tarixiy o’lkashunoslikning turlari va rivojlanish bosqichlari

DOC 106,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452183395_63271.doc tarixiy o’lkashunoslikning turlari va rivojlanish bosqichlari reja: 1. o`lkashunoslik turlari 2. tarixiy o`lkashunoslikning rivojlanishi 3. o`rta osiyo tarixini o`rganishda rus sharqshunoslarining roli 4. rus sharqshunosligining mahalliy tarixchilikka ta`siri 5. tarixiy o`lkashunoslikning 1917 yildan keyingi ahvoli 6. o`lkashunoslikning asosiy manbalari vatan haqidagi teran fikrlar turkiy tasavvuf she`riyatining atoqli vakili xoja ahmad yassaviy xikmatlaridan birida quyidagicha talqin etiladi: boshim tuproq, o`zim tuproq, jismim tuproq, haq vasliga etarman deb ruhim mushtoq. binobarin, tuproq — inson tug`ilib o`sgan o`lka, makon, tuproq vatan. tuproq necha yuz yillardan buyon ne ne ulug` farzandlarini ardoqlab kelayotgan zamin. shuning uchun biz uni e`zozlab ona tuproq deymiz. demak, barcha ishlar o`z ona tuprog`ini, o`z ona o`lkasini qadrlashdan boshlanadi. ona tuprog`ini, ona o`lkasini sevgan kishini el qadrlaydi, dunyo taniydi... o`z tarixini ona yurtdan — ona tuproqdan qidirgan insongina haqiqiy inson bo`la oladi. tarixga nazar tashlasak, o`z o`lkasini sevmagan va uning tuprog`ini ardoqlamagan biron ham zotni uchrata olmaymiz. shuning uchun …

istiqomat qilib turgan xalqlarning kelib chiqishlari (etnogenezi), urf-odatlarini o`rganadi hamda ilg`or mehnatkashlar, mehnat qahramonlari xotirasini abadiylashtirish uchun haykallar, mangu olovlar, hurmat taxtalari tashkil qiladi. bundan tashqari jamoat o`lkashunosligiga mustaqil ravishda tanga pullarni o`rganuvchi mutaxassislar — numizmatlar, muhrlarni o`rganuvchilar sfragistlar, tamg`a (gerb)larni o`rganuvchilar — geraldistlar, tosh, metall, sopol va yog`ochdagi yozuvlarni o`rganadigan olimlar-epigrafistlar, eski asbob-uskunalar va qurol-aslaha hamda shu kabi narsalarni to`plovchilar ham uyushadi. maktab o`lkashunosligi esa maktablarda tarih inson va jamiyat fani o`qituvchilarining bevosita rahbarligida tashkil qilinadi. maktab o`lkashunosligining a`zolari v-x (xi) sinflarning eng intizomli va a`lochi o`quvchilaridan tuzilib, ular o`lka materiallarini to`rt guruhga bo`lingan holda to`playdilar. to`plangan arxeologik, etnografik, toponimik va arxiv hujjatlari maktab o`lkashunoslik va tarix muzeylarida namoyish qilinadi. maktab o`lkashunosligi ta`lim-tarbiyani turmush, ishlab chiqarish, yangi jamiyat qurish tajribasi bilan uzviy bog`liq holda o`rganadi. o`qitish jarayonida o`lka materiallaridan o`rinli foydalanish o`quvchilarning o`z o`lkasi tarixini bilib olishga, chuqur bilim olishga, mustaqil ijod qilishga bo`lgan qiziqishini orttiradi va kelgusi hayot …

ntazam o`rganish bilan birga o`quvchilarning ota-onalari, keksalar, o`lkashunoslik tashkilotining xodimlari bilan suhbatlar olib borib, pedagogik mahoratini ishga solsa, o`quvchilarning faolligi ortib boradi, o`tilgan materiallarni to`liq o`zlashtirish bilan birga uni hayotga xam tatbiq qila boshlaydi. natijada o`quvchilarning puxta bilim olish bilan birga o`z o`lkasiga bo`lgan mehr-muhabbati ortadi va tarixiy tasavvuri hamda tarixiy tushunchasi shakllanib boradi. maktab o`lkashunosligi ikkiga bo`linib, o`quv jarayonida (o`quv dasturi asosida) va dasturdan tashqari (maktabning tarbiyaviy ishlar rejasiga asoslangan holda) amalga oshiriladi. o`quv jarayonida (sinfda) olib boriladigan o`lkashunoslik ishlari ham ikki maqsadni ko`zlaydi. biri – o`z o`lkasining o`tmishini arxeologik, etngorafik, toponomik, qo`lyozma asarlar va arxiv xujjatlari asosida o`rganish va o`lkashunoslik materiallarini bir tizimga solish; ikkinchisi — to`plangan o`lkashunoslik materiallaridan tarix hamda inson va jamiyat darslarida foydalanish. sinfda olib boriladigan o`lkashunoslik ishlariga barcha o`quvchilariing ishtirok etishi majburiydir. maktabdan tashqari olib boriladigan o`lkashunoslik ishlari, ya`ni sayohatlar, arxeologik ilmiy safarlarda o`zbekiston fanlar akademiyasi tarix hamda arxeologiya institutining tavsiyasi bilangina shu ishga …

stetik ruhda tarbiyalashga xdm munosib hissa qo`shadi. vatanga bo`lgan mehr tuyg`usi o`z o`lkasini o`rganishdan boshlanadi. maktab o`lkashunosligida ana shunday tuyg`u shakllanadi. 2. tarixiy o`lkashunoslikning rivojlanishi. 1917 yilga qadar o`lkani o`rganish masalasi. rus olimi m. v. lomonosov o`z o`lkasini mukammal o`rganish maqsadida 1761 yili 30 savoldan iborat javob varaqasi tuzib, aholi o`rtasida tarqatgan edi. ayni vaqtda bu bilan o`lkashunoslik faniga asos solingandi. o`lkani o`nganish masalasi o`rta osiyo, shu jumladan o`zbekiston hududida rossiyadan anchagina keyinroq, ya`mi xix asrning ikkinchi yarmidan boshlanadi. rus olimlari o`rta osiyoning chorizm tarafidan bosib olishidan ancha ilgari bu o`lkani o`rganish bo`yicha bir qancha ishlar qilgan edilar. biroq, xix asrning birinchi yarmidagi o`lkani o`rganish, ya`ni mahalliy tarixchilik ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotdagi biqiqliqka mos bo`lib, feodal tuzum manfaatlari uchun xizmat qilar edi. tarix fanidan feodal sinfining manfaatlari, xonlar va ular sulola-sining taxtga egaligi va «odilligi»ni mafkuraviy jihatdan asoslash uchun foydalanib kelindi. saroy tarixchilari o`zlarining asosiy e`tiborlarini siyosiy voqeliklarni xonlarning …

lish uchun bo`lgan intilishni ko`rmaymiz, deb yozgan edi. bu o`rta osiyo tarixchiligiga ham xos narsa edi. shunday qilib, xix asrning birinchi yarmida tarix fani ham, boshqa fanlar singari, hukmron sinfning manfaati uchun xizmat qildi. x1x asrning 30-yillarida buxoro saroy tarixchisi muhammad yoqub yozgan «gulshan ul-muluk» nomli asar o`sha davr tarixiy manbalaridan biri hisoblanadi. bu asar fors-tojik tilida yozilgan bo`lib, unda qadimgi zamonlardan to xix asrning 30- yillarigacha bo`lgan buxoro amirligidagi siyosiy voqealar bayoni beriladi. asarda saroy voqeliklari, xukmron sinflar tarixi, o`zaro urushlar, unda erishilgan g`alabalar, xonlikning keyingi sulolasining genealogiyasi (nasabnomasi) ifodalanib, jamiyatning rivojlanishida asosiy kuch bo`lgan xalq ommasining ahvoli, uning tilak-orzulari, xalq harakatlari va bu harakatning tub mohiyatini yoritishga bo`lgan intilishni deyarli ko`rmaymiz. yana o`sha davrda fors-tojik tilida yozilgan ikkinchi manba buxoro saroy tarixchisi muhammad mir olimning «tarixi amir nasrullo» nomli asaridir. bu asar buxoro amiri nasrulloning (1826—1860) topshirig`i bilan yozilgan. asar xviii asrning ikkinchi yarmida buxoro amirligida yuz bergan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy o’lkashunoslikning turlari va rivojlanish bosqichlari"

1452183395_63271.doc tarixiy o’lkashunoslikning turlari va rivojlanish bosqichlari reja: 1. o`lkashunoslik turlari 2. tarixiy o`lkashunoslikning rivojlanishi 3. o`rta osiyo tarixini o`rganishda rus sharqshunoslarining roli 4. rus sharqshunosligining mahalliy tarixchilikka ta`siri 5. tarixiy o`lkashunoslikning 1917 yildan keyingi ahvoli 6. o`lkashunoslikning asosiy manbalari vatan haqidagi teran fikrlar turkiy tasavvuf she`riyatining atoqli vakili xoja ahmad yassaviy xikmatlaridan birida quyidagicha talqin etiladi: boshim tuproq, o`zim tuproq, jismim tuproq, haq vasliga etarman deb ruhim mushtoq. binobarin, tuproq — inson tug`ilib o`sgan o`lka, makon, tuproq vatan. tuproq necha yuz yillardan buyon ne ne ulug` farzandlarini ardoqlab kelayotgan zamin. shuning uchun biz uni e`zozlab ona tuproq...

Формат DOC, 106,5 КБ. Чтобы скачать "tarixiy o’lkashunoslikning turlari va rivojlanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy o’lkashunoslikning turl… DOC Бесплатная загрузка Telegram