qadimgi odam taraqqiyotining ilk bosqichlari

DOC 59,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479927076_66193.doc qadimgi odam taraqqiyotining ilk bosqichlari reja: 1. odam taraqqiyotining ilk bosqichlari 2. urugâchilik jamiyati 3. eneolit va bronza asri ziroatchilari 4. ilk sivilizatsiyalarning vujudga kelish davri yer yuzidagi dastlabki odamlar qaddi-qomatini tik tutib yuradigan, mehnat qurollarini yasash va ishlatishni biladigan kishilar boâlib, ana shu xususiyatlari ularga hayvonot olamidan farqlanib turishga imkon bergan. oâta oddiy tosh mehnat qurollari yasashni biladigan eng qadimgi odam suyaklari qoldiqlarini olimlar janubiy afrikadan (avstralopitek), sharqiy afrikadagi zinj vodiysidan, olduvay darasidan (zinjantrop), yava orolidan (indoneziya; pitekantrop), xitoy hududidan (sinantrop) va fargâona vodiysidagi selungur manzilgohidan, germaniyadan (neandertal) va fransiyadan hozirgi qiyofadagi odam (kromanyon) topishgan. yer yuzida iqlim iliq boâlgan kezlarda inson manzilgohlari kkilkina daryolar yoki soylar yaqinidagi tepaliklarda joylashgan edi. ilk paleolitning soânggi davrlarida buyuk muzlash boshlandi, bu hol odamlarni yangicha turmush sharoitiga moslashishga undadi. germaniyadagi neandertal vodiysidan topilgan mashaqqatli sinovlarni boshdan kechirgan qadimgi odamni neandertal deymiz. qadimgi odam manzilgohlari afrika, osiyo va yevropaning koâpgina mamlakatlaridan topilgani …

uni olgan, topgan yeguligi bilan qanoatlangan, shuning uchun ham kishilarning eng qadimiy mashgâuloti boâlgan termachilik va ovchilik oâzlashtiruvchi xoâjalik deb ataladi. teshiktosh gâori eng qadimgi tosh asri madaniyatining jahonga mashhur bir yodgorligidir. teshiktosh gâoridan l938-yilda 3000 mingdan ziyod tosh qurollar, arxar, kiyik, yowoyi ot, qoplon, quyon, mayda kemiruvchilar, shuningdek, qushlarning suyaklari ancha katta miqdori topilgan. teshiktosh gâorida qazib olingan, aslida 8-9 yashar bolakayniki boâlgan tosh asriga mansub odam suyaklari qoldiqlari eng mashhur topilmadir. marhumning boshchanogâi bilan pastki jagâi saqlanib qolgan. bu arxeologlar kamdan-kam hollarda topadigan neandertal odam boshchanoqlaridan ayni mahalda qadimgi tosh asrining dastlabki qoidasi bilan koâmilgan mayyitlaridan diniy eâtibor namunalaridan biridir. mehnat faoliyati, tevarak olam haqida toâplangan bilimlar asta-sekin insonning fikrlash qobiliyati va tafakkurini oâzgartirib bordi. odamlar oâzlariga tushunarsiz boâlgan hodisalar haqida oâylay boshladi: kun bilan tun, yil fasllari almashishi, vulqonlar otilishi, yer qimirlashi va boshqa tabiat hodisalari odam fikrini oâziga tortgan. ana shu hodisalarni tushuntirib berish qoâlidan kelmagan …

ki bu buyumlar omad keltirishiga yoxud balo-qazoni bartaraf etishiga ham eâtiqod qilganlar. bu din fetishizm nomini olgan. soânggi paleolitga oid boâlgan qoya rasmlarining topilishi eng qadimgi odamlarda diniy eâtiqodlar boâlgani xususidagi isbotlardan biridir. qoya rasmlaridan eng qadimiylari ispaniyadagi altamir gâoridan, boshqirdistondagi kapovaya magâorasidan topilgan. odamlar rasmlar boâlajak ovda oâzlariga yordam beradi deya ishonishgan. rasmlar qarshisida hayvonlar harakatlariga taqlid qilib raqsga tushishgan, ov manzaralarini tasavvurga keltirishgan, nayza uloqtirishni mashq qilishgan. qoyatosh rasmlaridan eng qadimiylari ispaniyadagi altamir gâoridan, fransiyadagi lasko, boshqirdistondagi kapovaya, surxondaryodagi zarautsoy magâoralaridan topilgan. qadimgi rasmlar qimmatli tarixiy hujjatlardir. ular inson nimalar haqida oâylagani, tevarak dunyoni qay yoâsinda tasavvur etgani, qaysi hayvonlarni ovlagani, qanday mehnat qurollari va qurol-yarogâdan foydalanganini tushunishga yordam beradi. odamning oâzini qurshab turgan tevarak dunyoni tushunishga intilishi eng qadimgi tasviriy sanâat rivojlanishi uchun asos boâlib xizmat qildi. urugâchilik jamiyati soânggi paleolit davrida (miloddan 40-12 ming yil avval) ancha-muncha voqealar roây berdi. bu davrda toshga ishlov berish texnikasi …

oniyat oâz rivojida tagâin bir pogâonaga yuksaldi. odamlar qarindoshlardan tarkib topgan ixcham guruhlarga â urugâ jamoalariga ajralib chiqishdi. urugâga oqsoqol sardorlik qilgan, urugâ aâzolari bitta manzilgohda yashagan. bir joyda yashab turgan bir qancha urugâlar qabilani tasilkil etgan. turar joylar qurilishi soânggi paleolit davri odamlarining muhim ixtirosi boâldi. kiyim-kechak tayyorlashda hayvonlar terisi ishlatilardi. inson bu davrda olov yoqishni ham oârganib oldi. mezolit davri (oârta tosh asri) taxminan miloddan avvalgi 12-7 mingyilliklarda davom etgan. mezolit davri boshlanishi bilan muzlik davri poyoniga yetdi, bu narsa iqlim ancha ilishiga va odamlar turmushida oâzgarishlar boâlishiga oilb keldi. mezolit davrida inson oâqli kamon yasashni oârganib oldi. yoy va oâq kashf etilishi bilan insonda chopqir hayvonlar va qushlarni ovlash imkoniyati paydo boâldi. mezolit davri oxirida inson hayvonlarni qoâlga oârgata boshladi. ovchilar itni qoâlga oârgatishdi, itlar bilan birga ov qilinganda oâlja oldingisiga qaraganda dehqonchilikka oâtish imkoniyatini vujudga keltirdi. oâroqlikka oâtilishi har xil buyumlar tayyoðºlash sohasi boâlgan hunarmandchilik rivojiga …

r orasida eng buyuklaridan birini yaratishga muyassar boâldilar, yaâni misdan foydalanish, bu metalldan mehnat qurollari va qurol-yaroq yasashga oâtildi. misdan yasalgan qurollar toshdan yasalganlari bilan barobar tarqalishi davriga eneolit â mis asri deb nom berishgan. bu miloddan avvalgi 4-3 mingyilliklarda roây bergan edi. toshga nisbatan afzalliklariga qaramasdan, mis unchalik keng tarqalmadi. metall faqat odamlar misni qalayi, qoârgâoshin yoki rux bilan birga qoâshib eritib, bronza hosil boâlganidan soângra toshni bir chetga surib chiqara boshladi. metallurgiya rivoji kishilarning moddiy va maânaviy madaniyatiga katta taâsir koârsatdi. miloddan avvalgi iv mingyillikda qadimgi sharqda ilk shaharlar va davlatlar vujudga kela boshladi. oârta osiyo janubida sugâorma dehqonchilik (irrigatsiya asosida) vujudga keldi, xom gâishtdan qurilgan koâp xonali uylar qurila boshlandi, buyumlarni pishirish uchun kulolchilik xumdonlaridan foydalanishga kirishildi. sopol buyumlar hayvonlar, qushlar va oâsimliksimon naqshlar (yaproqlar, gullar) bilan bezatiladigan boâldi. bronza misga qaraganda ancha qattiqligi tufayli miloddan avvalgi iii mingyillik oârtalaridan boshlab asta-sekin mehnat qurollari, qurol-yaroq va zeb-ziynatlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi odam taraqqiyotining ilk bosqichlari"

1479927076_66193.doc qadimgi odam taraqqiyotining ilk bosqichlari reja: 1. odam taraqqiyotining ilk bosqichlari 2. urugâchilik jamiyati 3. eneolit va bronza asri ziroatchilari 4. ilk sivilizatsiyalarning vujudga kelish davri yer yuzidagi dastlabki odamlar qaddi-qomatini tik tutib yuradigan, mehnat qurollarini yasash va ishlatishni biladigan kishilar boâlib, ana shu xususiyatlari ularga hayvonot olamidan farqlanib turishga imkon bergan. oâta oddiy tosh mehnat qurollari yasashni biladigan eng qadimgi odam suyaklari qoldiqlarini olimlar janubiy afrikadan (avstralopitek), sharqiy afrikadagi zinj vodiysidan, olduvay darasidan (zinjantrop), yava orolidan (indoneziya; pitekantrop), xitoy hududidan (sinantrop) va fargâona vodiysidagi selungur manzilgohidan, germaniyadan (neandertal) va fra...

Формат DOC, 59,0 КБ. Чтобы скачать "qadimgi odam taraqqiyotining ilk bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi odam taraqqiyotining il… DOC Бесплатная загрузка Telegram