ibtidoiy urug‘ jamoasi davri

DOCX 575,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1509377755_69529.docx ibtidoiy urugâ jamoasi davri reja: 1. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlana borishi. 3. ona urugâi va undagi ijtimoiy-oilaviy munosabatlar. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha ishlab chiqarish kuchlari oâsa bordi. kuchlarning rivojlana borishi natijasida ijtimoiy hayotda ham katta oâzgarishlar sodir boâlaboshladi. bu oâzgarishlar ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi ishlabchiqarish kuchlarining rivojlanishida xususan mehnat qurollarining takomilashuvida koâzga tashlanadi. qadimgi paleolit davrida qurollarning xili juda oz boâlib, ular juda ham sodda ishlangan edi. lekin qadimgi paleolitning oxiri va soângi tosh asrning boshlariga kelganda manzara butunlay oâzgarib, toshdan tarashlagâich, qirgâich teshgich va nayza uchlari, yer kavlagâich qurollari vujudga keldi. undan tashqari suyakdan va yogâochdan bigiz, igna, soâyil, nayza uchlari va boshqa murakkabroq, asboblar uchun moslamalar yasashga erishildi. baliq ovlashning rivojlanishi munosabati bilan teskari tipli garnun kashf qilinishi ham ana shu davri mansubdir. mehnat va oz qurollarning mukammalashuvi oqibatida ovchilik xoâjaligi va termachilik ham rivojlana bordi. bu xol …

amlar oâzaro mustahkam birlikga ega boâlganlar. urugâ va urugâchilik tuzumining kelib chiqishi tarixchilikning eng muxim va eng qiyin masalalaridan biri xisoblanadi. urugâ jamoasi ibtidoiy toâdaga nisbatan ancha progressiv ijtimoiy tashkilot xisoblanardi. ibtidoiy toâdaning urugâ jamoasiga aylanish jarayoni uzoq, tarixiy davrni bosib oâtadi. urugâ bir-biriga qon-qarindosh ancha mustaxkam birlikka ega boâlgan kishilar majmuasidan iboratdir. hayot taqazosi bilan vujudga kelgan urugâlar keyinchalik qabilani tashkil etgan. dastlabki qabilalar ikki va undan ortiq, urugâdan tashkil topishi mumkin edi. bir avstraliya qabilasining ikki â«pallagaâ» yoki ikki nikoh sinifiâ»-kroki va kumetiga boâlinishi buning yaqqol misolidir. urugâchilik jamiyatining bu dastlabki tuzilishini dual tashkilot deb atash rasm boâlgan. bu dual tashkilot turli mamlakatlardagi koâpgina qabilalarda soângi vaqtlargacha ham saqlanib sodda yoki murakkab tarzda koâzga tashlanadi. dual tashkilotining navbatdagi murakkabroq shakli boshqacharoq boâlib, bunda qabila har qaysi toârt uruqdan iborat ikkita â«pallagaâ» boâlinadi. ilk qabila tuzilishining bu ikki shakli fratriy-birodarlik sistemasi deb ataladi. shimoliy amerikadagi tubjoylik seneka irokezlar qabilasi …

ng poda davrlarda nikoh munosabatlari oâzining betartibligi va umumiyligi bilan xarakterlidir. nikox va oila munosabatlarining bu shakli promiskuitet deb ataladi. urugâchilik tuzumi davriga kelib esa nikoh va oila munosabatlari oâzgarabordi. promiskuitetda dastlabki cheklanish sodir boâldi, bu ham boâlsa katta avlod bilan kichik avlod oârtasidagi nikoh munosabatlarining bekor qilinishidir. mazkur davrdagi dual tashkilotining eng muxim xususiyati shundan iborat ediki, bu bir â«pallagaâ» mansub odamlarning oâzaro nikohlana olmasligi edi. endi er va xotin qabilaning turli â«pallaâ» sidan boâlishi shart edi. birmuncha rivoj topgan fratrial fromdagi dual tashkilotining nikox tartibi bir fratriyadagi va undagi urugâning odamlari oâzaro nikohlanishi mumkin emas. yigit boshqa fratriyaga mansub boâlgan qiz yoki ayol nokohlana olishi mumkin edi. natijada bir fratriya boshqa fratriyaga nisbatan â«ona fratriyasiâ» ona urugâi boshqasi esa ota fratriyasi toa urugâi vujudga kelar edi. shu tariqa ekzogamiya nikoh tartibi vujudga kelgan. shunday qilib, doimo qabilaning ikki pallasi, fratriyalar va fratriyadagi ikki urugâ oârtasida tuziladigan nikoh tartibining …

shunday guruh, ayollar avlodidan tashkil topadi va qon-qarindoshlik onalar avlodidan hisoblanadi. shu tariqa urugâ ona urugâi sifatida vujudga kelib, urugâchilik tuzumi rivojlanishida matriarxat,deb ataladigan davr boshlangan. urugâchilik tuzumining bu dastlabki bosqichidayoq erkak va ayollar oârtasida idjtimoiy mehnat taqsimotining harakteri va jamiyat rivojlanishining bu bosqichida ayollarning oâynagan xoâjalik roli urugâchilik tuzumining ota avlodidan emas balki ona avlodlarida boshlanishining asosiy sababalaridan biri deb xisoblanadi. lekin reaksion burjua fani ibtidoiy davrda kishilikning rivojlanishi ikki yoâldan borib, faqat dexqonchilik bilan shugâullangan bir xil qabila va xalqlar matriarxat bosqichini bosib oâtib, qoloq boâlib qolganlar, chorvachilik bilan shugâullangan boshqa qabilalar (â«oariylarâ») madriarxatni bilmay patriarxat bosqichini bosit oâtib, davlat va xokimiyat yaratganlar deb xisob qiladilar. burjua olimlaining oriy boâlmagan matriarxat nazariyasiâ» ibtidoiy qabilalar dastlab dexqon va chorvador kishilarga boâlingan edi, degan fikirlar arxeologiya, etnografiya va boshqa fanlar qoâlga kiritilgan dalillarga ziddir. lekin insoniyatning barchasi oâz boshidan matriarxat pleolitdan neolit oxirgacha boâlgan uzoqlekin qatorasiga ikki marta ishlatilgan tarixiy …

xayvonlarini urchitib koâpaytirib boqishdan chorvachilikka oâtishda namoyon boâldi. natijada erkaklar xoâjalikda yetakchi oârniga chiqib oldilar, ayollar esa uy xoâjaligi ishlari bilan shugâulllanib ikkinchi uringa tushib qoldilar. [image: ] endilikda urugâ ota urugâi nomi oldi. lekin yer yuzining turli yerlarida ona urugâi va ota urugâi tartibda xayot kechirayotgan etnik gruppalar, qabilalar va xalqlar xamon mavjud. ammo ota urugâi tarkibidagi qabila elat va xalqlar asosiy koâpchilikni tashkil qiladi. mazkur ijtimoiy tashkilot-qo-qarindosh iborat xujalik tashkiloti boâlib, unda birgalikda ishlabchiqarish mavjuddir ishlab chiqarish vositaplari va isteâmol mahsulotlari va urugâ aâzolari uchun umumiy boâlgan. urugâ va urugâchilik tuzumi ibtidoiy toâdaga nisbatan olgâa tashlangan katta qadam boâlib, yuqori paleolitda aql idrokli kishilar kromanâonlik-gramanâdiliklarda xozirgi jismoniy tipdagi kishilar vujudga kelgan vaqtda paydo boâlgan va asta sekin rivojlana borgan. urugâ va urugâchilik ibtidoiy tashkilotning bundan keyingi rivojlanishga juda katta taâsir etganligi shak-shubhasizdir. urugâ va urugâchilik tuzumiga oâtilar ekan, erkak va ayollar orasidagi nikoh munosabatlarida ham oâzgarishlar sodir boâladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ibtidoiy urug‘ jamoasi davri"

1509377755_69529.docx ibtidoiy urugâ jamoasi davri reja: 1. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha. 2. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlana borishi. 3. ona urugâi va undagi ijtimoiy-oilaviy munosabatlar. ilk ibtidoiy jamoa haqida umumiy tushuncha ishlab chiqarish kuchlari oâsa bordi. kuchlarning rivojlana borishi natijasida ijtimoiy hayotda ham katta oâzgarishlar sodir boâlaboshladi. bu oâzgarishlar ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi ishlabchiqarish kuchlarining rivojlanishida xususan mehnat qurollarining takomilashuvida koâzga tashlanadi. qadimgi paleolit davrida qurollarning xili juda oz boâlib, ular juda ham sodda ishlangan edi. lekin qadimgi paleolitning oxiri va soângi tosh asrning boshlariga kelganda manzara butunlay oâzgarib, toshdan tarashlagâich, qirgâ...

Формат DOCX, 575,8 КБ. Чтобы скачать "ibtidoiy urug‘ jamoasi davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ibtidoiy urug‘ jamoasi davri DOCX Бесплатная загрузка Telegram