o'zbеkiston insoniyat taraqqiyotining qadimgi o'choqlaridan biri

DOC 82,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664131395.doc o`zbðµkiston insoniyat taraqqiyotining qadimgi o`choqlaridan biri rðµja: 1. insoniyatning dastlabki ajdodlari. polðµolit davri 2. miloddan avvalgi xii-iv ming yilliklarda o`rta osiyo 3. ibtidoiy, tasviriy san`at. bronza davri yutuqlari o`zbðµkiston hududlari eng qadimgi davrlardan boshlab jahon tsivilizatsiyasining o`choqlaridan biri ekanligiga ilmiy jihatdan hðµch qanday shubha yo`q. o`zbðµkiston va o`rta osiyo hududlarida olib borilayotgan kðµng miqyosdagi tadqiqot ishlarining natijalari ham vatanimizning jahon tsivilizatsiyasida tutgan o`rnini tasdiqlaydi. dunyoning turli burchaklarida yashaydigan xalqlarning turli davrlarda, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jarayonlarda erishgan yutuqlari hamda taraqqiyot bosqichiga ko`tarilishini sivilizatsiya tushunchasi o`zida aks ettiradi. bu taraqqiyot bosqichi insoniyatning paydo bo`lishi va rivojlanishi, jamiyatning rivojlanish darajasi, moddiy va ma`naviy madaniyatning yuksalishi, qabilalar va xalqlar o`rtasidagi o`zaro munosabatlar bilan izohlanadi. o`rta osiyo sivilizatsiyasi turli hududlarda turli davrlarda paydo bo`ldi va rivojlandi. misol uchun, janubiy hududlarda yashagan qadimgi qabilalar miloddan avvalgi vi ming yillikdayoq dðµhqonchilikka o`tib, unumdor xo`jalikni rivojlantirgan bo`lsalar, bu davrda shimoliy hududlardagi qabilalar asosan ovchilik, baliqchilik va chorvachilikning …

stavval old osiyodagi boshqa qadimgi sivilizatsiya o`choqlari bilan uzviy aloqada bo`lishi ham mahalliy sivilizatsiyaning rivojlanishiga katta ta`sir ko`rsatgan. ibtidoiy jamoa tuzumi kishilik jamiyati taraqqiyotidagi eng uzoq davom etgan va eng qadimgi davridir. bu davrni yozma manbalar asosida o`rganib bo`lmaydi. huning uchun ham bu davrni chuqur o`rganishda arxðµologiya, etnografiya, antropologiya kabi fanlarning ahamiyati bðµqiyosdir. qadimgi odamlar o`z faoliyati davrida atrof-muhitga ta`sir ko`rsatib, kundalik hayotda o`ziga zarur bo`ladigan mðµhnat qurollari yasagan, yashash uchun makonlar tanlagan, kðµyinchalik esa boshpanalar qurganlar. o`z navbatida bu jarayonlar inson faoliyatiga ta`sir ko`rsatgan.o`ozirgi paytda o`rta osiyo hududida ibtidoiy jamiyat rivojlanishining alohida bosqichlari quyidagi davrlarga bo`linadi: 1. palðµolit (â«palayosâ»-qadimgi, â«litosâ»-tosh) davri; bundan taxminan 800 ming yil ilgari boshlanib, 15-12 ming yil ilgari tugaydi; o`z navbatida bu davr uchga bo`linadi; a) ilk palðµolit-ashðµl davri, 800-100 ming yilni o`z ichiga oladi; b) o`rta palðµolit-mustðµ davri, miloddan avvalgi 100-40 ming yilliklar; v) so`nggi palðµolit-miloddan avvalgi 40-12 ming yillik. 2. mðµzolit (â«mðµzosâ»-o`rta, â«litosâ»-tosh) …

da ojiz bo`lib, unda tayyor bo`lgan mahsulotlarni o`zlashtirganlar. ular na diniy tushunchani, na dðµhqonchilikni va na chorvachilikni bilganlar. o`rta palðµolit davri makonlari toshkðµnt vohasidagi obirahmat, xo`jakðµnt, samarqanddagi omonqo`ton, boysun toqlaridagi tðµshiktosh kabi ko`pgina makonlardan aniqlangan bo`lib, ulardan shu davrga oid ko`pgina turli-tuman toshdan yasalgan mðµhnat qurollari topilgan. obirahmat makoni yoysimon shaklda bo`lib, bu ðµrda 10 m qalinlikdagi 21 ta madaniy qatlam aniqlangan. topilmalar orasida nuklðµuslar, parrakchalar, o`tkir uchli sixchalar, qirqichlar uchraydi, shuningdðµk, turli hayvonlar suyaklari ham ko`pchilikni tashkil etadi. yana bir mashhur yodgorlik tðµshiktosh qor makoni bo`lib, bu ðµrdan turli-tuman qurollar va hayvon suyaklaridan tashqari, 9-10 yashar bolaning qabri qazib ochilgan. qabrdagi murdaning yoniga turli tosh qurollar va arxar shoxi qadab qo`yilgan. o`rta palðµolit davriga kðµlib ibtidoiy jamiyat odamlarining mðµhnat qurollari takomillashib, turmushida yangi unsurlar paydo bo`la boshlaydi. eng muhimi, ibtidoiy to`dadan uruqchilik jamoasiga o`tish boshlanadi. shimoldan ulkan muzlik siljib kðµlishi natijasida olov kashf etiladi. odamlar o`choqlar atroflarida to`lanib, ibtidoiy …

f etildi. ibtidoiy turar-joylar o`zlashtirildi. insoniyat ibtidoiy poda davridan uruqchilik tuzumiga o`tdi. mðµhnat qurollari takomillashib, turlari ko`paya bordi. shuningdðµk, bu davr ibtidoiy odamlari orasida dastlabki diniy qarashlar paydo bo`ldi. mðµzolit davri yodgorliklari surxondaryodagi machoy qor makonidan, markaziy farqonaning ko`pgina yodgorliklaridan topib o`rganilgan. bu davrga kðµlib muzlik yana shimolga qaytadi. o`ayvonot va o`simlik dunyosida katta o`zgarishlar sodir bo`ladi. insoniyat o`z tarixidagi dastlabki murakkab moslama-o`q-yoyni kashf etadi. mðµzolit davri qurollari palðµolitga nisbatan ixchamligi va sifatliligi bilan farq qiladi. mðµzolit davri qabilalari asosan ovchilik va tðµrmachilik xo`jaligi yuritganlar. bu davrning oxirlariga kðµlib, dastlabki uy chorvachiligi yoki hayvonlarni xonakilashtirish boshlanadi.nðµolit davriga kðµlib, qadimgi qabilalar hayotida katta-katta o`zgarishlar sodir bo`ladi. bu davr odamlari aksariyat hollarda daryo sohillari va tarmoqlari yoqasida, ko`llar bo`ylarida yashab, tabiiy imkoniyatlardan kðµlib chiqib, baliqchilik va ovchilik yoki dðµhqonchilik va chorvachilik hamda qisman hunarmandchilik bilan shuqullanganlar. eng katta yutuqlardan biri kulolchilikning paydo bo`lishidir. shuning-dðµk, bu davrga kðµlib to`qimachilik va qayiqsozlik ham paydo …

ilgan.miloddan avvalgi v-iv ming yilliklarga oid. o`isorliklar sopol idishlar yasab, asosan chorvachilik, ovchilik, qisman tðµrmachilik bilan shuqullanganlar.enðµolit davri makonlari xitoydan dunaygacha bo`lgan katta hududda tarqalgan bo`lib, hamma joyda ijtimoiy araqqiyotning bir xil bosqichi kuzatiladi. o`rta osiyoda quyidagi yangi tarixiy-madaniy jarayonlar enðµolit davri bilan boqliq: 1. xo`jalikning boshqa hamma turlariga qaraganda haydama dðµhqonchilikning ustunlik qilishi; 2. toshdan ishlangan qurollar ko`p bo`lgan holda mis qurollarning paydo bo`lishi; 3. katta-katta ibtidoiy jamoalarning paxsadan va xom qishtdan tiklangan katta-katta uylari; 4. kulolchilikda muhim tðµxnika yutuqi-xumdonlarning ishlatilishi. 5. turli hayvonlarning loydan yasalgan va ona uruqi (matriarxat) ga xos haykalchalari; 6. rangdor, turli tasvirlar bilan bðµzatilgan sopol buyumlar mavjudligi. enðµolit-mis-tosh davrida odamlar dastlabki mðµtall bilan tanishdilar. bu davrga kðµlib mis qurollar ancha takomillashgan bo`lsa-da, undan oqir mðµhnat qurollari yasashning imkoni yo`q edi. misdan asosan uy-ro`zqor buyumlari, taqinchoqlar va harbiy qurollar yasalgan. enðµolit davri yodgorliklari buxoro viloyatining lavlakon, bðµshbuloq, uchtut (mis koni) mavzðµlaridan, panjikðµnt atroflaridan (sarazm madaniyati) …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbеkiston insoniyat taraqqiyotining qadimgi o'choqlaridan biri"

1664131395.doc o`zbðµkiston insoniyat taraqqiyotining qadimgi o`choqlaridan biri rðµja: 1. insoniyatning dastlabki ajdodlari. polðµolit davri 2. miloddan avvalgi xii-iv ming yilliklarda o`rta osiyo 3. ibtidoiy, tasviriy san`at. bronza davri yutuqlari o`zbðµkiston hududlari eng qadimgi davrlardan boshlab jahon tsivilizatsiyasining o`choqlaridan biri ekanligiga ilmiy jihatdan hðµch qanday shubha yo`q. o`zbðµkiston va o`rta osiyo hududlarida olib borilayotgan kðµng miqyosdagi tadqiqot ishlarining natijalari ham vatanimizning jahon tsivilizatsiyasida tutgan o`rnini tasdiqlaydi. dunyoning turli burchaklarida yashaydigan xalqlarning turli davrlarda, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jarayonlarda erishgan yutuqlari hamda taraqqiyot bosqichiga ko`tarilishini sivilizatsiya tushunchasi o`zida aks ettira...

Формат DOC, 82,5 КБ. Чтобы скачать "o'zbеkiston insoniyat taraqqiyotining qadimgi o'choqlaridan biri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbеkiston insoniyat taraqqiyo… DOC Бесплатная загрузка Telegram