ibtidoiy urug‘ jamoasi davri

DOCX 575,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1509377755_69529.docx энеолит энеолит ( ( мис мис тош тош дави дави ) ) - - м м . . ав ав . . 4 4 – – 3 3 минг минг йилликлар йилликлар кашфиётлар: мис –илкметаллданмеҳнат қуролларитайёрлашда фойдаланиш тош-меҳнатқуролларини тайёрловчиасосийашё бўлибколди. чункимис эгилувчанвасинувчанэди. ўзгаришлар керамикаорнаментивашаклида энеолитдавридаодамлармисниэритишвақайтаишловбериш, теримчиликдандеҳқончиликбиланшуғулланиш, уйҳайвонларини боқишнибошлашган бироқ манзилгоҳлартуркманистонжанубивазарафшоннингюқориоқимида сўнггипалеолит м.ав. 40-12 мингйилликлар сўнгги сўнгги палеолит палеолит м м . . ав ав . . 40 40 - - 12 12 минг минг йилликлар йилликлар 1. 1. тош тош қуроллардан қуроллардан фойдаланилишнинг фойдаланилишнинг кенгайиши кенгайиши , , йўнувчи йўнувчи , , кесувчи кесувчи , , арраловчи арраловчи меҳнат меҳнат қуроларининг қуроларининг пайдо пайдо бўлиши бўлиши . . 2. 2. меҳнат меҳнат қуролларини қуролларини тайёрлашда тайёрлашда янги янги усулардан усулардан фойдаланиш фойдаланиш . . 3. 3. овни овни ривожланишига ривожланишига ёрдам ёрдам берувчи берувчи найза найза улоқтирувчи улоқтирувчи воситаларини воситаларини кашф кашф этилиш этилиш . . 4. 4. ўтроқ …
2
ijtimoiy hayotda ham katta o‘zgarishlar sodir bo‘laboshladi. bu o‘zgarishlar ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi ishlabchiqarish kuchlarining rivojlanishida xususan mehnat qurollarining takomilashuvida ko‘zga tashlanadi. qadimgi paleolit davrida qurollarning xili juda oz bo‘lib, ular juda ham sodda ishlangan edi. lekin qadimgi paleolitning oxiri va so‘ngi tosh asrning boshlariga kelganda manzara butunlay o‘zgarib, toshdan tarashlag‘ich, qirg‘ich teshgich va nayza uchlari, yer kavlag‘ich qurollari vujudga keldi. undan tashqari suyakdan va yog‘ochdan bigiz, igna, so‘yil, nayza uchlari va boshqa murakkabroq, asboblar uchun moslamalar yasashga erishildi. baliq ovlashning rivojlanishi munosabati bilan teskari tipli garnun kashf qilinishi ham ana shu davri mansubdir. mehnat va oz qurollarning mukammalashuvi oqibatida ovchilik xo‘jaligi va termachilik ham rivojlana bordi. bu xol jamiyatda chuqur o‘zgarishlar sodir bo‘lishiga sabab bo‘ldi. tirikchilik xayot-mamot uchun bo‘lgan kurash, xo‘jalikni uluksiz taminlay oladigan doimiy va birlashgan ishlab chiqarish uyushmasini zarur ekanligini taqazo etdi va uni vujudga keltirdi. bunday birlashgan uyushmani ibtidoiy kishilarning tasodifiy, yig‘indisi vujudga keltira olmas edi. …
3
birlikka ega bo‘lgan kishilar majmuasidan iboratdir. hayot taqazosi bilan vujudga kelgan urug‘lar keyinchalik qabilani tashkil etgan. dastlabki qabilalar ikki va undan ortiq, urug‘dan tashkil topishi mumkin edi. bir avstraliya qabilasining ikki «pallaga» yoki ikki nikoh sinifi»-kroki va kumetiga bo‘linishi buning yaqqol misolidir. urug‘chilik jamiyatining bu dastlabki tuzilishini dual tashkilot deb atash rasm bo‘lgan. bu dual tashkilot turli mamlakatlardagi ko‘pgina qabilalarda so‘ngi vaqtlargacha ham saqlanib sodda yoki murakkab tarzda ko‘zga tashlanadi. dual tashkilotining navbatdagi murakkabroq shakli boshqacharoq bo‘lib, bunda qabila har qaysi to‘rt uruqdan iborat ikkita «pallaga» bo‘linadi. ilk qabila tuzilishining bu ikki shakli fratriy-birodarlik sistemasi deb ataladi. shimoliy amerikadagi tubjoylik seneka irokezlar qabilasi fratriya tashkilotining klassik kommunasi hisoblanadi. seneka-irokezlar qabilasi to‘rt urug‘dan iborat bo‘lgan ikki fratriyaga bo‘lingan. mazkur fratriya va urug‘lar aloxida nomlar bilan atalgan. rivoyatlarga ko‘ra ularda ayiq va qayiqdan iborat ikkita boshlang‘ich urug‘bo‘lgan, bo‘ri, qunduz, toshbaqa (ayiq fratriyasi) loyho‘ra, qo‘qton, lochin (kiyik fratriyasi ) kabi urug‘lar ularning bo‘linishi …
4
u bir «pallaga» mansub odamlarning o‘zaro nikohlana olmasligi edi. endi er va xotin qabilaning turli «palla» sidan bo‘lishi shart edi. birmuncha rivoj topgan fratrial fromdagi dual tashkilotining nikox tartibi bir fratriyadagi va undagi urug‘ning odamlari o‘zaro nikohlanishi mumkin emas. yigit boshqa fratriyaga mansub bo‘lgan qiz yoki ayol nokohlana olishi mumkin edi. natijada bir fratriya boshqa fratriyaga nisbatan «ona fratriyasi» ona urug‘i boshqasi esa ota fratriyasi toa urug‘i vujudga kelar edi. shu tariqa ekzogamiya nikoh tartibi vujudga kelgan. shunday qilib, doimo qabilaning ikki pallasi, fratriyalar va fratriyadagi ikki urug‘ o‘rtasida tuziladigan nikoh tartibining xususiyati bu tartibni dual ekzogamiya deb atashga asos bo‘ldi. ikkinchidan esa doimo bir urug‘, bir fratriya, ichida shubxasiz ekzogamiya shakillanayotgan vaqtda nikoh tartibi bir yigit va bir qizning qovushishidan iborat bo‘lmagan ekzogamiyali nikohga muvofiq butun bir urug‘ning hamma erkaklari boshqa urug‘ yoki pallaning ayollariga er bo‘lishi xuquqiga ega bo‘lga. nikohning bu tarixiy shakli guruxli nikoh deb atalgan.[footnoteref:1] [1: …
5
xisoblanadi. lekin reaksion burjua fani ibtidoiy davrda kishilikning rivojlanishi ikki yo‘ldan borib, faqat dexqonchilik bilan shug‘ullangan bir xil qabila va xalqlar matriarxat bosqichini bosib o‘tib, qoloq bo‘lib qolganlar, chorvachilik bilan shug‘ullangan boshqa qabilalar («oariylar») madriarxatni bilmay patriarxat bosqichini bosit o‘tib, davlat va xokimiyat yaratganlar deb xisob qiladilar. burjua olimlaining oriy bo‘lmagan matriarxat nazariyasi» ibtidoiy qabilalar dastlab dexqon va chorvador kishilarga bo‘lingan edi, degan fikirlar arxeologiya, etnografiya va boshqa fanlar qo‘lga kiritilgan dalillarga ziddir. lekin insoniyatning barchasi o‘z boshidan matriarxat pleolitdan neolit oxirgacha bo‘lgan uzoqlekin qatorasiga ikki marta ishlatilgan tarixiy davrni o‘z ichiga oladi. lekin kishilikning matriarxad bosqichi yer sharining xamma yerida bir vaqtning o‘zida boshlanib bir vaqitning o‘zida nihoyasiga yetgan xolos. uning rivojlanish darajasi ham turlicha bo‘lgan. bu shubxasiz ishlabchiqarish kuchlarining qay darajada rivojlanishiga bog‘liq edi. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlana borishi. ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanaborishi oqibatida matriarxatdan patriarxatga o‘tish sodir bo‘ladiki, endilikda erkaklar ishlabchiqarishda asosiy rol o‘ynayboshladilar. bu o‘tish avvalo …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ibtidoiy urug‘ jamoasi davri"

1509377755_69529.docx энеолит энеолит ( ( мис мис тош тош дави дави ) ) - - м м . . ав ав . . 4 4 – – 3 3 минг минг йилликлар йилликлар кашфиётлар: мис –илкметаллданмеҳнат қуролларитайёрлашда фойдаланиш тош-меҳнатқуролларини тайёрловчиасосийашё бўлибколди. чункимис эгилувчанвасинувчанэди. ўзгаришлар керамикаорнаментивашаклида энеолитдавридаодамлармисниэритишвақайтаишловбериш, теримчиликдандеҳқончиликбиланшуғулланиш, уйҳайвонларини боқишнибошлашган бироқ манзилгоҳлартуркманистонжанубивазарафшоннингюқориоқимида сўнггипалеолит м.ав. 40-12 мингйилликлар сўнгги сўнгги палеолит палеолит м м . . ав ав . . 40 40 - - 12 12 минг минг йилликлар йилликлар 1. 1. тош тош қуроллардан қуроллардан фойдаланилишнинг фойдаланилишнинг кенгайиши кенгайиши , , йўнувчи йўнувчи , , кесувчи кесувчи , , арраловчи ар...

Формат DOCX, 575,8 КБ. Чтобы скачать "ibtidoiy urug‘ jamoasi davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ibtidoiy urug‘ jamoasi davri DOCX Бесплатная загрузка Telegram