o'rtacha osiyodagi so'ngi poleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasi

DOCX 16 sahifa 54,6 KB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 54,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “o’zbekiston tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : karimova z. qabul qildi : nurmetov s urganch 2023-yil mavzu: o’rta osiyodagi so’ngi poleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. reja: i. kirish ii.asosiy qism 2.1. qadimgi tosh asri. 2.2. ilk paleolit. 2.3. o‘rta paleolit va so‘nggi paleolit. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar i. kirish qadimgi tosh asri uch davrga bo‘linadi: ilk paleolit, o‘rta paleolit va so‘nggi paleolit. o‘rta osiyodagi qadimgi tosh asri manzilgohlari va ularning madaniy qatlamlaridan topilgan ashyolarga qarab hukm chiqarilsa, bu o‘lkaga odamlar juda erta kelib o‘rnasha boshlaganligini bilish mumkin. ilk paleolit davri manzilgohlari seleng‘ur g‘ori va ko‘lbuloq makonidan topib o‘rganilgan. farg‘ona vodiysining so‘x tumanida joylashgan seleng‘ur g‘oridan tosh qurollar va odamnikiga o‘xshash suyaklar topilgan. tadqiqotchilarning fikricha, seleng‘ur topilmalarining yoshi 1 million yildan ziyodroqdir. ko‘lbuloq makoni hozirgi toshkent viloyatining ohangaron tumani …

2 / 16

. g‘or shimoli-sharqqa qaragan bo‘lib, kengligi old qismida 20 metr, chuqurligi 21 metr va balandligi 9 metrdir. teshiktosh g‘orini kavlash natijasida 5 ta madaniy qatlam borligi aniqlangan. madaniy qatlamlardan 2859 ta toshdan yasalgan mehnat qurollari topilgan. ularning xo‘jaligida ovchilikning o‘rni katta bo‘lgan. teshiktoshliklar yashagan boysun tog‘lari yovvoyi mevalarga boy bo‘lgani bois, aholi termachilik bilan ham shug‘ullangan. 2.1. qadimgi tosh asri. boysundagi yana bir g‘or-makonlardan biri amir temur g‘oridir. u teshiktosh g‘oridan uzoq bo‘lmagan erda joylashgan. bu manzilgohdan topilgan mehnat qurollari ham odamlarning ovchilik hamda termachilik asosida kun kechirishganidan guvohlik beradi. keyingi davrda arxeologlar surxondaryo vodiysining turli joylaridan, xususan, to‘palang daryosi bo‘ylaridan o‘rta paleolit davri kishilarining mehnat qurollarini topganlar. demak, bu davr kishilari – neandertallar faqatgina boysundagina yashamay, balki butun surxon vohasiga tarqalgan ekanlar. farg‘ona vodiysi va unga tutash tog‘lik tumanlar ham ibtidoiy odamlar yashashi uchun hamma qulayliklarga ega bo‘lgan. shuning uchun vodiy va uning tog‘li tumanlarida tosh asri kishilarining makonlari …

3 / 16

ning eng mashhurlari tosson va georgiy bugor makonlari sanaladi. shuningdek, janubiy qirg‘izistondagi isfara daryosi vodiysidagi xo‘jag‘ayr degan joydan ham o‘rta tosh asri madaniyatiga mansub manzilgoh topilgan. janubiy qozog‘iston erlaridan ham ilk tosh asriga oid makonlar bilan birga o‘rta tosh asri yodgorliklari ham topib o‘rganilgan. ularga qorasuv, sari arka, takali, shabakti va boshqa manzilgohlarni kiritish mumkin. o‘rta paleolit davriga kelib qadimgi odamlar o‘rta osiyoning keng hududlariga tarqala boshlaydilar. bu davda odamlarning turmush tarzida va mehnat qurollarida yangi unsurlar paydo bo‘ladi. qurollarning turlari ko‘payadi. bu davrning ijtimoiy hayotdagi eng muhim xususiyati shundaki, bu davrda ibtidoiy to‘dadan urug‘chilik jamoasiga o‘tila boshlandi. hozirgi zamon odamlariga o‘xshash odamlar paydo bo‘lishi uchun zamin hozirlandi. o‘rta paleolit davri o‘rta osiyo hududlarida tabiiy iqlim o‘ziga xos bo‘lib, yozda ob-havo iliq va quruq, qishda esa sovuq va namgarchilik bo‘lgan. bu davrning o‘rtalari va oxirlariga kelib shimoldan ulkan muzlikning siljib kelishi natijasida iqlim tamoman o‘zgaradi. natijada qadimgi odamlar turmush tarzida …

4 / 16

ilidagi qir-adir ustida joylashgan. shuningdek, toshkentning g‘arbidagi bo‘zsuv i makoni ham so‘nggi paleolit davriga oid ekanligi aniqlangan. samarqand shahrining markazida siyobcha soyining o‘ng sohilidan so‘nggi paleolit davriga oid samarqand makoni topib o‘rganilgan. bu manzilgoh madaniy qatlamlaridan gulxan qoldig‘i, ko‘mir parchalari, hayvon va o‘simlik qoldiqlari topilgan. bu topilmalar mazkur manzilgohda istiqomat qilgan kishilarning ovchilik va termachilik bilan shug‘ullanganliklaridan dalolat beradi. so‘nggi paleolit davriga doir makonlarga xo‘jag‘or (farg‘ona vodiysi), shug‘nov (pomir etaklari), qorakamar (tojikiston), achisay (qozog‘iston) yodgorliklari kiradi. bu davrda odamlar tog‘li hududlarda yashabgina qolmay, vohalar bo‘ylab ham tarqala boshladilar. tekisliklarda daryo va ko‘llar bo‘ylarida joylashib, qarindosh-urug‘chilik jamoalariga bo‘linadilar. natijada jamiyatda juft oilalar paydo bo‘lib, ular ayrim urug‘larni birlashtirib, urug‘ jamoasini tashkil etadilar. miloddan avvalgi 12-7 ming yilliklar mezolit (o‘rta tosh) asri deb atalib, bu davrga oid yodgorliklarga machay (surxondaryo), obishir (farg‘ona vodiysi), markaziy farg‘ona, bo‘zsuv, qo‘shilish (toshkent), aydabol, jayronquduq (ustyurt), oshxona, chilchorchashma, darai sho‘r (tojikiston) kabilar kiradi. machay g‘or-makoni hisor tizmasining …

5 / 16

o‘zgardi va u hozirgi davrdagiga ancha o‘xshab qolgan edi. muzlikning chekinishi o‘rta osiyoda haroratning ko‘tarilishiga hamda hayvonot va o‘simlik dunyosida ham o‘zgarishlar yuz berishiga olib keldi. bu davrda odamlar o‘q-yoyni kashf etdilar. eng katta yutuqlardan yana biri yovvoyi hayvonlar – it, qo‘y, echki kabilarning qo‘lga o‘rgatila boshlanib, xonakilashtirilishidir. mezolit davriga kelib o‘rta osiyoning ba’zi joylarida termachilikdan dehqonchilikka va ovchilikdan chorvachilikka o‘tishning ilk kurtaklari paydo bo‘la boshladi. o‘rta osiyo tarixida neolit davrining (yangi tosh asri) yuqori chegarasi miloddan avvalgi vii, quyi chegarasi v-iii ming yilliklar bilan belgilanadi. bu davr o‘rta osiyoda uchta: joytun, kaltaminor va hisor madaniyatlarining rivojlanishi bilan izohlanadi. joytun makoni turkmanistonning ashxobod shahridan 25 km.shimoldagi tepalikda joylashgan bo‘lib, bir necha uydan tashkil topgan. har bir uyda 5-6 kishidan iborat oila yashagan. joytun qishlog‘ida 30 ga yaqin uy bo‘lib, ularda 150-180 kishi istiqomat qilgan, degan farazlar bor. joytunliklar miloddan avvalgi vi-v ming yilliklarda yashab, asosan dehqonchilik, chorvachilik, qisman esa ovchilik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'rtacha osiyodagi so'ngi poleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasi" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “o’zbekiston tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : karimova z. qabul qildi : nurmetov s urganch 2023-yil mavzu: o’rta osiyodagi so’ngi poleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. reja: i. kirish ii.asosiy qism 2.1. qadimgi tosh asri. 2.2. ilk paleolit. 2.3. o‘rta paleolit va so‘nggi paleolit. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar i. kirish qadimgi tosh asri uch davrga bo‘linadi: ilk paleolit, o‘rta paleolit va so‘nggi paleolit. o‘rta osiyodagi qadimgi tosh asri manzilgohlari va ularning madaniy qatlamlaridan topilgan ashyolarga qarab hukm chiqarilsa, bu o‘lkaga odamlar juda erta kelib o‘rnasha boshla...

Bu fayl DOCX formatida 16 sahifadan iborat (54,6 KB). "o'rtacha osiyodagi so'ngi poleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'rtacha osiyodagi so'ngi poleo… DOCX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram