buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati

PPT 629,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1480235667_64745.ppt mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati buxoro o‘zbekiston shaharlaridan biri, buxoro viloyatining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi. buyuk ipаk yo‘lida yirik tijorat markazlaridan bo‘lgan. oʻzbekistonning janubiy-gʻarbida, zarafshon daryosi quyi oqimida joylashgan. toshkentdan 616 km. buxoro 2 ta shahar tumani (fayzulla xoʻjayev va toʻqimachilik)ga boʻlingan. aholisi 264 ming kishi (2001). tarixi buxoro shahri sharqning mashhur qadimiy shaharlaridan biri. arxeologik maʼlumotlarga koʻra, buxoroga miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida asos solingan. zarafshon daryosining quyi oqimida joylashgan buxoro shahri va uning atrofidagi yerlar qadimda nihoyatda xushmanzara — hayvonot va oʻsimlik dunyosi betakror, koʻl va oqar suvlarga boy boʻlib, tarixchi narshaxiyning „buxoro tarixi“ asaridagi maʼlumotlar buni tasdiqlaydi. buxoro nomi ilk oʻrta asr xitoy manbalarida turlicha (an, ansi, ango, buxo, buku, buxe, buxaer, buxuaer, buxala, buxuala, fuxo, puxuala va boshqalar) atalgan. bu atamalardan avvalgi uchtasi buxoro shahrining xitoycha nomlari boʻlib, qolgani „buxoro“ soʻzining …

da, milloddan avvalgi 329-yilda iskandar zulqarnayn tomonidan bosib olingan. milodiy 5-asrlarda eftaliylar davlatiga qarashli boʻlgan. buxoro 6-8 asrlar boshida buxorxudoiylar hokimligi poytaxti edi. 709 yilda uni arab xalifaligi fath etgan, 9-10 asrlarda esa usmoniylar poytaxti boʻlgan. 999 yilda buxoroni qoraxoniylar, 1220 yilda. moʻgʻullar bosib olgan. 1370 yildan buxoro amir temur va temuriylar davlati, 16-asr boshidan shayboniylar (1533 yilda bu davlat poytaxti samarqanddan buxoroga koʻchirilishi tufayli buxoro xonligi deb atala boshlagan) va 1533 yildan 1920 yilgacha buxoro xonligi (amirligi) markazi boʻlgan, soʻng buxoro bosqini natijasida shoʻrolar tomonidan bosib olingan. 1920 yil 8 sentyabrdan buxoro shahri buxoro xalq sovet respublikasi (bxsr) ning poytaxti boʻlgan. buxoro shahri 1925 yildan oʻzssr va 1991 yil 1 sentyabrdan mustaqil oʻzbekiston respublikasi tarkibida. arxeologik tadqiqotlar buxoro shahrini arxeologik jihatdan faol oʻrganish ishlari 70-80-yillarga toʻgʻri keladi. oʻzbekiston fa arxeologiya institutitining maxsus arxeologik jamoasi (a. r. muhammadjonov, i. ahrorov, j. mirzaahmedov, sh. odilov) va oʻzbekiston madaniyat vazirligining meʼmoriy yodgorliklarni …

arini topib oʻrgandilar shu bois bu madaniyat fanda zamonbobo madaniyati deb ataldi. miloddan avvalgi 1-ming yillikda buxoro vohasida astasekin sunʼiy sugʻorish tarmoqlari va mustahkamlangan qishloqlar vujudga kela boshlaydi. zarafshon daryosining kad. tarmogʻi — shoxrud boʻylaridagi dastlabki qishloqlarning, jumladan hoz. buxoro shahri oʻrnida boʻlgan qishloqning barpo boʻlishi aynan ana shu davrga toʻgʻri keladi. 70-yillarda buxoroning eski shahar qismida olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida buxoroni arxeologik jihatdan oʻrganish tarixida birinchi marta materik qatlamga qadar yetib borishga va madaniy qatlamlanish chuqurligi 20 m dan ortiq ekanligini aniqlashga muvaffaq boʻlindi. mir arab madrasasi yaqinidagi arxeologik qazishma chogʻida materik qatlam ustida toʻq jigarrang torf qatlami (40-70 sm) borligi, uning ichida esa yovvoyi va xonaki hayvonlar suyaklari qoldiqlari hamda sopol idish va buyumlar parchalari koʻp ekanligi maʼlum boʻldi. torf qatlami madrasa tomon tobora qalinlashib borib, bino ostiga kelganda qalinligi 7,5 m ga yetgan. bu esa qadimda buxoro hududidan zarafshon daryosi tarmoqlaridan biri — ilk oʻrta asr …

oviy dalillar topildiki, ular shaharning qadimgi tarixini oʻrganishda muhim ahamiyatga egadir. bu yerda 13-15,5 m, shuningdek 16,5-18,5 m chuqurlikdan 2 ta paxsa devor qoldigʻi topildi. ular buxoroning qadimiy mudofaa devori harobalari boʻlib, biri (miloldiy 4-5 asrlar) ning balandligi 2,5–3 m, ikkinchisi (miloddan avvalgi 4-3 asrlar) niki 2-2,5 m. shahar yoshi aniqlashga doir tadqiqotlar shuningdek, shaharning yoshini aniqlash maqsadida butun buxoro vohasi boʻylab, chunonchi yirik arxeologik yodgorliklar — poykend, qoʻrgʻoni vardonze, romitan, varaxsha, xoja boʻston, qoʻzimontepa, oqsochtepa va boshqa shahar harobalarida keng arxeologik qazishmalar olib borildi. konimex tumanida miloddan avvalgi 6—5-asrlarga doir yodgorliklar (chordara shahar harobasi, qumrabod — i, qumrabod — ii, arabon — i, arabon — ii nomli mustahkamlangan qishloqlar, miloddan avvalgi 6-asrga oid shodibek va qalqonota qoʻrgʻonlari) topib oʻrganildi (1975—77). ulardan yuqori darajada rivojlangan hunarmandchilik va meʼmorlikka doir koʻplab ashyoviy dalillar topildi. oʻsha davrga taalluqli qishloqlar qoldiqlari jondor tumanidagi xojaxotin, laylakxoʻr, boshtepa, oqtepa va boshqalar joylardan ham topildi. shahar …

an avvalgi 1-ming yillik boshidan oʻrta osiyoning dehqonchilik qilinadigan viloyatlariga xosdir). mazkur manzilgohlardan biri firobdiz, ikkinchisi navmichkat, uchinchisi buxoro deb atalgan. keyinchalik bu uch manzilgoh oʻzaro birlashib va toʻxtovsiz taraqqiy etib borib, kattagina shaharga — buxoro vohasining savdohunarmandchilik va maʼmuriy markaziga aylangan. buxoro shahrining buyuk ipak yoʻli chorrahasida joylashganligi ilk davrlardan boshlab hunarmandchilik tarmoqlari (kulolchilik, temirchilik, misgarlik, zardoʻzlik, zargarlik, shishasozlik, kandakorlik, badiiy kashtachilik va h.k.) va savdo-sotiq ishlarining rivojlanishiga turtki boʻldi. sovet hukmronligi davrida rossiya istilosi davrida bir necha mayda qayta ishlash korxonalari vujudga keldi. 20-asr boshida buxoroda 12 ta mahalla, 360 dan ortiq guzar, 250 dan ziyod madrasa, 390 ta masjid, qariyb 150 ta karvonsaroy, 350 ta hovuz boʻlgan. buxoro madrasalarida 10 mingdan ortiq talaba oʻqigan. buxoroda 1920-yillardan boshlab sanoat korxonalarining soni va salmogi ortib bordi. viloyat hududida gaz va neft konlarining topilishi shaharda yangi sanoat tarmoklarini rivojlantirishga asos boʻldi. uysozlik, madaniymaishiy xizmat tarmoqlarini barpo etish jadallashdi. obodonlashtirish va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati"

1480235667_64745.ppt mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati buxoro o‘zbekiston shaharlaridan biri, buxoro viloyatining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi. buyuk ipаk yo‘lida yirik tijorat markazlaridan bo‘lgan. oʻzbekistonning janubiy-gʻarbida, zarafshon daryosi quyi oqimida joylashgan. toshkentdan 616 km. buxoro 2 ta shahar tumani (fayzulla xoʻjayev va toʻqimachilik)ga boʻlingan. aholisi 264 ming kishi (2001). tarixi buxoro shahri sharqning mashhur qadimiy shaharlaridan biri. arxeologik maʼlumotlarga koʻra, buxoroga miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida asos solingan. zarafshon daryosining quyi oqimida joylashgan buxoro shahri va uning atrofidagi yerlar qadimda nihoyatda xus...

Формат PPT, 629,5 КБ. Чтобы скачать "buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxoro vohasi arxeologik manzil… PPT Бесплатная загрузка Telegram