arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni

PPTX 27 sahifa 1,3 MB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,3 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

презентация powerpoint 4-5-mavzu: arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni o’lkamiz tarixini o’rganishda arxeologiya fanining tutgan o’rni va ahamiyati. moddiy manbalar va tabiiy manbalar. tosh davri xususiyatlari. tosh xo’jaligi va moddiy madaniyati. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo’jalik shakllariga (dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik) o’tish va ularning keyingi taraqqiyoti. bronza va temir davrlari xususiyatlari. o’troq dehqonchilik va ko’chmanchi qabilalarning tarqalishi. o’lkamizda antik davri me’morchiligi va san’ati, ilk o’rta asrlar davri shaharlari va me’moriy obidalari. o’zbekistonning xi-xiii asr boshlari me’moriy yodgorliklari va me’morchiligi. o’zbekistonning amir temur, temuriylar va shayboniylar davri memorchiligi buxoro, xiva va qo’qon xonligi me’morchiligi. mustaqillik davrida o’zbekistonda olib borilgan arxeologik tadqiqot ishlari va ularning asosiy natijalari. tayanch iboralar:arxeologiya, numizmatika, epigrafika, sfragistika, arxeologik manbalar, arxeologik yodgorliklar, arxeologik davrlashtirish, madaniy qatlam, xronologiya va davrlashtirish, arxeologik tadqiqot usullari. arxeologiya, paleolit, eneolit, nous, afrosiyob, mezolit, neolit inqilobi, ossuariy, ibtidoiy jamoa to’zumi, ibtidoiy poda, must’e. o’lkamiz tarixini o’rganishda arxeologiya fanining tutgan o’rni va ahamiyati. moddiy manbalar …

2 / 27

ridan ajratib bo’lmaydi, ikkala fanning ham maqsadi bir xil, ya’ni insoniyat tarixini o’rganishdan iborat. mazkur sohada faoliyat yuritayotgan кishilar tarixchi va arxeolog deb yuritiladi. arxeologiya o’zining o’zoq rivojlanish tarixiga ega. rivojlanish tarixi bevosita insoniyat jamiyatining umumiy tarzda rivojlanib, ilm va fanning rivojlanish jarayonidagi o’zgarishlarni arxeologik topilmalar misolida ko’rish mumkin. arxeologiya – yosh ijtimoiy fanlardan biri bo’lsa-da, uning ildizlari o’zoq tarixga borib taqaladi. yozma manbalardan ma’lumki, mil. avv. vi asrda bobil podshosi navonid (nabunaid, nabonagid, mil. avv. 555-538 yy.) saroy va ibodatxonalarning asos qismida qazuv ishlarini olib borgan. ayni paytda britaniya muzeyida nabonid tomonidan topilgan yozuvli taxtacha saqlanmoqda. “arxeologiya” atamasi yozma manbalarda ilk marta yunon faylasufi platon (mil. avv. 427-347 yy.) ning “katta gippiy bilan suhbat” asarida tilga olinadi. arxeologiya ikkita qadimgi yunon so’zidan iborat bo’lib, “arxeos” – qadimgi, “logos” – fan degan ma’nolarni anglatadi. xuddi shunga o’xshash iborani yunon yozuvchisi diodor sitsiliyskiy (mil. avv. 80-29 yy.) ham qayd etgan. ya’ni …

3 / 27

’lib, chuqurligi va kengligi madaniy qatlamga qarab har xil bo’lishi mumkin. keng ko’lamdagi qazish natijasida madaniy qatlam to’la ochilib, insоn faoliyatining izlari bo’lmagan yergacha kavlab tushiladi. arxeologiyada u “materik” – bezovta qilinmagan yer deb ataladi. tosh davri xususiyatlari. tosh xo’jaligi va moddiy madaniyati. tarixiy-madaniy jarayonlar. tosh davri eng uzoq davom etgan tarixiy davr hisoblanib, qadimgi odamlar tomonidan mazkur davrda asosiy mehnat qurollari toshdan yasalgan. tosh davri milodgacha iv ming yillikkacha davom etgan. tosh davri arxeologiyada qadimgi (paleolit) va yangi (neolit) tosh davrlariga bo’linadi. shuningdek, paleolitdan neolitga o’tish davrini bir-biriga bog’lovchi o’rta tosh davri (mezolit) ga ham bo’linadi. tosh davrida insoniyat rivojlanishining natijasi o’laroq ko’plab yirik kashfiyotlar qilingan. ular sirasiga olovni olish va undan foydalanish, kiyim-kechak tayyorlash, uy-joy qurish, kamonning kashf etilishi, turli mehnat, ov va baliqchilik qurollarining yasalishini alohida ko’rsatib o’tish mumkin. tosh davrining oxiriga kelib odamlar turli idishlar yasashni, mato tayyorlashni o’rganadilar. shuningdek, turli narsa buyumlar, o’simliklar va hayvonlarning …

4 / 27

e davrlariga oid, quyi qatlamlari ashel davriga mansubdir. makondan ko’plab chaqmoqtoshlar, kvarts, slaneslardan yasalgan qurollar topilgan. nukleuslar, parrakchalar, qo’l chopqilari, sodda tosh kirgichlari ham topilgan bo’lib, ular ishlanish texnikasi jihatidan o’ziga xos xususiyatlarga egadir. ko’lbuloq makonida yashagan ibtidoiy odamlar ovchilik va terimchilik bilan shug’ullangan. ko’lbuloqqa ajdodlarimiz bundan 200 ming yillar burun kelib o’rnashgan. bu erda arxantroplar, sinantroplar va kramon’on tipidagi odamlar yashagan. ko’lbuloq makonida 2002 yildan tadqiqot ishlari qayta boshlandi. o’zr fa arxeologiya instituti toshkent bo’limi, o’zmu olimlari tomonidan olib borilgan tinimsiz izlanishlar natijasida 10.000 ga yaqin birlamchi va ikkilamchi ishlov berilgan tosh qurollar o’rganildi. 2003 yilning 3 oktyabrida ko’lbuloq makoni moddiy manbalari asosida xalqaro ilmiy konferensiya o’tkazildi. hozirgi kunda ko’lbuloq makoniga davlat tomonidan muhofaza etiladigan «tarixiy qo’riqxona» maqomi berilgan. o’zbekistonda janubiy farg’onadagi selung’ur va toshkent viloyatidagi boltag’or makonlarida ham ashel davri tosh qurollari topilagn. selung’ur g’ori madaniy qatlamlaridan eng qadimgi odam - arxantrop tish parchalari topilgan. fanga selung’ur g’ori …

5 / 27

ton qishlog’i yaqinida joylashgan. g’orning kengligi 1,5 m, balandligi 0,9 m, chuqurligi 25 m. g’or-makonning madaniy qatlamlaridan qirg’ich, paykon, plastinkalar, nukleuslar, qo’l chopqilari, osiyo mufloni (arhar), qo’ng’ir ayiq, tog’ echkisi suyagi, gulxan qoldiqlari topilgan. obirahmat g’or-makoni toshkent shahridan 100 km shimоli-sharqda, g’arbiy tyan-shan-chotqol tizmasidagi paltov soyining yuqori sohilidа joylashgan. qazuv ishlari jarayonida 21 ta madaniy qatlam mavjud ekanligi aniqlandi. xo’jakent manzilgohi toshkent shahridan 80 km shimoli-sharqda, chirchiq daryosining chap sohilidagi xo’jakent qishlog’i yaqinida joylashgan. g’or shimoli-g’arbga qaragan, balandligi 2,5 m, kengligi 6 m, chuqurligi 4 m. g’ordan ishlov berilgan nekleuslar, qo’l chopqilari, parrakchalar, teshgich-bigizlar topilgan bo’lib, odamlar miloddan 100-40 ming yillar ilgari yashaganlar va asosan termachilik hamda ovchilik bilan shug’ullanganlar. ko’buloq joy-makoni ohangaron daryosining o’ng irmog’idan biri – qizil olma soyining o’rta oqimida, angren shahridan 10-12 km g’arbda joylashgan obliq qishlog’idan 5 km shimoli-g’arbda joylashgan. bu yodgorlik ko’p qatlamli bo’lib, unda arxantroplar, neandertallar va kramonyonlar yashashgan. ko’lbuloq 41 ta qatlamdan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni" haqida

презентация powerpoint 4-5-mavzu: arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni o’lkamiz tarixini o’rganishda arxeologiya fanining tutgan o’rni va ahamiyati. moddiy manbalar va tabiiy manbalar. tosh davri xususiyatlari. tosh xo’jaligi va moddiy madaniyati. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo’jalik shakllariga (dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik) o’tish va ularning keyingi taraqqiyoti. bronza va temir davrlari xususiyatlari. o’troq dehqonchilik va ko’chmanchi qabilalarning tarqalishi. o’lkamizda antik davri me’morchiligi va san’ati, ilk o’rta asrlar davri shaharlari va me’moriy obidalari. o’zbekistonning xi-xiii asr boshlari me’moriy yodgorliklari va me’morchiligi. o’zbekistonning amir temur, temuriylar va shayboniylar davri memorchiligi buxoro...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (1,3 MB). "arxeologik va me’moriy yodgorliklarning o’lkashunoslikda tutgan o’rni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: arxeologik va me’moriy yodgorli… PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram