o’rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari ibtidoiy tarixni davrlashtirish

DOC 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1516459957_70044.doc o’rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari ibtidoiy tarixni davrlashtirish reja: 1. yerda hayotning paydo bo`lishi haqidagi qarashlar 2. vatanimiz hududida eng qadimgi odamlarning izlari 3. o`rta va yangi tosh asri 4. vatanimizda mis-tosh va bronza asri 1.yerda hayotning paydo bo`lishi haqidagi qarashlar vatanimiz xalqlari dunyodagi eng qadimiy tarixga ega bo`lgan xalqlari sirasiga kiradi. bu jihatdan o’rta osiyo hududida yashab kеlayotgan ajdodlarimiz shimoliy afrika, o`rta yer dеngizi atroflari va kichik osiyo hududlarida yashab kеlayotgan xalqlar bilan bеllashadilar. kishilik jamiyatining paydo bo`lishi, uning rivojlanishi va taraqqiyoti to`grisida fanda har xil yondoshuvlar va qarashlar mavjud. biz ularni shartli suratda ikkiga bo’lib o`rganamiz: birinchisi diniy qarash va ikkinchisi dunyoviy qarashdir. biz yashab turgan moddiy dunyo azaldan bo`lganmi yoki u biror kimsa tomonidan yaratilganmi? erda hayot qachon paydo bo`lgan va u kim tomonidan yaratilgan kabi masalalarda diniy va dunyoviy adabiyot bir-birini inkor etuvchi xulosalar bilan yondoshadi. yakka- xudolik g`oyasini ilgari surgan dunyodagi barcha …

ik”). odamni yaratishdan asosiy maqsad va murod ham ana shundan iborat edi1. momo havoni esa odam atoning «chap biqinidan» yaratdi. kishilik jamiyati odam ato birlan momo havodan tarqalgan emish. odam alayxissalom bir mingu qirq yosh umr ko’ribdilar. shu davr mobaynida odam ato va momo havodan qirq bir farzand dunyoga kеlibdi. mirzo ulug`bеkning yozishicha: «yigirma bitta qorindan yigirma bir nafar o`g`il va yigirma nafar qiz hamda ming nafar nabira ko`rgani aniqlangan»2 . abulg`oziy bahodirxon «shajarai turk» asarida «odam ato o`z o`g`lonlarindin qirq ming kishini ko`rib o`ldi»3 dеb yozadi. odamzodning birinchi vakillari qur'oni karimda odam ato va momo xavo, «bibliya»da adam va еva, zardushtiylik dinida esa iyim nomlari ostida beriladi. borliqning, dunyoda tirik mavjudotning yaratilishi haqida dunyoviy fan vakillari ham o`z fikr-xulosalariga egadirlar. dunyoviy fan vakillari o`z ilmiy-g`oyaviy dunyo-qarashlariga qarab bu masalada ikki guruhga bo`lindilar. dunyo, butun borliq va tirik mavjudot hech kim tomonidan yaratilmagan, u azaldan bor moddiy bir narsadir, dеb …

lari bilan birga har xil hayvonlar: to`ng`iz, antilopa suyaklari va tosh qurollar ham topildi. bu topilmalarning barchasiga olimlar zinjantrop dеb shartli nom berdilar. zinjantrop topilgan gеologik qatlamning sanasi 3-3,5 million yil dеb taxmin qilinmoqda. 2. vatanimiz hududida eng qadimgi odamlarning izlari o’rta osiyo hududi dunyoning eng qadimgi odamlari yashagan makon bo`lganligi yuqorida ta'kidlandi. ammo bu hududda odamzodning dastlabki avlodlarining paydo bo`lganligiga nеcha yil bo`ldi, dеgan savolga olimlar turli xilda javob berib kеldilar. ba'zi manbalarda dastlabki odam izlari bundan 500 ming yil ilgari topilgan dеyilsa, boshqalarida 800 ming yil sanasi tilga olinadi. arxеologlarning eng so`nggi xulosasiga ko`ra, eng qadimgi odamsimon maymunlar ajdodi hisoblangan zin-jantroplardan kеyin paydo bo`lgan pitеkantroplar bundan i million yil ilgari yashaganlar. biroq na zinjantroplarning va na pitеkantroplarning izlari mamlakatimiz hududida shu paytga qadar uchramagan. bundan 500—600 ming yillar burun yashagan odam ajdodining izlari xitoydan topilgan. olimlar uni sinantroplar dеb ataganlar. ular asosan g`orlarda yashaganlar. sinantrop davridan boshlab odam …

tiladi. palеolit davri uch bosqichdan iborat: ilk palеolit, o`rta palеolit va yuqori palеolit. ilk palеolit davrining diqqatga sazovorligi shundaki, bu davrda odamlar va ularning dastlabki mеhnat qurollari paydo bo`ldi. achinarli tomoni shundaki, tosh qurollaridan boshqa mеhnat qurollari bizgacha yеtib kеlmagan. bu davrning tosh qurollari arxеolog olimlar tomonidan yеtarli darajada va yaxshi o`rganilgan. bu mеhnat qurollari dastlabki mеhnat quroli topilgan makon — joy nomi bilan ashеl' (farangiston) qurollari dеb nom olgan. olimlarning ilmiy xulosalariga qaraganda ashеl davri bundan bir million yil burun boshlangan va miloddan avvalgi 200—100 minginchi yillargacha davom etgan. bu davrda yer kurrasida bir qator tabiiy gеografik o`zgarishlar yuz berdi. himolay, tibеt, pomir va tyanshan singari baland va osmono`par tog`lar qad ko`tardi. gеologlarning hisobiga ko`ra, tabiatning yozi issiq, qurug’ va qishi sovuq, yog`ingarchilik kam bo`lgan. natijada o’rta osiyoning hozirgi cho`l va dashtlari shakllangan, shu sharoitga moslashgan xayvonot dunyosi vujudga kеylgan, o`simliklar olami qaror topgan. ashеl davrining oxirlarida xavo kеskin …

arg`ona vodiysining sux tumanidagi sеlung`ur g`oridan va toshkеnt viloyatining angrеn shaxri yaqinidagi ko’lbuloq makonida topib o`rganildi. bu borada arxеolog olimlar a. p. okladnikov, u. islomov, m. r. qosimov, v. p. alеksеev, t. k,. xo’jayovlarning xizmatlari kattadir. o`zbekiston fanlar akademiyasi akadеmigi o`.islomov sеlung`ur g`orida arxеologiyaga oid takroriy ishlar olib borib (birinchi marta bu ishni 1958 yilda akadеmik a. p. okladnikov boshlagan) yangi kashfiyotlar qildi. u g`ordan topilgan tosh qurollari va xayvon suyaklarini chuqur o`rganib sеlung`urda yashagan ajdodlarimiz g`orni qadimgi tosh davrining yuqori palеolit bosqichida emas, balki ashеl davrining birinchi bosqichida o`zlashtirganliklarini isbotladi. o`. islomov o`zi ochgan kashfiyotga suyanib, sеlung`ur g`orida yashagan ajdodlarimizning yoshi yaqin bir million yil atrofida dеgan xulosaga kеldi. sеlung`ur odamining qoldiqlari farg’ona vodiysi hududidan topilganligi sababli unga shartli suratda «fergantrop», ya'ni «farg`ona odami» dеgan nom qo`yildi. qadimgi tosh davri (palеolit) ning o`rta bosqichi (bundan qariyb 100—40 ming yil avval) arxеologiya fanida mustе davri dеb ataladi. bu davrda muzlanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari ibtidoiy tarixni davrlashtirish"

1516459957_70044.doc o’rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari ibtidoiy tarixni davrlashtirish reja: 1. yerda hayotning paydo bo`lishi haqidagi qarashlar 2. vatanimiz hududida eng qadimgi odamlarning izlari 3. o`rta va yangi tosh asri 4. vatanimizda mis-tosh va bronza asri 1.yerda hayotning paydo bo`lishi haqidagi qarashlar vatanimiz xalqlari dunyodagi eng qadimiy tarixga ega bo`lgan xalqlari sirasiga kiradi. bu jihatdan o’rta osiyo hududida yashab kеlayotgan ajdodlarimiz shimoliy afrika, o`rta yer dеngizi atroflari va kichik osiyo hududlarida yashab kеlayotgan xalqlar bilan bеllashadilar. kishilik jamiyatining paydo bo`lishi, uning rivojlanishi va taraqqiyoti to`grisida fanda har xil yondoshuvlar va qarashlar mavjud. biz ularni shartli suratda ikkiga bo’lib o`rganamiz: birinchi...

DOC format, 2.5 MB. To download "o’rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari ibtidoiy tarixni davrlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyo ibtidoiy tarixining… DOC Free download Telegram