мустамлака ҳукмронлигининг жорий этилиши

DOCX 49,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1509435697_69548.docx мустамлака ҳукмронлигининг жорий этилиши урта осиё истилосидан сўнг, россия, пётр i васиятини бажариб, жаҳоннинг энг йирик империяларидан бирига айлан-ди. европанинг илғор жамоатчилиги xix аср охирида россия-ни «беадад миқдордаги мулк ўғриси», деб таърифлаб, «ҳисоб-китоб вақги келганда, у бу мулкларни ўз эгаларига қайтаришга мажбур бўлади», деб башорат қилган эди. россия империяси жаҳоннинг қудратли давлатлари буюк британия, франция ва германия империялари қатори катта мустамлакачи давлат бўлиб қолди. болтиқ бўйларидан кавказ тоғларигача, украина даштларидан узоқ шарқ ва ўрта осиё ҳудудларигача чўзилган ерларда империянинг икки бошли бур-гут тасвири туширилган оқ-яшил байроғи ўрнатилиб, россия польша, финляндия, болтиқбўйи мамлакатлари, кавказ ўлка-си, бошқирдистон, сибирь ва қалмоклар юрти унинг тахти тасарруфига муҳрланди. уз мустамлакалари ҳудуди жиҳатидан энди россия буюк британия, франция ва германияни орқада қолдириб кетди. англия мустамлакалари 13 миллион квадрат километр, францияники 11 миллион квадрат километрни таш-кил қилса, россиянинг биргина сибирь мустамлакаси ҳудуди 13 миллион квадрат километрни ташкил қиларди. россиянинг туркистон генерал-губернаторлиги ҳудуди эса кенглиги жиҳатидан франция, …

артамента, «император ҳазрати олийларининг ўз маҳкамаси», ва-зирлар қўмитаси ва вазирлар кенгашининг туркистон идора-сига оид ҳужжатларида россия ҳукумати туркистон халқлари-нинг «хоҳиш-иродаси ва розилигига қараб қолмаслиги» ҳамда «ўз фаолиятида тўла эркин бўлишлари зарурлиги» алоҳида уқтирилгани бежиз эмас. ана шу ҳужжатларда аҳоли «амалдор-ларга тўланадиган маошни ўзлари бераётганидан воқиф бўлмасликлари ҳамда бу ишни ҳукумат марҳамати» деб тушу-нишлари учун зарур чоралар кўриш ҳам таъкидланган. ўлка бошқаруви зўравонликка асосланган ва у доимий усул сифатида сақланиб келган. оқсуяк рус зодагонларидан бири барон а. б. вревский ҳам шу зайлда фикр юритиб, «туркистон халқлари ўзларини бошқарувчи ва суд қилувчи ягона ҳокими-ятга кўниккан», дея ўлкада қаттиққўл мустабид идора зарурли-гига ишора қилгани ҳам тасодифий эмас. туркистонда империячилик бошқарувининг мустамлакачилик тамойили расман туркистоннинг биринчи генерал-губер-натори фон кауфманнинг 1868 йил 22 январда тошкент шаҳри аҳолиси билан бўлган учрашувда сўзлаган дастурий нутқида ўзининг яққол ифодасини топган эди. у мазкур нутқида рус-ларни урта осиё халқларининг катта оғаси деб атаб, туркис-тонда рус ҳокимиятининг қатьий ва доимий …

нг омадли генерали ва истилочиси сифатида машҳур қилди. кауфман ҳукмронлиги даврида туркистонда генерал-гу-бернаторлик бошқаруви унинг жиловланмаган истибдоди асосида амалга оширилган. махфий маслаҳатчи ф. гире қайд этганидек, «генерал-губернаторнинг ҳокимияти, қонун бўйича иш юритилишини тақоза этган бўлса-да, амадда, ўзи хохлаганча иш тутди. генерал-губернатор ўлка ҳокимиятининг ягона бошқарувчисига айланган эди. ҳокимиятни бир йўла марказлаштириш оқибатида барча иш қонун асосида эмас, аксинча, генерал-губернаторнинг кўрсатмаси асосида амалга оширилди. тошкент шаҳри қўлга олинганидан (1865) кейин, мустам-лака шароитидан келиб чиққан ҳолда, сирдарё ҳудуди ҳамда 1864 ва 1865 йилларда босиб олинган ерлар ҳисобига, оренбург генерал-губернаторига бўйсундирилган туркистон вилоя-ти ташкил этилди. туркистон вилоятини бошқариш учун 1865 йил 6 августда «муваққат низом» эълон қилинди. унинг асосий мақсади, русларнинг янги босиб олинган ерларда, бошқарувнинг умумий асосларини белгилаш орқали, тинчлик ва хавфеизликни таъминлаш бўлган. жойларда бутун ҳокимият ҳарбий бошлиқнинг қўлида бўлган, маъмурий органларга эса маҳаллий халқ устидан назоратни ўрнатиш вазифаси юк-латилган. 1865 йилда император александр ii нинг азми қарорига кўра, оренбург ва …

қонуний тартибда кўриб чиқиш ва қабул қилиш учун унинг қисмлари бўйича ва яхлит ҳолда ўзининг хулосасини бериш топширилсин. унгача, лойиҳада кўрсатилган ҳолатларни асос сифатида қабул қилиб, ўлка тузилиши учун фавқулодда муҳим ва фойдали деб ҳисобланган ҳамма чораларни кўриш топширилсин». 1873 йил бошида туркистон ўлкасидаги вилоятларнинг бар-ча бошлиқлари иштирокида лойиҳадаги қоидалар қайта кўриб чиқилгандан кейин қонун лойиҳаси ҳарбий вазирликка юбори-лади. фон кауфман лойиҳасининг таҳрир этилган нусхасида рос-сиянинг бошқа ўлкаларидаги генерал-губернаторларникидан фарқли ўлароқ, туркистон генерал-губернаторининг ҳуқуқ ва имтиёзларини кенгайтириш кўзда тутилган. жумладан, у туркистон ўлкасида ҳарбий вазирликка бевосита бўйсундирилган барча вазирликлар органларини таъсис этишни таклиф этган эди. 1878 йил ўрталарида ҳарбий вазирлик туркистон генерал-губернаторига вазирликларнинг таклиф ва мулоҳазаларини, шунингдек, фарғона вилояти ва амударё бўлимини ҳисобга олган ҳолда, лойиҳани тўлдириш ва қайта ишлашни таклиф этди. 1881 йидда ҳарбий вазирликда туркистон генерал-губернаторлиги сарф-харажат сметаси кўриб чиқилаётганда бошқариш бўйича харажатларни қисқартириш ва унинг даромадларини ошириш зарурлигига эътибор қаратилди. туркистон генерал-губернатори этиб тайинланган генерал-лейтенант м.г.черняев (1882—1884) …

ғрисидаги низомнинг қайта иш-ланган сўнгги лойиҳасини ишлаб чиқиш» бўйича комиссия ташкил этилди. граф игнатьев комиссияси таркибига гире бошчилигидаги ҳайъат аъзолари, 1881 йилги лойиҳани тузганлар, осиё департамента махфий маслаҳатчиси кобеко, бош штабнинг осиё бўлими бошлиғи полковник иванов, генерал- майор а.н. куропаткин (бўлажак ҳарбий вазир) ва бошқа юқори мартабали шахслар аъзо бўлдилар. комиссия кенгашида генерал-лейтенант черняев ўрнига тайинланган туркистон генерал-губерна-тори, генерал-адъютант н.о. розенбах (1884—1889) ҳам ишти-рок этади. чоризмнинг олий доиралари томонидан тузилган комиссия-нинг асосий вазифаси «улкани россияга қатъий қарам қилиб қўйиш мақсадлари ва уни бошқаришда харажатларни камай-тириш, даромадларни эса оширишга, шунинг билан бирга, фу-қароларни бошқариш талабларига ва жойларнинг шарт-ша-роитларига тўғри келадиган низом» тузилишини амалга оши-ришдан иборат эди. комиссия ўз ишига гире томонидан ишлаб чиқилган туркистон ўлкасини бошқариш тўғрисидаги ва генерал-лейтенант колпаковский раҳбарлигидаги тошкент комиссиясига такдим этилган 1881 йилги низом лойиҳасини ҳамда туркистон маъму-риятининг олдинги барча лойиҳаларининг хулосаларини асос сифатида қабул қилади. граф игнатьев комиссиясининг «туркистон ўлкасини бошқариш тўғрисидаги низом лойиҳаси» ўлкани бошқариш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мустамлака ҳукмронлигининг жорий этилиши"

1509435697_69548.docx мустамлака ҳукмронлигининг жорий этилиши урта осиё истилосидан сўнг, россия, пётр i васиятини бажариб, жаҳоннинг энг йирик империяларидан бирига айлан-ди. европанинг илғор жамоатчилиги xix аср охирида россия-ни «беадад миқдордаги мулк ўғриси», деб таърифлаб, «ҳисоб-китоб вақги келганда, у бу мулкларни ўз эгаларига қайтаришга мажбур бўлади», деб башорат қилган эди. россия империяси жаҳоннинг қудратли давлатлари буюк британия, франция ва германия империялари қатори катта мустамлакачи давлат бўлиб қолди. болтиқ бўйларидан кавказ тоғларигача, украина даштларидан узоқ шарқ ва ўрта осиё ҳудудларигача чўзилган ерларда империянинг икки бошли бур-гут тасвири туширилган оқ-яшил байроғи ўрнатилиб, россия польша, финляндия, болтиқбўйи мамлакатлари, кавказ ўлка-си, бошқирдистон, с...

Формат DOCX, 49,2 КБ. Чтобы скачать "мустамлака ҳукмронлигининг жорий этилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мустамлака ҳукмронлигининг жори… DOCX Бесплатная загрузка Telegram