ibtidoiy inson jamoasining kelib chiqishi

DOC 80.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1491152792_67920.doc ibtidoiy inson jamoasining kelib chiqishi reja: 1. ibtidoiy odamlar podasi. jamoa arafasi. 2. ibtidoiy to’da jamoasida mehnat, jinsiy munosabatlar 3. ibtidoiy odam fikrlash va nutqining vujudga kelishi dastlabki insoniyat jamiyatining rekonstruktsiyasi ibtidoiy tarixning eng mukammal muammosi hisoblanadi. u haqda faqat taxminiy ma’lumotlar asosida so’z yuritish mumkin. bu, birinchidan, tarixchilarning maymunlarga xos bo’lgan to’da o’zaro munosabatlari to’g’risidagi ma’lumotlar, ikkinchidan, arxeologiya va antropologiyaning ayrim dalillari, hamda insoniyatning eng qadimgi, sapiens (aqlli-idrokli odam)dan oldingi qoldiqlari sifatida tasavvur qilinishi mumkin bo’lgan etnografiyaning ayrim dalillaridir. ushbu ma’lumotlarni solishtirish va tahlil qilish o’sha davrdagi ijtimoiy hayot to’g’risida umumiy tasavvur hosil qilishga imkon yaratadi. albatta bunda mantiqiy taxminlar, bahsli qarashlarga katta o’rin ajratiladi. ko’p hollarda jamiyatning tashkil etilishining dastlabki formasini fanda "ibtidoiy odamlar to’dasi" deb yuritiladi. bir vaqtning o’zida ayrim olimlar bu tushuncha noto’g’ri qo’llanilayotganligini aytib o’tishadi, ularcha o’zaro munosabatlarning to’dalik xarakteri ibtidoiy odamlar jamoalariga qarata aytiladi, shuning uchun ijtimoiy taraqqiyot jarayonlarining biologizatsiyasi, vulgarizatsiyasiga olib keladi. …

liyatining vujudga kelishi bilan odamning tabiatga munosabati o’zgaradi, bunda dastlabki odamlar jamoasidagi a’zolar o’rtasidagi munosabatlar ham o’zgaradi. shunday qilib, ibtidoiy odamlar to’dasi davrining boshlanishi anglagan holda tayyorlangan va foydalanilayotgan mehnat qurollarining paydo bo’lishi davriga to’g’ri keladi. ibtidoiy odamlar to’dasi davrining so’nggi sanasi esa uning "tayyor" odamlar jamiyati -urug’-jamoa tuzumi bilan almashinuvi sanasiga to’g’ri keladi. 1930-yillar boshida p.p. efimenko, p.i.boriskovskiylarning taxmin 'qilishlaricha, ibtidoiy jamoa tuzumiga so’nggi paleolit davrida o’tildi. eng yangi arxeologik topilmalar buni inkor etmasdan, bu hodisa ilgariroq yuzaga kelishi mumkin degan fikrni ilgari suradi. tosh qurollarining taraqqiy etishi, insonning fizik tipining o’zgarishi hamda ibtidoiy jamoa asta-sekin vujudga kelishini hisobga olganda, jamoa arafasi, ya’ni ibtidoiy to’da zamonda harakat qilib turgan o’zgaruvchan forma ekanligini tan olishimiz kerak. shuning uchun ham fanda eng qadimgi odamlarning ilk jamoa arafasini va neandertalliklarning so’ngii jamoa arafasini farqlaydilar. ayrim olimlar esa neandertalliklarni "ibtidoiy jamoa" deb ham yuritishadi. biroq bu masalada aniq bir to’xtamga kelinmagan. jamoa arafasi …

’troqchilikdan dalolat bermokda. choraklik faunasining boyligi hamda tabiatdagi yashash uchun qulay bo’lgan g’orlar bu erda doimiy yashash uchun imkon yaratgan. ibtidoiy poda hayotida termachilik (ziroatchilik) va ovchilik ular hayotida asosiy o’rin tutgan. ulardan qay biri ustun turganligini aytish qiyindir. ularning nisbati turli fasl va turli geografik sharoitlarda turlicha bo’lgan deyish mumkin. biroq ovchilik xo’jalikning taraqqiy etgan turi bo’lganligi shubhasizdir. qazish ishlarida ochilgan madaniy qatlamlarda ko’plab yirik va mayda hayvonlarning suyaklari topilgan. inson ajdodlari to’da bo’lib yuradigan mavjudotlar bo’lgan bo’lsa ham, ularning xulqlari nafaqat to’daviy, balki barcha hayvonlardagi kabi egaistik reflekslar bilan ham belgilangan. odam qurol yasashni o’rganganidan so’ng, to’da a’zolarining o’zaro urushlari ko’payib ketdi. bular yakka janjallar bo’lib, ommaviy tus olmagan. chunki ular ommaviy tus olganda, ibtidoiy to’da bugungi sotsial tashkilot haligacha tarakkiy etmasdi. ibtidoiy to’dadagi egaistik formalar xulqning jamoa formalari bilan almashingan. shuning uchun ham ibtidoiy to’da urug’chilik jamoaga o’sib o’tgan. xulosa qilib shuni aytish kerakki, ibtidoiy jamoa tuzumi …

ib negr, mo’g’ul va evropoid irqlari paydo bo’la boshladi. urug’-aymoqchilik jamoasiga o’tish bilan odamlarning yashash tarzi o’zgarib, er yuzining ba’zi joylarida termachilikdan deqkonchilikka, ovchilikdan chorvachilikka o’tila boshlangan. asta-sekin hunarmandchilik ham paydo bo’lgan va rivojlangan. odamlar kulolchilikni, uysozlikni, suvda suzadigan qayiqlarni, kamon o’qlarini, ip yigirish charxini kashf etganlar, mato to’qishni, undan keyin kiyim bosh tayyorlashni o’rganib olishgan. olovning kashf etilishi ibtidoiy odamlar xayotida alohida ahamiyatga ega bo’lgan. insoniyatning eng qadimgi ajdodi turli evvoyi hayvonlar qurshovida yashagan. har bir jonzot ovqat bilan tirik, jonivorlar bir-birini tutib eydi. odamlar ham tabiatdagi hayvonlar va mevalar bilan ovqatlanadilar. hayvonlarni ovlash va mevalarni qoqish ularning ildizlarini kavlab olish uchun qurollar kerak bo’lgan. eng qadimgi odamlar dastlab oddiy tayoq va toshlardan uzoq vaqt foydalanib kelishgan. keyinchalik tosh va yog’ochdan ov hamda mehnat qurollari yasashgan. chunki oddiy tumtoq tosh bilan hayvon terisini shilish, kesish, go’shtni nimta va bo’laklarga ajratish mumkin bo’lmagan. ildizida mevasi bor o’simliklarni kovlab ham bo’lmagan. …

shi mehnat tufayli bo’lganligi ma’lumdir. mehnat o’zidan o’zi insonning tabiatga jamoa tarzida ta’sir etish formasi bo’lgan. hatto eng oddiy mehnat turlariga o’tish faqat jamoada bo’lishi mumkin edi, ya’ni xulq-atvorning ijtimoiy formalari sharoitlarida mumkin edi. shuning uchun ham ibtidoiy jamoa tarixi va antropogenezning ilk bosqichlarida oziq-ovqatni topish va taqsimlashda hayvoniy egaizmni bostirish kelib chiqa boshlagan. bu jarayon tabiiyki, aynan o’zaro yordam va aloqalar mustahkam bo’lgan jamoalarning boshqa to’da va tabiiy ofatlarga qarshi tura olishga va yashab kelishga imkon bergan. hayvoniy egaizmni yo’q qilish ayniqsa muste davrida yaqqol namoyon bo’ladi. ibtidoiy to’dadagi tabiiy va ijtimoiy jihatlar kurashining asosiy yo’llaridan biri jinsiy munosabatlar bo’lgan. bu sohada hayvoniy instinktlar ayniqsa kuchli namoyon bo’lib, rivojlanib borayotgan jamiyat tomonidan qattiq ta’sirga uchragan. ma’lumki, hozirgi davrda primatlarning ayrim turlari, masalan shimpanze maymunlari, to’da bo’lib yashab, unda ayrimlari juft oila bo’lib yashasa, boshqa birlarida bitta katta erkak jinsidagi maymun qolib bir nechta urg’ochi jinsidagi maymunlar bo’ladi. ibtidoiy to’dadagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoiy inson jamoasining kelib chiqishi"

1491152792_67920.doc ibtidoiy inson jamoasining kelib chiqishi reja: 1. ibtidoiy odamlar podasi. jamoa arafasi. 2. ibtidoiy to’da jamoasida mehnat, jinsiy munosabatlar 3. ibtidoiy odam fikrlash va nutqining vujudga kelishi dastlabki insoniyat jamiyatining rekonstruktsiyasi ibtidoiy tarixning eng mukammal muammosi hisoblanadi. u haqda faqat taxminiy ma’lumotlar asosida so’z yuritish mumkin. bu, birinchidan, tarixchilarning maymunlarga xos bo’lgan to’da o’zaro munosabatlari to’g’risidagi ma’lumotlar, ikkinchidan, arxeologiya va antropologiyaning ayrim dalillari, hamda insoniyatning eng qadimgi, sapiens (aqlli-idrokli odam)dan oldingi qoldiqlari sifatida tasavvur qilinishi mumkin bo’lgan etnografiyaning ayrim dalillaridir. ushbu ma’lumotlarni solishtirish va tahlil qilish o’sha davrdagi ijtim...

DOC format, 80.5 KB. To download "ibtidoiy inson jamoasining kelib chiqishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoiy inson jamoasining keli… DOC Free download Telegram