o’zbekiston tarixi. o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish

DOCX 20 стр. 68,6 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 68,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

o’zbеkiston rеspublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “o’zbekiston tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : nurmetov s. urganch 2023-yil mavzu: o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. reja: kirish ii. asosiy qism 1.1. mezolit davri haqida tushuncha. 2.1 mezolit davrining o`rganilish darajasi, xronologiyasi va davrlashtirish. 3.1. o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mezolit davrida odamlar yovvoyi hayvonlarni qo'lga o'rgatishni o'rgangan, boshoqli o'simliklarning urug'ini yerga ekib don olishni o'rgangan bo'lsalar, neolit davrida bu jarayon yanada takomillashdi. endi odamlar hayotida chorvachilik va dehqonchilik vujudga keladi va xo'jalikda asosiy o'rinni egallaydi. urug' jamoalari echki, qo'y va qoramollardan iborat qo'ra-qo'ra chorva mollariga, don-dun zahiralariga ega bo'ladilar.. oqibatda xo’jalikning yangi shakllari paydo bo’ldi. masalan, ba’zi bir qulay sharoitga ega bo’lgan rayonlarda …

2 / 20

b, "mezos" - o’rta, "litos" - tosh, ya’ni o’rta tosh davri degan ma’noni anglatadi. bu davr ko’pchilik olimlarning fikriga ko’ra, bundan 11-10 ming yillar oldin boshlanib, miloddan avvalgi 6 ming yillikning boshlarigacha davom etgan. muzlikning tugashi bilan juda ko’p rayonlarda katta va kichik ko’llar, botqoqliklar paydo bo’ldi. janubiy rayonlarda asta-sekin keng yaproqli daraxt o’rmonlari vujudga keldi. o’rta osiyo, qozog’iston va janubiy sibir rayonlarida xayvonlarida xayvonlar uchun yaxshi o’t-xashak beruvchi yaylov-cho’l zonasi vujudga keldi. bu zonaning o’sha vaqtdagi tabiiy iqlimi sharoiti xozirgidan juda kam farq qilar edi. ulug’ muzliklar tufayli bir zamonlar shimoldan janubga kelib qolgan shimol xayvonlari - shoxdor bug’ular, endi janubdan shimol tomonlarga ko’chib o’ta boshladilar. mezolit boshlarida qadimgi yirik xayvonlar o’rnini endi yangi tabiiy sharoitga moslashgan xayvonot dunyosi egalladi. o’rmonlarda buxoro bug’ulari, los, ayiq, to’ng’iz kabi xayvonlar, cho’l zonalarida esa sayg’oq, qulon, ot, xo’kizlar yashar edi. mezolit davri odamlarining xayotida ovchilik xali o’zining kuchli mavqeiga ega edi. xo’jaliklarda …

3 / 20

di, u bilan bog’liq xolda ishlab chiqarish qurollari xam takomillashib bordi. oqibatda xo’jalikning yangi shakllari paydo bo’ldi. masalan, ba’zi bir qulay sharoitga ega bo’lgan rayonlarda ovchilikdan keladigan maxsulot keskin darajada ko’paygani tufayli odamlar endi ov vaqtida qo’lga tirik tushirgan xayvon bolalarini o’zlariga o’rgatish yo’lini qidirdilar. bu esa jamoaning zaxiradagi ov o’ljasi edi. ana shu qo’lga tirik tushgan xayvonlarning ba’zi birlari jamoa a’zolariga ko’nikib, ulardan cho’chimaydigan bo’la boshladi. ayniqsa, ibtidoiy mezolit davri odami uchun ana shu xayvon bolalarini qo’lga o’rgatish ancha oson keldi. shunday qilib, xayvonlarni qo’lga o’rgatish boshlandi. ko’pchilik olimlarning arxeologik dalillarga asoslangan fikriga qaraganda birinchi uy xayvoni - bu it edi. u o’zining tabiati bilan xam odamga yaqin edi. ayrim olimlar it bilan deyarli bir vaqtda shimol bug’usi xam o’rgatilganligini ta’kidlaydi. mezolit davrida ovchilikning axamiyati oshishi bilan bir vaqtda termachilikning roli xam kuchaya bordi. endigi termachilik qadimgi tosh davridagi termachilikdan tubdan farq qiladi. yuqori paleolitning so’nggi bosqichida boshlangan termachilikning …

4 / 20

o’zlashtirishga kirishdilar. ov xayvonlarining anchagina turlari xam muzlik orqasidan shimol tomon ko’cha boshladi. ma’lum bo’lishicha, eng oxirgi va eng kichik xisoblangan vyurm muzligi xam ovrupa qit’asining deyarli yarmini qoplagan edi. muzlikning shimolga tomon siljishi tufayli katta bir xudud bo’shab qoldiki, bu joylarda albatta odam izlari asta - sekin paydo bo’lishi kerak edi. xaqiqatdan, bu voqealar mezolitda boshlandi. shimol bug’ularining to’da-to’da bo’lib janubdan shimolga siljishi mezolit ovchilarining ular orqasidan ergashib borishini tezlashtirdi. rivojlanish jixatidan shimolda yashagan jamoalar janubda yashagan jamoalardan ancha orqada edi. bunga sabab xavoning sovuqligi edi. odamlar o’sha mintaqa tabiiy sharoitidan kelib chiqqan xolda xo’jalikning barcha soxalari buyicha rivojlanishni ta’minlay olmas edi. janubiy rayonlarda yashagan urug’ jamoalarining rivojlanish bobidagi yutug’i ular ishlab chiqarish qurollari shakllarining o’zgarishida, yangi mexnat qurollarining paydo bo’lishida namoyon bo’ldi. masalan, uchburchaq romb, trapesiya, segment shakllaridagi kichik tosh qurollari vujudga keldi. bu qurollar xajm jixatidan mayda bo’lgani uchun ular mikrolit (mayda) qurollar deb ataladi. bu qurollar …

5 / 20

ichida "arra" va o’q uchlari ko’pchilikni tashkil qilgan. ayniqsa, qizil rang bilan ishlangan rasmlar yuqori paleolit davrida qoya toshlariga chizilgan rasmlardan farq qilardi. azil g’orini tadqiq qilgan olimlar bu rasmlarning birini son, ikkinchisini chislo deb taxmin qilishdi. olimlar taxminining echimi avstraliyadagi arunta qabilalari misolida topildi. arunta qabilalarida mistik va magiya ma’nolarini bildiruvchi domino o’yiniga o’xshash tosh o’yini bor ekan. arunta qabilalari bu toshlarni churungi, ya’ni chuqurchali tosh deb atashgan. xar bir aruntaning aloxida churingisi bo’lib, bu churingi uning avlodidan meros bo’lib qolgan. o’sha churingida uning ota-bobolarining ruxi saqlanar ekan. demak bu toshlarning diniy axamiyati bor. olimlarning fikriga ko’ra, arunta qabilalari xo’jalik rivojlanishining darajasi mezolit davri odamlarining taraqqiyot darajasida bo’lgan. shuningdek aruntalarning mexnat qurollari xam xuddi mezolit davri mikrolitlari singari juda kichkina edi. shunday qilib, uzoq yillar davomida olimlar orasida baxs bo’lib kelgan mikrolit qurollar aruntalar misolida o’z echimini topdi. azil topilmalarini arunta qabilalari xayoti bilan solishtirish natijasija yana bir muxim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbekiston tarixi. o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish"

o’zbеkiston rеspublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “o’zbekiston tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : nurmetov s. urganch 2023-yil mavzu: o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. reja: kirish ii. asosiy qism 1.1. mezolit davri haqida tushuncha. 2.1 mezolit davrining o`rganilish darajasi, xronologiyasi va davrlashtirish. 3.1. o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mezolit davrida odamlar yovvoyi hayvonlarni qo'lga o'rgatishni o'rgangan, boshoqli o'simliklarning urug'ini ...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (68,6 КБ). Чтобы скачать "o’zbekiston tarixi. o’rta osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbekiston tarixi. o’rta osiyo… DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram