xorazmshohlar davlati

DOC 70,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1555408366_74108.doc xorazmshohlar davlati reja: 1. xorazmshohlar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat boshqaruvi va siyosiy tizim. 3. harbiy boshqaruv. xorazm somoniylar davrida ularga tobe viloyat hisoblanardi. x asr oxiri â xi asrning boshlariga kelib xorazm hukmdori maâmun i va uning oâgâli ali ibn maâmun somoniylar davlati qoâlaganidan soâng mustaqil davlat tuzishga harakat qilib koârdilar. xususan, 996 yilda shimoliy xorazm hukmdori maâmun ibn muhammad ikki qismga boâlinib ketgan davlatni birlashtirib xorazmshoh unvoni oladi va urganchni oâz poytaxtiga aylantiradi. ammo, movarounnahrdagi qoraxoniylar va xurosondagi gâaznaviylar davlati oldida xorazm davlati juda kuchsiz boâlib, koâp hollarda mahmud gâaznaviy va uning oâgâli maâsudga qaram edi. xorazmning mustaqil davlat sifatida shakllanishi va rivojlanishi anushteginiy-xorazmshohlar sulolasi davriga toâgâri keladi. ushbu sulolaning asoschisi yoki birinchi vakili anushtegin kelib chiqishi jihatidan oâgâoâz turklaridan boâlib, yoshligida garjiston (gurjiston) da yashagan va yollanma jangchi (mamluk) boâlgan. saljuq sultoni malikshoh i davrida anushtegin tashtdorlik mansabiga (sulton hovoâzlari va hammomlari ashyolari xazinachisi) koâtarilgan edi. …

âz mavqeini mustahkamlash uchun anchagina kuch-gâayrat sarflagan boâlsada, rasman saljuqiylarga tobe boâlgani bois, sulton sanjarga sadoqat bilan xizmat qildi. u saljuqiylarning oliy hokimiyat uchun oâzaro kurashlarida ham faol ishtirok etganligi maâlum. tarixiy manbalarda xorazmshohning unvoni â«podshoh qutbid-dunyo vad-din abul-fath muâin amiral-moâmininâ» (â«dunyo va din qutbi, gâalabalar otasi moâminlar amiri-xalifaning yordamchisiâ») deb ulugâlanishi qutbiddin muhammad saljuqiylarga tobe boâlsa-da, mavqei ancha baland boâlganligidan dalolat beradi. shu sababli boâlsa kerakki, 1128 yilda qutbiddin vafot etgach sulton sanjar xorazm taxtini uning oâgâli aloviddin otsizga (toâliq nomi al-malik abu muzaffar aloviddin jaloliddin otsiz; 1128-1156 yy) topshiradi. oâz davrining mohir sarkardasi va yaxshigina diplomati boâlgan otsiz mustaqil tashqi siyosat olib borishga harakat qilib saljuqiylarning har bir xatosidan ustalik bilan foydalandi. otsiz birinchi marta sulton sanjarning itoatidan chiqib mustaqil harakat qildi va saljuqiylarga tegishli boâlgan sirdaryoning quyi oqimidagi yerlarni jandgacha (kaspiy dengizi boâylarigacha) bosib olib, mangâishloq viloyatini ham oâziga boâysundirdi. bundan gâazablangan sulton sanjar otsizga qarshi yurish …

sh maqsadida bir necha marta sulton sanjarga qarshi (1138, 1141-1142, 1147-1148 yy) isyonlar qilgan boâlsa-da, butunlay mustaqil boâlish unga nasib etmadi. shunga qaramasdan, koâpchilik olimlarning eâtirof etishlaricha, u xorazmni mustaqil davlat boâlishi uchun asos yarata oldi. yaâni, otsiz anushtegin-xorazmshohlar sulolasi nafaqat bir viloyat, balki ulkan mintaqada ham siyosat yurgizishi va dongdor siyosiy kuchlar bilan raqobatlasha olishi mumkinligini amalga koârsata oldi. chunki otsizning asosiy maqsadi va siyosatining asosi xorazmda oâz hokimiyatini mustahkamlash edi. oâzining uzoq yillik humronligi davrida (u 29 yil davlatni boshqargan) otsiz bagâdod xalifalari bilan aloqalarini mustahkamlashga intilib, sulton sanjarga qarshi kurashda bagâdod xalifasini ittifoqchi qilishga ham harakat qilib koârdi. 1156 yilda otsiz qoqshol kasaliga uchrab vafot etadi va taxtga uning oâgâli elarslon (1156-1172 yy) taxtga oâtiradi. elarslon otasiga qaraganda ancha qoâlay vaziyatda taxtni boshqardi. chunki 1157 yilda sulton sanjar vafot etganidan soâng saljuqiylar davlati mayda viloyatlarga boâlinib ketdi va xorazmni mustaqil siyosat olib borishi chun keng yoâl ochildi. …

ning katta qoâshini xorazmshohning oâlponni oâz vaqtida toâlamayotganligini bahona qilib xorazm ustiga yurish qiladi. elarslonning buyrugâi bilan sirdaryodagi katta toâgâonlar ochtirilib, xorazm poytaxti yaqinidagi yoâllar suvga bostirildi. bu qoraxoniylar qoâshini yurishini qiyinlashtirdi va xorazmning poytaxti gurganj (urganch) talon-taroj qilishdan saqlab qolindi. ammo, qoraxitoylarning bu yurishi davrida elarslon kasallikdan vafot etdi (1172 y). shundan soâng uning oâgâillari aloviddin takash va sultonshoh mahmud oârtasida uzoq yillar toj-taxt uchun kurash bordir. aloviddin takash 1172 yilning dekabrida qoraxitoylar malikasi chen tiyon yordamida rasman taxtga oâtirgan boâlsa-da, aka-ukalar oârtasida kurash davom etdi. chunonchi, 1174 yilda sultonshoh mahmudning onasi turkon xotun nishopur hukmdori oy-aboga qimmatli sovgâalar yuborib, takashga qarshi ittifoq taklif qildi. oâsha yili gurganjdan 20 farsah uzoqlikdagi subvurni shahri ostonasida oy-abo qoâshinlari alovuddin takash qoâshinlari bilan toâqnashdi. bu jangda takashning qoâli baland kelib, oy-abo asir olindi va qatl etildi. turkon xotun va sultonshoh kaspiy dengizining sharqiy sohilidagi dehistonga qochdilar. shundan soâng aloviddin takash xorazmda mustahkam …

kashning harbiy qudrati va obroâsi oshib ketgan boâlib, sultonshoh uning barcha shartlarini qabul qilishga majbur edi. ammo, bu uzoqqa choâzilmay sultonshoh gâoâr viloyati hukmdorlarini akasiga qarshi kurashda oâziga ittifoqchi qilib oldi. 1193 yilning bahorida takash yana sultonshohga qarshi yurish boshladi. xorazmshoh qoâshinlari obivardga yetganida har ikala tomonning vakillari boâlgan ulamo va din arboblari aka-ukalarni yana yarashtirib qoâyish uchun moâzokaralar boshladilar. bu orada saraxs qalâasining boshligâi badriddin chaqir xorazmshoh takash tomonga oâtib ketib, qalâa kaliti va sultonshohning barcha xazinalarini unga topshirdi. bu voqealarni koâtara olmagan sultonshoh 1193 yilning koâzida vafot etdi. shu tariqa xorazmshoh elarslonning ikki oâgâli oârtasida 20 yildan ziyodroq davom etgan kurashga yakun yasaldi. xorazmshoh takash 1193 yilning dekabrida marv shahrini fath etib, shahar va uning atroflariga katta oâgâli nosiriddin malikshohni voliy etib tayinladi. bagâdod xalifasi nasr (1180-1225 yy) va gâarbiy saljuqiylar sultoni togârul ii oârtasidagi nizolardan foydalanib, takash qoâshinlari 1194 yilning mart oyida togârul ii ga qarshi urush …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xorazmshohlar davlati"

1555408366_74108.doc xorazmshohlar davlati reja: 1. xorazmshohlar davlati siyosiy tarixi. 2. davlat boshqaruvi va siyosiy tizim. 3. harbiy boshqaruv. xorazm somoniylar davrida ularga tobe viloyat hisoblanardi. x asr oxiri â xi asrning boshlariga kelib xorazm hukmdori maâmun i va uning oâgâli ali ibn maâmun somoniylar davlati qoâlaganidan soâng mustaqil davlat tuzishga harakat qilib koârdilar. xususan, 996 yilda shimoliy xorazm hukmdori maâmun ibn muhammad ikki qismga boâlinib ketgan davlatni birlashtirib xorazmshoh unvoni oladi va urganchni oâz poytaxtiga aylantiradi. ammo, movarounnahrdagi qoraxoniylar va xurosondagi gâaznaviylar davlati oldida xorazm davlati juda kuchsiz boâlib, koâp hollarda mahmud gâaznaviy va uning oâgâli maâsudga qaram edi. xorazmn...

Формат DOC, 70,5 КБ. Чтобы скачать "xorazmshohlar davlati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xorazmshohlar davlati DOC Бесплатная загрузка Telegram