arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda ahamiyati

PPT 16 стр. 5,4 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

заголовок слайда отсутствует 3-mavzu. arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni. paleontropologik va etnografik ma’lumotlarning o’lka tarixini o’rganishdagi ahamiyati reja: 1. o’lkashunoslikni o’rganishda paleontropologik ma’lumotlarning o’rni. antropologiya va etnologiya fanining tadqiqot ob’yektlari. 2. o’lkamiz tarixini o’rganishda arxeologiya fanining tutgan o’rni va ahamiyati. moddiy manbalar va tabiiy manbalar. 3. tosh davri xususiyatlari. tosh xo’jaligi va moddiy madaniyati. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo’jalik shakllariga o’tish va ularning keyingi taraqqiyoti o’lkashunosligimizni o’rganishda antropologik manbalar ham katta ahamiyat kasb etadi. antropologiya - odam haqidagi fan bo’lib, inson suyaklari qoldiqlarini tosh davri odamidan tortib keyingi davr odamlarigacha bo’lgan ajdodlarning jismonan qiyofasini tiklash imkonini beradi. 1956–1960- yillarda sharqiy afrikadagi olduvay darasida ingliz olimi l.liki avstrolopiteklarga mansub bo’lgan mavjudod - zinjantrop va prezinjantrop - «ishbilarmon odam» qoldiqlarini va oddiy tosh qurollarini topgan. «ishbilarmon odam» deb bundan 2,5-3 million yil muqaddam yashagan bo’lib, «ishbilarmon odamlar» - arxantroplar (grekcha arxayos - dastlabki, antropos - odam) toshdan mehnat qurollari yasash …

2 / 16

k tomonidan topilgan sinantrop - xitoy odami ham eng qadimgi odamlar arxontroplar hisoblanadi. sinantroplar pitekantroplarga qaraganda ancha rivojlangan. uning yoshi 400-500 ming yil ilgari yashagan. uzluksiz mehnat jarayonida arxantroplar jismoniy jihatdan rivojlanib qadimgi odamlar - neandertallarning shakllanishi uchun zamin yaratilgan. arxantroplardan keyingi bosqich kishilari fanda qadimgi odamlar nomi bilan mashhur bo’lib, tadqiqotchilarning fikricha ular zamonamizdan 50-100 ming yil oldin yashaganlar. qadimgi odamlar qazilma qoldiqlari dastlab 1964 yillarda ispaniyaning gibraltar bo’g’ozi rayonidan, so’ngra 1970 yilda germaniyaning neandertal vodiysidan topilgan joyning nomidan kelib chiqib, bu odamni neandertal deb atash rasm bo’lgan. neandertallarning tashqi qiyofasi va fikrlashida soddalik, maymunga xos belgilar saqlanib qolgan bo’lib, ularning bosh miyasi u qadar rivoj topmagan edi. lekin ular arxantroplardan juda uzoqlashib ketib, hozirgi qiyofadagi odamlarga juda yaqinlashib qolgan edilar. insoniyat o’zining hozirgi qiyofasiga yetib kelguncha 10-15 million yillik katta tarix davrini bosib o’tdi. bu kishilar fanida xomo sapiyeris - aql-idrokli odamlar deb ataldi. 1980-yillarda arxeolog o’tkir islomov …

3 / 16

an olingan. arxeologiya tarixining tarkibiy qismi bo’lib ijtimoiy fanlar orasida alohida o’rin tutadi. «arxeologiya» termini «arxayos» - qadimgi, «logos» - fan degan ikkita grekcha so’zning birikishidan tashkil topgan. arxeologiya insoniyatning o’tmish tarixini o’rganishda arxeologik ekspeditsiyalar natijasida ibtidoiy makonlar, qishloqlar, shaharlar, mudofaa va suv inshootlari, qoyatosh rasmlari hamda boshqa buyumlarga suyanib ish ko’radi. o’rta osiyo qadimdan tabiiy iqlim sharoiti, xilma-xil o’simlik va hayvonot dunyosiga boy iqlim sharoiti asosan mo’tadil bo’lganligidan insonning yashashi uchun juda qulaydir. shu tufayli odamlar bu o’lkada juda qadim zamonlardan boshlab yashagan. o’lkaning hamma yerida ibtidoiy va qadimgi davr kishilari qoldirgan xilma-xil obidalar - tosh asri makonlari, g’orlari, bronza davri qishloqlari va mozorlari, temir davri qal’alari va shaharlarning xarobalari, qoyatoshga ishlangan rasmlar, sug’orish inshootlarining qoldiqlari, qadimiy mudofaa devorlarining qoldiqlari juda keng tarqalgan. o’rta osiyo xalqlarining moddiy va ma’naviy yodgorliklarini o’rganish xix asrning ikkinchi yarmidan boshlanadi. bu o’lka rossiyaga qo’shib olingach, bu yerga turli kasbdagi kishilar ko’plab kela boshladi. …

4 / 16

tarixini o’rganishda o’zlarining juda katta hissasini qo’shdilar. shuni ham ta’kidlab o’tish kerakki, so’nggi yillar ichida ham arxeologlarning katta gruppasi yetishib chiqdi. a. asqarov, a. muhammadjonov, o’. islomov, yu. f. buryakov, r. sulaymonov, a. s. sagdullayev, n. ne’matov, e. v. rtveladze, m.jo’raqulov va boshqalarni aytish mumkin. shuningdek arxeologlar qashqadaryo vohasida arxeologik amaliyotni olib borib, vohada miloddan avvalgi vii-iv asrlarga oid 30 ta yodgorlik topib o’rgandilar. yerqo’rg’on - yerqo’rg’on va qorovultepa yodgorliklari; qizildaryo vohasi - chiroqtepa va jartepa; guldaryo - qo’rg’oncha va beshqo’rg’ontepa; tanxozdaryo vohasi - nomsiztepa, saratepa 1,2,3; sho’rabsoy vohasi - sangirtepa, podayotoq, uzunqir 1908 yilda samarqandda v.l.vyatkin tomonidan ulug’bek rasadxonasining qoldig’i topilib tekshirildi. 1925-30 yillarda ham ish olib bordi. s.p.tolstov boshchiligidagi guruh xorazmda, v.a.shishkin boshchiligidagi guruh buxoro viloyatining g’arbiy qismida tekshirishlar o’tkazdilar. 1938 yilda a.p.okladnikov tomonidan boysun tog’ining teshiktosh deb atalgan g’oridan topilgan yodgorliklarni alohida ta’kidlab o’tish kerak. bu yerda o’tkazilgan arxeologiyaga oid izlanishlar natijasida ko’pgina ashyoviy dalillar bilan bir …

5 / 16

ida insoniyat rivojlanishining natijasi o’laroq ko’plab yirik kashfiyotlar qilingan. ular sirasiga olovni olish va undan foydalanish, kiyim-kechak tayyorlash, uy-joy qurish, kamonning kashf etilishi, turli mehnat, ov va baliqchilik qurollarining yasalishini alohida ko’rsatib o’tish mumkin. tosh davrining oxiriga kelib odamlar turli idishlar yasashni, mato tayyorlashni o’rganadilar. paleolit davri tosh davrining eng qadimgi davri bo’lib, bundan 3,5 mln.dan 12 ming yillikkacha bo’lgan davr kiradi. paleolit davri o’z navbatida 3 bosqichga bo’linadi: 1. quyi yoki ilk paleolit (3,5 mln. – 100 mingyillik) 2. o’rta paleolit (100 ming yillikdan – 40 ming yillikgacha) 3. so’nggi paleolit (40 – 12 ming yilliklar). ибтидоий жамиятнинг даврлари, юртимиздан топиб ўрганилган манзилгоҳлар палеолит даври 3-2,5 млн. 12 минг йиллар илк босқичи 1- млн.-100 минг йиллар аввал. селунғур ғори ёши- мил.авв 1 млн. йил, кўлбулоқ- ёши 200 минг йил ўрта босқичи 100-40 минг йиллар аввал тешиктош, омонқўтон, қўтирбулоқ, обираҳмат, хўжахайр, учтут, жами 50 тача макон топилган сўнгги босқичи мил.авв. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda ahamiyati"

заголовок слайда отсутствует 3-mavzu. arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni. paleontropologik va etnografik ma’lumotlarning o’lka tarixini o’rganishdagi ahamiyati reja: 1. o’lkashunoslikni o’rganishda paleontropologik ma’lumotlarning o’rni. antropologiya va etnologiya fanining tadqiqot ob’yektlari. 2. o’lkamiz tarixini o’rganishda arxeologiya fanining tutgan o’rni va ahamiyati. moddiy manbalar va tabiiy manbalar. 3. tosh davri xususiyatlari. tosh xo’jaligi va moddiy madaniyati. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo’jalik shakllariga o’tish va ularning keyingi taraqqiyoti o’lkashunosligimizni o’rganishda antropologik manbalar ham katta ahamiyat kasb etadi. antropologiya - odam haqidagi fan bo’lib, inson suyaklari qoldiqlarini tosh davri odamidan t...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPT (5,4 МБ). Чтобы скачать "arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: arxeologik va me’moriy yodgorli… PPT 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram