Orqaga

xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot

DOC 48,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403256042_44061.doc www.arxiv.uz xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot reja: 1. xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot 2. xix asr yozma manbalarda nasaf bekligi tavsifi. nasaf buxoro amirligining sharqiy qismida joylashgan muxim ma’muriy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazlaridan biri bo‘lib kelgan. uning tarixiy ildizlari miloddan avvalgi asrlarga tutash bo‘lib, ilk o‘rta asrlarda janubiy so‘g‘dning muhim hududlaridan biri hisoblangan. qadimshunos va ilk o‘rta asr manbalari tadqiqotchilarining olib borgan ilmiy tadqiqotlariga tayangan holda nasaf movarounnahrdaga boshqa shaharlar bilan tipologik umumiy qonuniyatlar asosida rivojlangan va yangi bosqichlarga kirgani ko‘zga tashlanadi.1 nasafga bag‘ishlab yozilgan maxsus asarlar ko‘p bo‘lmasa-da, , undagi tarixiy taraqqiyot davomida barpo etilgan mudofaa inshoatlari, qator me’moriy binolar qurilishi, aholi nufzining oshib borishi haqidagi qimmatli ma’lumotlar sharqshunoslik fani uchun muhim ahamiyat kasb etadi. o‘rta asr yozma manbalariga tayangan holda sharq davlatlariga, jumladan nasafda xam murakkab tarixiy jarayonlar davri etib, shaharsoalik va ijtimoiy rivojlanish alomatlari o‘ziga …
2
undagi kasabalar, urug‘-aymoqlar va ayrim binolar haqida yozar ekan, u shunday ta’riflaydi: "...ob-havosi mo‘tadil, nihoyat xushmanzara, ko‘plab bo‘stonlarga ega. uni suvi kesh va samarqanddan oqib keladi, yeri soz va unumdor. qarshi abdullaxon shayboniy (1557-1598) davridayoq ma’mur va obod bo‘lgan, hozirda esa u yanada ko‘rkamlashib kengaydi. bu viloyatdagi qasaba va mavzelar juda ko‘p bo‘lib, turli nomdagi urug‘lar yashab kelgan. bunda qator madrasa, xonaqoh, maschit va hammomlar mavjud"8. xix asr ikkinchi yarmi xx asr boshlarida buxoroda yashab ijod etgan shoir va tarixchi mulla abdurahmon tamkin-i buxoriyning ta’kidlashicha, u : "men yaqin yoru-do‘stlarim va oshna og‘aynilarim iltimosi va taklifiga ko‘ra, o‘zimga qadar . yozib qoldirilgan 70 dan ortiq buxoro va uning viloyatlariga doir qo‘lyozma manbalarni o‘qib, o‘rganib va o‘zim eshiggan va o‘z ko‘zim bilan ko‘rgan voqea-hodisalarni jamlab kitob, shakliga keltirdim. shu yozganlarimni qog‘ozga tushirishga ahd qildim, bunda hamkasblarim o‘z ko‘magini ayamadilar, menga suyanchiq bo‘lib turdilar", - deb yozgan.9 abdurahmon tamkinni bu asari ikki …
3
a junli qorako‘l qo‘ylari boqiladi. nasaf yerlarida "objo‘sh mayiz"ining sarasi, kunjutning serobligi, pista holvasining shirin ta’mi bilan ajralib turadi va eng oliy nav tamaki ham shu yerda yetishtiriladi. "...bunda namat bosish, galam to‘qish, turli xildagi alacha, ipak-alacha, nimshohi matolar to‘qiladi. bunda ustalar yasagan "bag‘dodi" eshiklar nafaqat buxoro amirligida, balki xorijda ham talab katta. urganch mamlakatidan har yili tijoratchilar bu yerga kelib, o‘z yurtlariga ko‘plab namatlar va "bag‘dodi" eshiklarni xarid qilib, o‘z yurtlariga olib ketadilar".11 nasaf shahridaga qurilish va undagi tarixiy binolar haqida mirza abdulaziz some’ shunday ma’lumot keltiradi: "qarshi qal’asida 8 ta "idixoni" va 8 ta "jumaxoni” maschitlari bo‘lib, shahar ichi va atrof hududlarida juda ko‘p beshvaqt namoz o‘qiydigan maschitlari bor. aholisi taxminan 100 ming kishini tashkil etadi. "...qarshi bekligidagi katta yer maydonlari, ayniqsa quyi tumanlardagi qishloqlar, koson atrofidagi dahalar samarqand [shahridagi] sherdor, tillakori, shaybonixon maqbarasi, hamda buxorodagi va nasafning o‘zidagi madrasalar, jumladan, amir haydar qurdirgan "madrasa-i oliy vaqf qilingandir".12 …
4
haqda shunday yozadi: "nahshab movarounnahrning viloyatlaridan biri bo‘lib, buxoro bilan uning orasidagi masofa 18 farsahdan ortiq, g‘uzor bilan esa 6 farsahni tashkil qiladi. vaqt o‘tishi bilan nasaf qarshi deb nomlanadi. mo‘g‘il xoni kepakxon (x1u asr) davrida saroy qurilgan va shundan boshlab qarshi nomi bilan mashhur bo‘ldi.u nasaf tavsifini davom ettirib q shunday yozadi. â«xurosondan nahshabga kelganlar bu [viloyatdagi] simob koni haqida ma’lumot qoldirganlar... bunda juda ko‘plab olimu fuzalo, shoiru hadisshunos va o‘z davrining alloma, din peshvolari, shulardan: abu turob nasafiy, shayx umar nasafiy, shayx husan nasafiy, shayx tojiddin nasafiy, xoja ali nasafiy va shayx najmiddin umar ibn muhammad an-nasafiy kabi qomusiy olimlar yashab o‘tganlar". darhaqiqat nasaf sharq va janubiy sharq davlatlaridan buxoroga boradigan tranzit yo‘li ustida joylashganligi tufayli barcha savdo karvonlari uni chetlab o‘tolmas edi. ikkinchi tomondan bu beklik buxoro vohasini shahrisabz va hisor bilan bog‘lar va shular hisobidan qarshi muntazam rivojlanib taraqqiy etib bordi. savdo tarmoqlari nafaqat shahar ichida, …
5
zbek urug‘laridan iborat bo‘lgan, tamkin-i buxoriy esa qo‘shimcha qilib: "nasafda yashovchi turli uzbek o‘rug‘larndan soliq undirishda va harbiy qo‘shinga jalb etishda birmuncha yengilliklarga ega bo‘lganlar. qarshida asosan mang‘itlar istiqomat qilishgan. buxoro amirlari va yirik mansabdorlar asosan shu urug‘lardan tayinlangan" nasaf bekligi tarixini xvsh asr oxiri va xx asr boshlariga qadar o‘rganishda tarixiy yozma manbalar, solnomalardan tashqari tarixiy davlat arboblarining yozishmalari ham katta ahamiit kasb etadi. bunday yozishmalarda boshqa yozma manba va tarixiy adabiyotlarda uchramaydigan muhim va qimmatli ma’lumotlar jamlanganki ularda tariximizni va fanimizdagi oq dog‘larni to‘ldirish va boyitishda yangi materiallar jamlangan. bu to‘plamlardagi rasmiy maktublar asosan farmonlar, inoyatnomalar, hisobot va arznomalardan iborat bo‘lib, xvip asr oxiridan xix asr oxirigacha bo‘lgan davrni qamrab oladi. ularda nafaqat buxoro amirligi va uning chegaradosh qo‘shni xoliklardagi siyosiy, harbiy, ma’muriy, iqtisodiy, ijtimoiy, diniy, tashqi aloqalar va madaniy hayot tarixiga oid ma’lumotlarni qamrab olgan. buxoro davlati va uning bekliklari tarixiga oid bunday yozishmalar, bir-ikki maqolani e’tiborga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot" haqida

1403256042_44061.doc www.arxiv.uz xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot reja: 1. xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot 2. xix asr yozma manbalarda nasaf bekligi tavsifi. nasaf buxoro amirligining sharqiy qismida joylashgan muxim ma’muriy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazlaridan biri bo‘lib kelgan. uning tarixiy ildizlari miloddan avvalgi asrlarga tutash bo‘lib, ilk o‘rta asrlarda janubiy so‘g‘dning muhim hududlaridan biri hisoblangan. qadimshunos va ilk o‘rta asr manbalari tadqiqotchilarining olib borgan ilmiy tadqiqotlariga tayangan holda nasaf movarounnahrdaga boshqa shaharlar bilan tipologik umumiy qonuniyatlar asosida rivojlangan va yangi bosqichlarga kirgani ko‘zga tashlanadi.1 nasafga bag‘ishlab yozilgan maxsus asarlar ko‘p ...

DOC format, 48,0 KB. "xix asr va xix boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xix asr va xix boshlarida nasaf… DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
xix-xx asr boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot — DOC DOC
xix-xx asr boshlarida nasaf va keshda madaniy hayot
— 32,0 KB
xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat — DOCX DOCX
xix asr oxiri – xx asr boshlarida turkistondagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy holat
39 sahifa 52,3 KB
xix-asr oxiri xx-asr boshlarida yevropa — PPTX PPTX
xix-asr oxiri xx-asr boshlarida yevropa
17 sahifa 6,1 MB
xix-asr oxiri xx-asr boshlarida yevropa — PPTX PPTX
xix-asr oxiri xx-asr boshlarida yevropa
17 sahifa 9,0 MB
xix asr oxiri -xx asr boshlarida yaponiya — DOC DOC
xix asr oxiri -xx asr boshlarida yaponiya
— 67,0 KB
xix asr oxiri xx asr boshlarida aqsh — DOC DOC
xix asr oxiri xx asr boshlarida aqsh
— 57,5 KB
xix asr oxiri -xx asr boshlarida yaponiya — PPT PPT
xix asr oxiri -xx asr boshlarida yaponiya
— 3,8 MB
fransiyaning xix asr oxiri - xx asr boshlarida — DOCX DOCX
fransiyaning xix asr oxiri - xx asr boshlarida
5 sahifa 32,6 KB
xix asr oxiri xx asr boshlarida buayot — DOC DOC
xix asr oxiri xx asr boshlarida buayot
— 52,5 KB
xix asr oxiri — xx asr boshlarida fransiyada iqtisodiy va siyosiy hayot 9 - sinf — PPTX PPTX
xix asr oxiri — xx asr boshlarida fransiyada iqtisodiy va siyosiy hayot 9 - sinf
— 2,8 MB
xix-xx asr boshlarida bolqon yarimoroli — PPTX PPTX
xix-xx asr boshlarida bolqon yarimoroli
12 sahifa 554,4 KB
xix asr ohiri va xx asr boshlarida pedagogik fikr — PPTX PPTX
xix asr ohiri va xx asr boshlarida pedagogik fikr
10 sahifa 80,4 KB