xix - xx asr boshlarida sharq va o’zbekistonning o’rganilishi

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444142687_61734.doc xix - xx asr boshlarida sharq va o’zbekistonning o’rganilishi reja: 1. sharqshunoslikning rivojlanishi va xix asrning ikkinchi yarmida o’rta osiyo xalqlari tarixini o’rganish. 2. o’rta osiyo xalqlari tarixini o’rganishda v.v. bartoldning o’rni . 3. xx – asr boshlarida turkistonda tarix fani. xix asr boshlaridan chor hukumati sharqdagi siyosatini faol-lashtirdi. «kerning ilmiy va amaliy sharqshunoslikning rossiya uchun qanchalik ahamiyatliligini chuqur tushungan hamda endi tug’ilib kelayotgan rus sharqshunosligining porloq kelajagini oldindan ko’ra bilgani holda olib borgan ilmiy amaliy faoliyati,- deb yozadi a. n. kononov,- xix asrning boshlarida akademiyaning (1803) yangi reglament, dorilfununlarning (1804) birinchi umumiy ustavida, va nihoyat, osiyo muzeyi tuzilishida o’z ravnaqini topdi, rivojlantirildi. (1818 i.) xviii asrda rus sharqshunosligi tarixida sharqqa oid tarixiy, etnografik materiallarni muntazam yig’ish boshlandi: qo’lyozma holidagi bir qator turkiycha lug’atlar tuzildi; «ker» maktabi va o’rta o’quv yurtlarida tatar va turk tillarini o’qitish boshlandi; chuvash, tatar va turk tillaridagi birinchi qo’lyozmalar nashr etildi. rus turkshunosi a. …

niya» va «aziatskiy vestnik» jurnallari asoschisi o. i. senkovskiy edi. 1818 yil 11 noyabrda fanlar akademiyasida osiyo muzeyi tuzildi. u rossiyada o’rta osiyo va sharqshunoslik tarixida asosiy urin egallaydi. osiyo muzeyining birinchi direktori etib xristian davidovich fren (1782-1851) tayinlandi. bu arabshunos, eronshunos, turkshunos olim meklenburg-shver gertsogligida, rostokda tug’ilgan. maktabni tugatgach, dorilfunun talabasi bo’ldi. sharqshunos o. g. tixsen rahbarligida sharq tillarini o’rgandi, numizmatika va fiqh blan shug’ullandi. 1805 yili rossiyada erkin fanlar magistra va falsafa doktori unvonini oldi. rossiyadagi 1804 yilgi birinchi dorilfunun ustaviga asosan u 1807 yilda qozon dorilfununi sharq kafedrasi professori vazifasini tasdiqladi. 1815 yilda esa shu dargohning tarix-filologiya fakul’teti dekani etib saylandi. qozonga kelgan paytda x. d. fren 1808 yili somoniy va buxoro tangalari xususida kichikroq asar chop etdi. xix asr boshlarida o’rta osiyoga kelgan sayyohlar va elchilar olib ketgan tarixiy qo’lyozmalar rus sharqshunoslarini qiziqtirdi va o’rta osiyoning xvi-xviii asrlardagi tarixiga oid dastlabki ma`lumotlar rossiyaga shu vaqtlarda kirib …

lingvistik tarzda bo’lishdan tashqari yana madaniy-tarixiy yo’nalishlar bo’yicha ham bo’lishga qaror qilindi: 1) arab-fors, turk-tatar tillari; 2) mo’g’ul-qalmoq-tatar tillari; 3) xitoy-manchjur tillari; 4) yahudiy-arab tillari; 5) arman-gurji-tatar tillariga qarab kafedralar bo’lindi. turkiy tillardan turk, ozarbayjon, chig’atoy, qozoq, uzbek tillari puxta o’qitilardi. uquv dasturiga o’zgarishlar loyihasi 1856 yilda amalga oshirildi. sharq tarixi kafedrasining tashkil etilishi yuqori malakali tarixchi mutaxassislar tayyorlash bilan ayni vaqtda sharq mamlakatlari va ayniqsa osiyo tarixini va istoriografiyasini chuqurroq ishlab chiqish uchun muhim zamin yaratdi. bu tashabbusning boshlovchilaridan biri vasiliy vasil’evich grigor’ev (1816-1881) edi. u, peterburgda, badavlat oilada tug’ilib, yaxshi ta`lim-tarbiya olgan. grigor’ev 1831 yili dorilfununning falsafa fakul’teti qoshidagi sharq bo’limiga o’qishga kirdi va prof. o. i. senkovskiy qo’lida arab, fors va turk tillarini o’rgandi. dorilfununni a`lo darajada tamomlagani uchun grigor’evga 1834 yil iyunida fan nomzodi unvoni berildi va u 1919 yil kuzida sharqshunoslik,tarix-filologiya,huquqshunoslik kulliyotlari tugatilib, o’rniga ijtimoiy fanlar kulliyoti ochildi. rossiya tim (tashqi ishlar vazirligi) sharq tillari …

ilda grigor’ev oqmachit shahrining bosib olinishida safar devonxonasi konsul’tatsiyasi) boshlig’i bo’lib qatnashdi. 1853 - 62-yillarda orenburg qozoqlari oblastining devonbegisi (uprav, delami kantselyarii) bo’lib ishladi. v. l. vyatkinning (1859-1932 y.) inqilobgacha nashr etilgan ilmiy asarlari eng qimmatli manbalardir. v. l. vyatkin o’z hayotini, kuch-g’ayrati va bilimini insonlarga bag’ishlagan yirik rus olimi edi. uning arxeologik maktabi ham, ustozlari ham yo’q edi. u mustaqil o’qigan bilimdon, iqtidorli o’lkashunos edi. shuning uchun ham arxeologik qazilmalarni u «fan o’rgatganday» emas, o’zicha olib borardi. v. v. bartol’d aytganidek, u «samarkand obidalarining ajoyib bilimdoni» edi. vasiliy lavrent’evich vyatkin samarqandga toshkent o’qituvchilar seminariyasini tugatgach kelgan edi. uzbek, fors, tojik kabi bir necha tillarni mukammal bilgan yosh olim shaharning tarixi, noyob qo’lyozmalarini, vaqfnoma, xalq afsona va dostonlarini yig’ish va tarjima qilish bilan shug’ullandi. b ular unga hanuzgacha o’z qimmatini yo’qotmagan ilmiy asarlar yozish imkonini berdi. u tarix, iqtisod, madaniyat, etnografiya bilan qiziqdi. mir abu tohir xoja samarqandiyning «samariya» sini …

ash, ulkan va boy kollektsiyalar to’plab, samarqandni muzey shaharga aylantirishni orzu qilardi. v. a. vyatkin orzu qilgan ishlar bugungi kunda ro’yobga chiqmoqda. u o’rta osiyo xalqlarining qadimgi va o’rta asrlar tarixini o’rganishning asoschisidir. 1893 yili peterburg dorilfununi v. v. bartol’dni qadimiy yozuv va yodgorliklarni joyida o’rganish uchun o’rta osiyoga yo’lladi. u o’zining birinchi ma`ruzasini 1893 yilning 11 dekabrida aniq fanlar, antropologiya va etnografiya ishqibozlari jamiyati- turkiston bo’limining majlisida qildi. uning ma`ruzasi xitoy va o’rta osiyoning ettisoy orqali o’tuvchi aloqa yo’lini o’rganishga bagishlangan edi. bartol’d turkistonda arxeologiya ishqibozlari to’garagi ochish goyasini ilgari surdi. 1895 yilning oktyabrida uning rahbarligi ostida to’garak nizomi tuzilib, tasdiqlandi. bu to’garak chor hukumati tomonidan hech qanaqa mablag’ bilan ta`minlanmasdi. 107 mafar to’garak a`zolaridan 16 nafari uning tashkilotchilari bo’lib, ular orasida v. v. bartol’d, d. m. levshin, n. s. likoshin, k. v. aristov, v. f. oshanin bor edi. tez orada v. v. bartol’d rahbarligidagi bu to’garak tarixchi va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix - xx asr boshlarida sharq va o’zbekistonning o’rganilishi"

1444142687_61734.doc xix - xx asr boshlarida sharq va o’zbekistonning o’rganilishi reja: 1. sharqshunoslikning rivojlanishi va xix asrning ikkinchi yarmida o’rta osiyo xalqlari tarixini o’rganish. 2. o’rta osiyo xalqlari tarixini o’rganishda v.v. bartoldning o’rni . 3. xx – asr boshlarida turkistonda tarix fani. xix asr boshlaridan chor hukumati sharqdagi siyosatini faol-lashtirdi. «kerning ilmiy va amaliy sharqshunoslikning rossiya uchun qanchalik ahamiyatliligini chuqur tushungan hamda endi tug’ilib kelayotgan rus sharqshunosligining porloq kelajagini oldindan ko’ra bilgani holda olib borgan ilmiy amaliy faoliyati,- deb yozadi a. n. kononov,- xix asrning boshlarida akademiyaning (1803) yangi reglament, dorilfununlarning (1804) birinchi umumiy ustavida, va nihoyat, osiyo muzeyi tuzilishid...

DOC format, 63.5 KB. To download "xix - xx asr boshlarida sharq va o’zbekistonning o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xix - xx asr boshlarida sharq v… DOC Free download Telegram