tarixiy o‘lkashunoslik va turizm fanining maqsadi, vazifasi, shakllanishi va rivojlanishi tarixidan

DOCX 23 pages 65.2 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.2 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

1-mavzu: tarixiy o‘lkashunoslik va turizm fanining maqsadi, vazifasi, shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. fanning maqsadi va vazifasi. 2. o‘lkashunoslik turlari 3. tarixiy o‘lkashunoslikning shakllanishi va rivojlanishi 4. o‘rta osiyo tarixini o‘rganishda rus sharqshunoslarining roli 5. rus sharqshunosligining mahalliy tarixchilikka ta'siri 6. tarixiy o‘lkashunoslikning 1917 yildan keyingi ahvoli 7. o‘lkashunoslikning asosiy manbalari vatan haqidagi teran fikrlar turkiy tasavvuf she'riyatining atoqli vakili xoja ahmad yassaviy xikmatlaridan birida quyidagicha talqin etiladi: boshim tuproq, o'zim tuproq, jismim tuproq, haq vasliga etarman deb ruhim mushtoq. binobarin, tuproq — inson tug'ilib o'sgan o'lka, makon, tuproq vatan. tuproq necha yuz yillardan buyon ne ne ulug' farzandlarini ardoqlab kelayotgan zamin. shuning uchun biz uni e'zozlab ona tuproq deymiz. demak, barcha ishlar o'z ona tuprog'ini, o'z ona o'lkasini qadrlashdan boshlanadi. ona tuprog'ini, ona o'lkasini sevgan kishini el qadrlaydi, dunyo taniydi... o'z tarixini ona yurtdan — ona tuproqdan qidirgan insongina haqiqiy inson bo'la oladi. tarixga nazar tashlasak, o'z o'lkasini …

2 / 23

alarni saqlash va asrash ishlariga boshchilik qilish bilan birga joylarda istiqomat qilib turgan xalqlarning kelib chiqishlari (etnogenezi), urf-odatlarini o'rganadi hamda ilg'or mehnatkashlar, mehnat qahramonlari xotirasini abadiylashtirish uchun haykallar, mangu olovlar, hurmat taxtalari tashkil qiladi. bundan tashqari jamoat o'lkashunosligiga mustaqil ravishda tanga pullarni o'rganuvchi mutaxassislar — numizmatlar, muhrlarni o'rganuvchilar sfragistlar, tamg'a (gerb)larni o'rganuvchilar — geraldistlar, tosh, metall, sopol va yog'ochdagi yozuvlarni o'rganadigan olimlar-epigrafistlar, eski asbob-uskunalar va qurol-aslaha hamda shu kabi narsalarni to'plovchilar ham uyushadi. maktab o'lkashunosligi esa maktablarda tarih inson va jamiyat fani o'qituvchilarining bevosita rahbarligida tashkil qilinadi. maktab o'lkashunosligining a'zolari v-x (xi) sinflarning eng intizomli va a'lochi o'quvchilaridan tuzilib, ular o'lka materiallarini tort guruhga bo'lingan holda to'playdilar. to'plangan arxeologik, etnografik, toponimik va arxiv hujjatlari maktab o'lkashunoslik va tarix muzeylarida namoyish qilinadi. maktab o'lkashunosligi ta'lim-tarbiyani turmush, ishlab chiqarish, yangi jamiyat qurish tajribasi bilan uzviy bog'liq holda o'rganadi. o'qitish jarayonida o'lka materiallaridan o'rinli foydalanish o'quvchilarning o'z o'lkasi tarixini bilib olishga, chuqur bilim …

3 / 23

chi o'z o'lkasini yaxshi bilsa, bu haqdagi og'zaki va yozma manbalarni muntazam o'rganish bilan birga o'quvchilarning ota-onalari, keksalar, o'lkashunoslik tashkilotining xodimlari bilan suhbatlar olib borib, pedagogik mahoratini ishga solsa, o'quvchilarning faolligi ortib boradi, o'tilgan materiallarni to'liq o'zlashtirish bilan birga uni hayotga xam tatbiq qila boshlaydi. natijada o'quvchilarning puxta bilim olish bilan birga o'z o'lkasiga bo'lgan mehr-muhabbati ortadi va tarixiy tasavvuri hamda tarixiy tushunchasi shakllanib boradi. maktab o'lkashunosligi ikkiga bo'linib, o'quv jarayonida (o'quv dasturi asosida) va dasturdan tashqari (maktabning tarbiyaviy ishlar rejasiga asoslangan holda) amalga oshiriladi. o'quv jarayonida (sinfda) olib boriladigan o'lkashunoslik ishlari ham ikki maqsadni ko'zlaydi. biri - o'z o'lkasining o'tmishini arxeologik, etngorafik, toponomik, qo'lyozma asarlar va arxiv xujjatlari asosida o'rganish va o'lkashunoslik materiallarini bir tizimga solish; ikkinchisi — to'plangan o'lkashunoslik materiallaridan tarix hamda inson va jamiyat darslarida foydalanish. sinfda olib boriladigan o'lkashunoslik ishlariga barcha o'quvchilariing ishtirok etishi majburiydir. maktabdan tashqari olib boriladigan o'lkashunoslik ishlari, ya'ni sayohatlar, arxeologik ilmiy safarlarda …

4 / 23

hunosligi o'quvchilarda o'z vataniga mehr uyg'otish bilan birga, ularni estetik ruhda tarbiyalashga xdm munosib hissa qo'shadi. vatanga bo'lgan mehr tuyg'usi o'z o'lkasini o'rganishdan boshlanadi. maktab o'lkashunosligida ana shunday tuyg'u shakllanadi. 3. tarixiy o‘lkashunoslikning shakllanishi va rivojlanishi. 1917 yilga qadar o'lkani o'rganish masalasi. rus olimi m. v. lomonosov o'z o'lkasini mukammal o'rganish maqsadida 1761 yili 30 savoldan iborat javob varaqasi tuzib, aholi o'rtasida tarqatgan edi. ayni vaqtda bu bilan o'lkashunoslik faniga asos solingandi. o'lkani o'nganish masalasi o'rta osiyo, shu jumladan o'zbekiston hududida rossiyadan anchagina keyinroq, ya'mi xix asrning ikkinchi yarmidan boshlanadi. rus olimlari o'rta osiyoning chorizm tarafidan bosib olishidan ancha ilgari bu o'lkani o'rganish bo'yicha bir qancha ishlar qilgan edilar. biroq, xix asrning birinchi yarmidagi o'lkani o'rganish, ya'ni mahalliy tarixchilik ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotdagi biqiqliqka mos bo'lib, feodal tuzum manfaatlari uchun xizmat qilar edi. tarix fanidan feodal sinfining manfaatlari, xonlar va ular sulola-sining taxtga egaligi va «odilligi»ni mafkuraviy jihatdan asoslash …

5 / 23

imligini ko'rsatib, biz bu asardan keyin eron tarixchiligida voqealarni bu xilda bayon qilish uchun bo'lgan intilishni ko'rmaymiz, deb yozgan edi. bu o'rta osiyo tarixchiligiga ham xos narsa edi. shunday qilib, xix asrning birinchi yarmida tarix fani ham, boshqa fanlar singari, hukmron sinfning manfaati uchun xizmat qildi. x1x asrning 30-yillarida buxoro saroy tarixchisi muhammad yoqub yozgan «gulshan ul- muluk» nomli asar o'sha davr tarixiy manbalaridan biri hisoblanadi. bu asar fors-tojik tilida yozilgan bo'lib, unda qadimgi zamonlardan to xix asrning 30- yillarigacha bo'lgan buxoro amirligidagi siyosiy voqealar bayoni beriladi. asarda saroy voqeliklari, xukmron sinflar tarixi, o'zaro urushlar, unda erishilgan g'alabalar, xonlikning keyingi sulolasining genealogiyasi (nasabnomasi) ifodalanib, jamiyatning rivojlanishi da asosiy kuch bo'lgan xalq ommasining ahvoli, uning tilak-orzulari, xalq harakatlari va bu harakatning tub mohiyatini yoritishga bo'lgan intilishni deyarli ko'rmaymiz. yana o'sha davrda fors-tojik tilida yozilgan ikkinchi manba buxoro saroy tarixchisi muhammad mir olimning «tarixi amir nasrullo» nomli asaridir. bu asar buxoro amiri …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy o‘lkashunoslik va turizm fanining maqsadi, vazifasi, shakllanishi va rivojlanishi tarixidan"

1-mavzu: tarixiy o‘lkashunoslik va turizm fanining maqsadi, vazifasi, shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. fanning maqsadi va vazifasi. 2. o‘lkashunoslik turlari 3. tarixiy o‘lkashunoslikning shakllanishi va rivojlanishi 4. o‘rta osiyo tarixini o‘rganishda rus sharqshunoslarining roli 5. rus sharqshunosligining mahalliy tarixchilikka ta'siri 6. tarixiy o‘lkashunoslikning 1917 yildan keyingi ahvoli 7. o‘lkashunoslikning asosiy manbalari vatan haqidagi teran fikrlar turkiy tasavvuf she'riyatining atoqli vakili xoja ahmad yassaviy xikmatlaridan birida quyidagicha talqin etiladi: boshim tuproq, o'zim tuproq, jismim tuproq, haq vasliga etarman deb ruhim mushtoq. binobarin, tuproq — inson tug'ilib o'sgan o'lka, makon, tuproq vatan. tuproq necha yuz yillardan buyon ne ne ulug' farzandl...

This file contains 23 pages in DOCX format (65.2 KB). To download "tarixiy o‘lkashunoslik va turizm fanining maqsadi, vazifasi, shakllanishi va rivojlanishi tarixidan", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy o‘lkashunoslik va turiz… DOCX 23 pages Free download Telegram