiri 1 — ming yillik boshlaridan boshlab, urta osiyoning dashtlik erlarida yashayotgan aholi hayotida sodir bo’lganidek, quyi zarafshon vohasi xalqlarida ham chorvachilik xo’jaligining tez rivojlanishi jarayoni kuzatil...

DOC format, 57.0 KB. To download "buxoro vohasining shimoliy va g’arbiy qismidagi arxeologik yodgorliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro vohasining shimoliy va g… DOC Free download Telegram