xorazmshohlar va anushteginiylar davlati

PPTX 27 pages 3.9 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slavyanskaya pismennost: ot rukopisnoy do elektronnoy knigi xorazmshohlar va anushteginiylar davlati xorazmshohlar davlati reja: xorazmshohlar davlati tashkil topishi xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqlar davlati xorazmshohlar davlati - qadimgi davrdan xiii asr o’rtalariga qadar xorazm hududida hukmronlik qilgan sulolalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqlar davlati (g`aznaviylar davlati xarobalarida xi asrda tashkil topgan) tarkibiga kirgan. xorazmning 11-asrdagi yuksalishi turkiylar sulolasiga mansub xorazmshohlar siyosati bilan uzviy bog`liq. mazkur sulolaga saljuq amirining tashtdori anushtegin asos solgan. sulton hammomchilari mahkamasining sardori bo`lgan anushtegin malikshoh (1072-1092 yy.) saroyida yuksak martabaga erishgan. u rahbarlik qilgan mahkama zimmasiga xorazmni boshqarish ham yuklangan. qayta tiklangan xoramshoh mansabiga sazovor bo`lgan anushtegin nabirasi otsiz xorazm mustaqilligi yo`lida astoydil harakat qilgan. xorazmshoh otsiz (1127-1156 yy.) saljuq sultoni sanjarga qarshi muvaffaqiyatli kurash olib borgan. u mug`ombir diplomat va qat'iy sarkarda bo`lib, mustaqil tashqi siyosat yuritadi. chunonchi, u o`z hukmdori sanjarning ruxsatisiz qipchoqlar …

2 / 27

i bosib oladi. 1194 yili g`arbiy saljuqlar sultonini qaqshatqich mag`lubiyatga uchratib, eronning butun sharqiy qismini egallab oladi. 1195 yili tekesh abbosiy xalifa qo`shinini tor-mor qilib, iroqga bostirib kiradi. o`z mamlakati hududlarini ikki karra kengaytirgan va qudratli davlat barpo etgan xorazmshoh tekeshni xorazmning eng iste'dodli hukmdori deb e'tirof etish mumkin. uning siyosati kamchiliklaridan biri qipchoq harbiy aristokratiyasiga ko`rsatilgan homiylik bo`lgan. qipchoqlar tekesh rafiqasi xayriohligidan foydalanib davlat ishlariga ko`proq ta'sir ko`rsatishga intilgan. turkiy "qo`mondonlar"ning davlat ishlariga o`zboshimcha aralashuvi keyinchalik tekesh o`g`li muhammad zamonida xorazm davlatining parchalanishiga sabab bo`lgan. xorazmshohlar davlati - qadimgi davrdan 13-a. o’rtalariga qadar xorazm hududida hukmronlik qilgan sulolalar (siyovushiylar, afrig’iylar, ma’muniylar, oltintoshlar, anushteginiylar). x.d.ni xorazmshohlar boshqargan. markazi, asosan, amudaryoning quyi oqimida joylashgan bo’lsa ham, rivojlangan davrlarida, ayniqsa, 13-a. boshlarida shim.da kaspiy dengizining shim. sohillari, jan.da hindukush tog’lari, sharqda qashqargacha yetgan. arxeologik ma’lumotlar ko’zaliqir, kuyqirilgan qal’a, tuproshal’a, kat qal’alarini poytaxt shahar bo’lgan deb taxmin qilishga imkon beradi. yozma manbalar kat …

3 / 27

arix oldilar. shu vaqgda kayxusrav [[xorazm[[]]ga ko’chib, turk podshoxlari (ustidan) xukmronligini yurgizgan edi", deb yozgan. tarixiy va arxeologik ma’lumotlarga qaraganda 10-a. oxirlarida [[xorazm[[]] iqtisodiy jihatdan juda tez rivojlana boshlaydi. bunga shaharlarning o’sishi dalil bo’la oladi. agar, tabariy 712 y.da [[xorazm[[]]da uchta shahar bo’lganligini ko’rsatib o’tsa, istaxriy 10-a. boshlarida [[xorazm[[]]da shaharlar soni o’ntaga yetganligini ko’rsatadi. 985 y.larda esa, makdisiyning yozishicha, [[xorazm[[]]dagi shaharlarning soni o’ttiz ikkitaga yetgan. arxeologik qazilma vaqtida topilgan kulolchilik mahsulotlari bu shaharlarda hunarmandchilik tez rivojlanganligidan darak beradi. arab manbalariga qaraganda, 10— 11-a.larda [[xorazm[[]] yirik savdo markaziga aylangan. [[xorazm[[]] savdogarlari, hoz. qozog’iston va turkmaniston o’rnidagi dashtlarda yashovchi aholi bilan volga bo’yidagi xazariya va bulg’or podsholigi hamda sharqiy yevropadagi slavyan olami bilan keng ko’lamda savdo ayirboshlash ishlarini olib borgan. sharqiy yevropa savdoning o’sishi natijasida x. d.ning shim.g’arb tomonidan eng chekka istehkomi bo’lgan urganch [[xorazm[[]]da bu savdoning birinchi ahamiyatga ega bo’lgan markaziga aylangan. "hudud ulolam" muallifining ta’rificha, "gurganj" qad. zamonda [xorazm] mulklari …

4 / 27

ib istilochilarga qarshi kurashni uyushtirmoqchi bo’ladi. [xorazm]ning ikkala hokimi unga yordamga keladi. nuh ularning ko’rsatgan yordami uchun xurosondagi ikkita yirik mulkini taqdim qiladi: xorazmshoh abu abdulloh muhammadga obivardni, urganch amiri ma’mun ibn muhammadga niso sh.ini beradi. v. v. xorazmshohdar davlati: xorazm davlatining o’rta asr yodgorliklari. 1. qavat qal’a saroyi ichki devorlarining alebasterdan ishlangan bezaklari. 2. qavat qal’a saroyining naqshinkor eshigidagi bezak. 3. qavat qal’a va vohaning boshqa yodgorliklaridan topilgan tosh va sopol qozon parchalari. 4. tegirmontosh parchalari (qavat qal’a). 5. metalddan ishlangan bezaklar (zmushxir). 6. sopol idishlar (norinjon). 7. sirlangan sopol buyumlar (zmuxshir). ma’mun o’zining azaliy dushmanini qatl qilishga buyuradi. [[xorazm[[]]ning ikkala qismini o’z hokimiyati ostida birlashtirib, xorazmshoh unvonini oladi. shu tariqa 995 y.da afrig’iylar sulolasi barham topib, ma’muniylar sulolasi hukmronligi boshlanadi. tttu davrdan boshlab gurganj (ko’hna urganch) x.d.ning poytaxti bo’lib kelgan. ma’muniylar sulolasida 3 ta shoh davlat hokimiyatini boshqargan: ma’mun ibn muhammad (995—997), ali ibn ma’mun (997—999), ma’mun ibn …

5 / 27

g yuqori’lavozimlaridan biri vazirlik lavozimi bo’lib, u xo’jayibuzruk (bosh xo’ja) unvoniga ega bo’lgan. u devonxona ishlariga javob bergan, katta safar paytida podsho nomidan davlatni idora qilgan. ma’muniylar davrida x.d.da ilmfan, madaniyat ravnaq topib, [[xorazm[[]] ma’mun akademiyasi tashkil qilindi. unda xizmat kilgan buyuk qomusiy olimlar, allomalar o’zlarining ajoyib kashfiyotlari va asarlari bilan x.d. ning mavqeini o’z davri va keyingi davrlar uchun yuksak darajaga ko’tardilar. biroq bu madaniy yuksalish uzoq davom etmadi. 1017 y.da [[xorazm[[]] mahmud g’aznaviy tomonidan zabt etidsi. shu bilan ma’muniylar sulolasiga chek qo’yildi. mahmud g’aznaviy o’z sarkardalaridan biri oltintoshni xorazmshoh lavozimiga tayinlaydi. oltintoshlar sulolasidan ham 3 ta xorazmshoh hukmronlik qilgan. 12—13-a. boshlari [[xorazm[[]] davlatchiligining rivojlanishida muhim bosqich bo’ldi. bu davrda [[xorazm[[]]da anushteginiylar sulolasidan chiqqan hukmdorlar otsiz, takash va sulton muhammad [[xorazm[[]]shohlar mamlakatni boshqarishning yanada mukammal tizimi, tartiboti va uslublarini yaratganlar. saltanatning eng oliy lavozimi vazirlik bo’lib, ular sadr, xo’jayibuzruk va nizomulmulk (mulkning tayanchi) unvonlari bilan yuritilgan. vazir faqat oliy …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazmshohlar va anushteginiylar davlati"

slavyanskaya pismennost: ot rukopisnoy do elektronnoy knigi xorazmshohlar va anushteginiylar davlati xorazmshohlar davlati reja: xorazmshohlar davlati tashkil topishi xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqlar davlati xorazmshohlar davlati - qadimgi davrdan xiii asr o’rtalariga qadar xorazm hududida hukmronlik qilgan sulolalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqlar davlati (g`aznaviylar davlati xarobalarida xi asrda tashkil topgan) tarkibiga kirgan. xorazmning 11-asrdagi yuksalishi turkiylar sulolasiga mansub xorazmshohlar siyosati bilan uzviy bog`liq. mazkur sulolaga saljuq amirining tashtdori anushtegin asos solgan. sulton hammomchilari mahkamasining sardori bo`lgan anushtegin malikshoh (1072-1092 yy.) saroyida yuksak martaba...

This file contains 27 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "xorazmshohlar va anushteginiylar davlati", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazmshohlar va anushteginiyla… PPTX 27 pages Free download Telegram