antropogenez jarayonining yakuniga yetishi va urug’ jamoa tuzumining paydo bo’lishi

DOCX 21.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662367987.docx antropogenez jarayonining yakuniga yetishi va urug’ jamoa tuzumining paydo bo’lishi reja: 1. jamonaviy odam turining vujudga kelishi. 2. miya qismlarining rivojlanishi. 3. irqlarning vujudga kelish davri. hozirgi jismoniy tipdagi odam-neanrop «yangi odam» va dastlabki odamzod irqlarining vujudga kelishi. er yuzining kattagina qismiga tarqala boshlagan paleantroplar-ya`ni neandertallar shu hilma-hil tabiiy haroit va ijtimoiy mehnat jarayoni natijasida asta-sekinlik bilan rivojlanishda davom etdilar. oqibat natijada xozirgi jismoniy tipdagi «yangi odam» neantrop darajasiga etib kelguncha katta tarixiy davrni bosib o’tdilar. neantroplar o’zlarining jismoniy va aqliy qobiliyatlari bilan eng qadimgi va qadimgi odamlardan sifat jihatidan tubdan farq qilar edilar. shuning uchun ham uni «aql-idrokli» odam –nomo sapiens, deb ataganlar. ular o’zlarining tashqi qiyofasi jihatidan xozirgi zamon odamlariga juda o’xshab ketadilar. mutaxassislarning fikricha neontroplar bundan 10-35 ming yil muqaddam so’ng tosh asrining boshlardan paydo bo’lgan va dastlabki eski dunyo bo’ylab keng tarqala boshlaganlar. ularning skeletlar, suyak parchalari, moddiy-madaniy qoldiqlari afrika, evropa va osiyoning ko’plab joylaridan …
2
mb-kanell’, orinyak shanselyad, italiyada «dolalar g’ori», grimal’di, kavil’on, barma grande. bausso de torre g’orlaridan angliyadagi navilend g’oridan neontroplarning skeletlari va ularning moddiy madaniyatiga oid buyumlar ko’plab topilgan. poleantropik materiallar qadimiy afrikada ham neontroplar yashaganidan darak beradi. neontroplarning manzilgohlari, mehnat qurollari va skeletlari afrikaning afaluburummel’, makta-al-arbi, nauru-assilyar, e’lentent, boskon, niyankoma, elizabet, skil’dergat, fish-xuk, keniya va tanchan’inaning ko’p joylaridan topilgan odam suyaklari ham neontroplarga mansubdir. sobiq sssrda ham arxeologiya va antropologiya sohasida qo’lga kiritilgan materiallar neontroplarning eski dunyoning katta qismida keng tarqalganini ko’rsatdi. «aql-idrokli odamlar» deb atalmish inson ajdodi o’zining tashqi qiyofasi, fikrlash qobiliyati, yashash tarzi, modiy madaniyati va mafkurasi bilan qadimgi naendetallardan tubdan farq qilar edi. bu farq avvalo ularning bosh tuzilishida ko’zga tashlanadi. bu tip odam miya qutisining hajmi 1100-1560 sm3 ga teng bo’lib, peshonasi keng, bosh suyagining yuqori qismi ancha baland bo’lgan. ularda miyaning eng proggressiv uchastkalari, ya`ni boshning tepa qismi ikki chekka, ayniqsa peshonna kattalashgan edi. neontrop odamlarning …
3
bo’ldi va shu bilan anropogonez jarayoni asosan tugallandi, odam o’z biologik rivojlanishini yakunladi. bu tarixiy jihatdan urug’chilik tuzumining ilk bosqichi edi. antropologiya fanining eng muhim, dolzarb muammolaridan biri odamzod irqining kelib chiqishini o’rganishdan iborat. odamzod irqi uning shakllanishi va rivojlanishi kishilik jamiyati tarixining uzoq o’tmishiga borib taqaladi. antropologiya va arxeologiya fani qo’lga kiritgan dalillar irqlarning shakllanishi xozirgi zamon jismoniy tipagi odamlarning paydo bo’lishi bilan bir vaqtda paydo bo’lgan, deb aytishga imkon bermoqda. so’ngi neolitdayoq odamzod irqining uchta turi-evropoid, negroid va mongoloid irqlari shakllana boshlagan. bu jarayon ham uzoq tarixiy taraqqiyot yo’lini bosib o’tdi. irqlar nasldan-naslga o’tuvchi tashqi fizik xususiyatlarga ega bo’lgan tarixiy tarkib topgan turli xil odamlardan tashkil topadi. odamlardagi irqiy belgilar reaktsion burjua olimlari aytganidek azaliy bo’lmay balki ularning turli erlarga tarqalishi, turli xil geografik omillar ta`siri ostida va tarixiy tarkib topgan, shart-sharoitlar natijasida paydo bo’lgan xususiyatdir. evropada so’ngi poleolit paydo bo’lgan kro-man’on tipidagi odamlar evropoid irqining tipik vakili …
4
groid irqining ham bo’lganligi fanga ma`lum. bu irq vakillari kromononlardan bo’y-bastining pastligi bilan va boldirlarining uzunligi, basharalarining yapaloqligi, tishlrining so’yloqligi, sochlarining qora, jingalakligi va iyaklarining o’rtacha taraqqiy qilgandigi bilan ajraliyu turadi. negroid riqining vakillari italiyaning grimal’di, sahroyi kabirdagi asselyar, kostenkadagi markina g’ori, palastin va o’rta er dengizi havzasidagi ba`zi joylardan ko’rlab topilgan. so’ng poleolit davrida markaziy osiyo, sibir’ va uncha tutash bo’lmagan joylarda mongoloid irqiga mansub bo’lgan odamlar yashagan. bu irq vakillari yuz bichimining kattaligi, oldinga chiqib turishi, yonoqlarining o’siqligi yon tomonga biroz bo’rtib chiqib turishligi shu tufayli yuzning yapoloqroq bo’lishi, ko’zning biroz qisiqligi, yuqori qovoq burmasining kuchli rivojlanganligi burunning o’rtacha kenglikda bo’lishi va qansharning pastligi bilan xarakterlanadi. mongoloid irqi vakillarining qazilma suyaklari krosnoyarskdagi afontova gora p, pekin yaqinidagi chjoukoudyanning yuqori g’oridan topilgan. keyingi vaqtda uzoq sharq, sharqiy sibir’, g`arbiy sibir’, mongoliya, xitoy va boshqa joylardan mongoloid irqiga mansub bo’lgan jud ko’p kalla suyaklari, butun-butun skeletlari topildi va topilmoqda. shuni …
5
ab bergan. markaziy osiyo va unga shimol tomondan yondashgan sibirning yarktik rayonlari mo’g’ul irqi dastlab paydo bo’lgan o’lkalardir. o’z-o’zidan ravshanki. markaziy osiyo uchun uzoq davom etadigan qattiq shamollar va kuchli qor hamda qum bo’ronlari xarakterlidir. bu bo’ron va shamolar to’xtaganda esa havo toza, tiniq, bo’lib. quyosh butun nurini sochib turgan, hamda ko’zni kattaroq ochib yurishga imkon bermagan. shu tufayli mazkur joydagi aholida mo’g’ul irqiga xos bo’lgan qisiq ko’zlilik va qalin qovoqlilik alomatlari paydo bo’la boshlagan. shunday qilib. irqlar va irqiy ayirmalar bir nechv o’n ming yilar davomida mahalliy sharoitlarning odam tashqi qiyofasiga ta`siri ostida shakllana borgan va rifojlangan hamda nasldan-naslga o’tgan. xozir er yuzida evropoid, negroid va mongoloid irqlarining shahobchalari keng taqalgan. negroid irqi qora irq deb ham yuritilgan. ular asosan afrika, avstraliya va okeaniyada keng tarqalgan. ularning soni 300 million kishidan oshiq bo’lib, jahon aholisining 10 foizini tashkil etadi. evropoid irqi jonli tilda «oq irq» deb ham ataladi. mazkur …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "antropogenez jarayonining yakuniga yetishi va urug’ jamoa tuzumining paydo bo’lishi"

1662367987.docx antropogenez jarayonining yakuniga yetishi va urug’ jamoa tuzumining paydo bo’lishi reja: 1. jamonaviy odam turining vujudga kelishi. 2. miya qismlarining rivojlanishi. 3. irqlarning vujudga kelish davri. hozirgi jismoniy tipdagi odam-neanrop «yangi odam» va dastlabki odamzod irqlarining vujudga kelishi. er yuzining kattagina qismiga tarqala boshlagan paleantroplar-ya`ni neandertallar shu hilma-hil tabiiy haroit va ijtimoiy mehnat jarayoni natijasida asta-sekinlik bilan rivojlanishda davom etdilar. oqibat natijada xozirgi jismoniy tipdagi «yangi odam» neantrop darajasiga etib kelguncha katta tarixiy davrni bosib o’tdilar. neantroplar o’zlarining jismoniy va aqliy qobiliyatlari bilan eng qadimgi va qadimgi odamlardan sifat jihatidan tubdan farq qilar edilar. shuning uchun ha...

DOCX format, 21.5 KB. To download "antropogenez jarayonining yakuniga yetishi va urug’ jamoa tuzumining paydo bo’lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: antropogenez jarayonining yakun… DOCX Free download Telegram