xorazmshohlar davlati

DOC 70,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1555408366_74108.doc xorazmshohlar davlati reja: 1. xorazmshohlar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat boshqaruvi va siyosiy tizim. 3. harbiy boshqaruv. xorazm somoniylar davrida ularga tobe viloyat hisoblanardi. x asr oxiri – xi asrning boshlariga kelib xorazm hukmdori ma’mun i va uning o‘g‘li ali ibn ma’mun somoniylar davlati qo‘laganidan so‘ng mustaqil davlat tuzishga harakat qilib ko‘rdilar. xususan, 996 yilda shimoliy xorazm hukmdori ma’mun ibn muhammad ikki qismga bo‘linib ketgan davlatni birlashtirib xorazmshoh unvoni oladi va urganchni o‘z poytaxtiga aylantiradi. ammo, movarounnahrdagi qoraxoniylar va xurosondagi g‘aznaviylar davlati oldida xorazm davlati juda kuchsiz bo‘lib, ko‘p hollarda mahmud g‘aznaviy va uning o‘g‘li ma’sudga qaram edi. xorazmning mustaqil davlat sifatida shakllanishi va rivojlanishi anushteginiy-xorazmshohlar sulolasi davriga to‘g‘ri keladi. ushbu sulolaning asoschisi yoki birinchi vakili anushtegin kelib chiqishi jihatidan o‘g‘o‘z turklaridan bo‘lib, yoshligida garjiston (gurjiston) da yashagan va yollanma jangchi (mamluk) bo‘lgan. saljuq sultoni malikshoh i davrida anushtegin tashtdorlik mansabiga (sulton hovo‘zlari va hammomlari ashyolari xazinachisi) ko‘tarilgan edi. …
2
‘z mavqeini mustahkamlash uchun anchagina kuch-g‘ayrat sarflagan bo‘lsada, rasman saljuqiylarga tobe bo‘lgani bois, sulton sanjarga sadoqat bilan xizmat qildi. u saljuqiylarning oliy hokimiyat uchun o‘zaro kurashlarida ham faol ishtirok etganligi ma’lum. tarixiy manbalarda xorazmshohning unvoni â«podshoh qutbid-dunyo vad-din abul-fath mu’in amiral-mo‘mininâ» (â«dunyo va din qutbi, g‘alabalar otasi mo‘minlar amiri-xalifaning yordamchisiâ») deb ulug‘lanishi qutbiddin muhammad saljuqiylarga tobe bo‘lsa-da, mavqei ancha baland bo‘lganligidan dalolat beradi. shu sababli bo‘lsa kerakki, 1128 yilda qutbiddin vafot etgach sulton sanjar xorazm taxtini uning o‘g‘li aloviddin otsizga (to‘liq nomi al-malik abu muzaffar aloviddin jaloliddin otsiz; 1128-1156 yy) topshiradi. o‘z davrining mohir sarkardasi va yaxshigina diplomati bo‘lgan otsiz mustaqil tashqi siyosat olib borishga harakat qilib saljuqiylarning har bir xatosidan ustalik bilan foydalandi. otsiz birinchi marta sulton sanjarning itoatidan chiqib mustaqil harakat qildi va saljuqiylarga tegishli bo‘lgan sirdaryoning quyi oqimidagi yerlarni jandgacha (kaspiy dengizi bo‘ylarigacha) bosib olib, mang‘ishloq viloyatini ham o‘ziga bo‘ysundirdi. bundan g‘azablangan sulton sanjar otsizga qarshi yurish …
3
sh maqsadida bir necha marta sulton sanjarga qarshi (1138, 1141-1142, 1147-1148 yy) isyonlar qilgan bo‘lsa-da, butunlay mustaqil bo‘lish unga nasib etmadi. shunga qaramasdan, ko‘pchilik olimlarning e’tirof etishlaricha, u xorazmni mustaqil davlat bo‘lishi uchun asos yarata oldi. ya’ni, otsiz anushtegin-xorazmshohlar sulolasi nafaqat bir viloyat, balki ulkan mintaqada ham siyosat yurgizishi va dongdor siyosiy kuchlar bilan raqobatlasha olishi mumkinligini amalga ko‘rsata oldi. chunki otsizning asosiy maqsadi va siyosatining asosi xorazmda o‘z hokimiyatini mustahkamlash edi. o‘zining uzoq yillik humronligi davrida (u 29 yil davlatni boshqargan) otsiz bag‘dod xalifalari bilan aloqalarini mustahkamlashga intilib, sulton sanjarga qarshi kurashda bag‘dod xalifasini ittifoqchi qilishga ham harakat qilib ko‘rdi. 1156 yilda otsiz qoqshol kasaliga uchrab vafot etadi va taxtga uning o‘g‘li elarslon (1156-1172 yy) taxtga o‘tiradi. elarslon otasiga qaraganda ancha qo‘lay vaziyatda taxtni boshqardi. chunki 1157 yilda sulton sanjar vafot etganidan so‘ng saljuqiylar davlati mayda viloyatlarga bo‘linib ketdi va xorazmni mustaqil siyosat olib borishi chun keng yo‘l ochildi. …
4
ning katta qo‘shini xorazmshohning o‘lponni o‘z vaqtida to‘lamayotganligini bahona qilib xorazm ustiga yurish qiladi. elarslonning buyrug‘i bilan sirdaryodagi katta to‘g‘onlar ochtirilib, xorazm poytaxti yaqinidagi yo‘llar suvga bostirildi. bu qoraxoniylar qo‘shini yurishini qiyinlashtirdi va xorazmning poytaxti gurganj (urganch) talon-taroj qilishdan saqlab qolindi. ammo, qoraxitoylarning bu yurishi davrida elarslon kasallikdan vafot etdi (1172 y). shundan so‘ng uning o‘g‘illari aloviddin takash va sultonshoh mahmud o‘rtasida uzoq yillar toj-taxt uchun kurash bordir. aloviddin takash 1172 yilning dekabrida qoraxitoylar malikasi chen tiyon yordamida rasman taxtga o‘tirgan bo‘lsa-da, aka-ukalar o‘rtasida kurash davom etdi. chunonchi, 1174 yilda sultonshoh mahmudning onasi turkon xotun nishopur hukmdori oy-aboga qimmatli sovg‘alar yuborib, takashga qarshi ittifoq taklif qildi. o‘sha yili gurganjdan 20 farsah uzoqlikdagi subvurni shahri ostonasida oy-abo qo‘shinlari alovuddin takash qo‘shinlari bilan to‘qnashdi. bu jangda takashning qo‘li baland kelib, oy-abo asir olindi va qatl etildi. turkon xotun va sultonshoh kaspiy dengizining sharqiy sohilidagi dehistonga qochdilar. shundan so‘ng aloviddin takash xorazmda mustahkam …
5
kashning harbiy qudrati va obro‘si oshib ketgan bo‘lib, sultonshoh uning barcha shartlarini qabul qilishga majbur edi. ammo, bu uzoqqa cho‘zilmay sultonshoh g‘o‘r viloyati hukmdorlarini akasiga qarshi kurashda o‘ziga ittifoqchi qilib oldi. 1193 yilning bahorida takash yana sultonshohga qarshi yurish boshladi. xorazmshoh qo‘shinlari obivardga yetganida har ikala tomonning vakillari bo‘lgan ulamo va din arboblari aka-ukalarni yana yarashtirib qo‘yish uchun mo‘zokaralar boshladilar. bu orada saraxs qal’asining boshlig‘i badriddin chaqir xorazmshoh takash tomonga o‘tib ketib, qal’a kaliti va sultonshohning barcha xazinalarini unga topshirdi. bu voqealarni ko‘tara olmagan sultonshoh 1193 yilning ko‘zida vafot etdi. shu tariqa xorazmshoh elarslonning ikki o‘g‘li o‘rtasida 20 yildan ziyodroq davom etgan kurashga yakun yasaldi. xorazmshoh takash 1193 yilning dekabrida marv shahrini fath etib, shahar va uning atroflariga katta o‘g‘li nosiriddin malikshohni voliy etib tayinladi. bag‘dod xalifasi nasr (1180-1225 yy) va g‘arbiy saljuqiylar sultoni tog‘rul ii o‘rtasidagi nizolardan foydalanib, takash qo‘shinlari 1194 yilning mart oyida tog‘rul ii ga qarshi urush …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xorazmshohlar davlati" haqida

1555408366_74108.doc xorazmshohlar davlati reja: 1. xorazmshohlar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat boshqaruvi va siyosiy tizim. 3. harbiy boshqaruv. xorazm somoniylar davrida ularga tobe viloyat hisoblanardi. x asr oxiri – xi asrning boshlariga kelib xorazm hukmdori ma’mun i va uning o‘g‘li ali ibn ma’mun somoniylar davlati qo‘laganidan so‘ng mustaqil davlat tuzishga harakat qilib ko‘rdilar. xususan, 996 yilda shimoliy xorazm hukmdori ma’mun ibn muhammad ikki qismga bo‘linib ketgan davlatni birlashtirib xorazmshoh unvoni oladi va urganchni o‘z poytaxtiga aylantiradi. ammo, movarounnahrdagi qoraxoniylar va xurosondagi g‘aznaviylar davlati oldida xorazm davlati juda kuchsiz bo‘lib, ko‘p hollarda mahmud g‘aznaviy va uning o‘g‘li ma’sudga qaram edi. xorazmn...

DOC format, 70,5 KB. "xorazmshohlar davlati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xorazmshohlar davlati DOC Bepul yuklash Telegram