чоч ва илок

DOC 48,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403254549_44004.doc www.arxiv.uz чоч ва илок. режа: 1.сиёсий тарихи. 2. урганилиш тарихи манбаларнинг гувохлик беришича сирдарё буйида жойлашган кадимий чоч ва илок вилоятлари 5 асрда эфталитлар давлати таркибига кирган. 6 асрда эфталитларнинг турклар билан тукнашганларида сирдарё буйи вилоятлари бу икки ракиб уртасидаги уруш ва жанглар сахнасига айланадилар. 6 асрнинг урталарида хокон санжибу даврида турклар чоч, фаргона ва сугдиёнани босиб оладилар. бунинг натижасида, чоч, парак, самарканд ва сугдиёна тушкунликка юз тутади ва бир неча йиллар давомида бу вилоятларнинг таъсири камаяди. айнан шу даврда йирик олтин ва кумуш маъданларига эга булган илок чоч таркибидан ажралиб чикади, деб тахмин килиш мумкин. турк хоконлигининг иккига булинишидан сунг чоч ва илок гарбий турк хоконлиги таркибига кирадилар. 605 йилдаги хокон хокимиятига карши кутарилган кузголондан сунг бу ерда хокимият тепасига турк хокимлари- тудунлар келадилар. хитой сайёхатчиси сюань цзянь бу ердаги куплаб шахарлар мавжудлиги ва бу шахарларнинг айрим-айрим феодаллар томонидан бошкарилганлигини таъкидлаб утади. бу феодаллар номигагина гарбий турк хоконига …
2
клар 751 йилда таласда араблар томонидан маглубиятга учрайдилар. шу даврдан бошлаб чоч араб халифалиги таркибига киритилади. чоч вилояти ахолиси мовароуннахр халкининг арабларга карши олиб борган курашида фаол катнашади. айнан шу ерда муканна кузголонинг тарафдорлари ва сафдошлари куп булган. шундай килиб, илк урта асрлардаги чоч ва илок тарихини 2 даврга булиш мумкин: 1. 5 аср- 6 асрнинг 1-ярми- иккала вилоят эфталитлар давлати таркибига кирган. 2. 6 асрнинг 2-ярми- 8 аср- чоч ва илок турк хоконлиги таркибида. биринчи даврга оид мингурюк шахри арабларнинг «чоч мадинаси» ва хитой хроникаларидаги «шу вилоятининг пойтахти»га тугри келади. шахар деворларининг узунлиги 10 лига тенг булган. шахарнинг умумий майдони 35 гектарга тенг булган. шахар кухандиз ва шахристондан иборатдир. шуни хам таъкидлаб утиш керакки, кухандизнинг умумий майдони 0,5 гектар булиб, бу шахарнинг умумий майдонининг 1/70 кисмига тенгдир. шахарни сув билан салар булоги таъминлаб турган. салардан шахарга сув олиб келадиган махсус канал казиб чикарилган. кухандиз ва шахар деворлари мингурюкнинг мудофаа …
3
пойтахтининг узида хам мустакил танга зарби мавжуд булган. шунингдек, бу даврда чочда маданият хам анча юксалган. турк хоконлиги таъсирида булишига карамай чоч уз тили ва маданиятини саклаб колишга муваффак булган. чочда давлат тили сугд тилининг лахжаларидан бири булган. давлат хужжатлари, тангалардаги ёзувлар ва бошка ёзишмалар сугд ёзувида олиб борилган. диний жихатдан чоч ва илокда дехкончилик билан боглик булган хосилдорлик культлари, оташпарастлик ва аждодлар рухига сигиниш каби дин шакллари мавжуд булган. чочда мавжуд булган яна бир йирик шахарлардан бири чирчик дарёси буйидаги ханабадтепе шахарчаси булган. м.е. массоннинг фикрига кура, бу шахарча 10 асрда манбаларда тилга олинган нуджкет пойтахтидан 2 фарсах узокликда жойлашган шахар хисобланади. ёзма манбаларнинг гувохлик беришича бу ерда асосан кайикчилар яшаганлар. улар парак (чирчик) ва хашарт (сирдарё) дарёларидан утишга кайиклар билан одамларга ёрдам берганлар ва шу оркали кун кечирганлар. ханабадтепе шахарчаси милодий 6 асрнинг бошларида шаклланган. 7 асрга келиб бу шахар мудофаа деворлари билан уралиб, унинг шарк томонида кухандиз …
4
куплаб узгаришлар содир булади. чигир ёрдамида экинларни сугориш кенг таркалади. хунармандчиликда тог иши ва металлургия катта ахамиятга эга булган. чоч ва илокнинг асосий руда марказлари жанубий чоткол ва курамин тогларида жойлашган эди. илокда тог ишининг асосий тармоги кумуш рудасини етиштириш эди. шунингдек, илок 7 асрнинг бошларига келиб урта осиёда олтин ишлаб чикарилиши жихатидан 2-уринда эди. шу давр ичида металлургияда мухим узгаришлар содир булади. агар, 4-5 асрларда металлни кайта ишлаш устахоналари асосан металлургия конлари якинида жойлашган булса, 6-8 асрларга келиб ахвол узгаради. эндиликда, металлни кайта ишлаш устахоналари асосан шахардаги маълум гузарларда жойлашадиган булди. бундай устахоналар археологлар томонидан илок пойтахти тункентда, шунингдек, кульота, севилтепа, номсиз, кокрел, тошбулок, куйлуктепа каби шахар харобалари худудида топиб урганилган. металларга ишлов бериш билан боглик косиблар устахоналари кандиктепа, шаматепа, севилтепа, кургонтепа ва тункет шахар харобалари худудларида топиб урганилган. адабиётлар: 1. каримов и.а. «тарихий хотирасиз келажак йук» т., 1998 й. 2. гуломов я.г. «хоразмнинг сугорилиш тарихи» т., 1959 й. …
5
чоч ва илок - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"чоч ва илок" haqida

1403254549_44004.doc www.arxiv.uz чоч ва илок. режа: 1.сиёсий тарихи. 2. урганилиш тарихи манбаларнинг гувохлик беришича сирдарё буйида жойлашган кадимий чоч ва илок вилоятлари 5 асрда эфталитлар давлати таркибига кирган. 6 асрда эфталитларнинг турклар билан тукнашганларида сирдарё буйи вилоятлари бу икки ракиб уртасидаги уруш ва жанглар сахнасига айланадилар. 6 асрнинг урталарида хокон санжибу даврида турклар чоч, фаргона ва сугдиёнани босиб оладилар. бунинг натижасида, чоч, парак, самарканд ва сугдиёна тушкунликка юз тутади ва бир неча йиллар давомида бу вилоятларнинг таъсири камаяди. айнан шу даврда йирик олтин ва кумуш маъданларига эга булган илок чоч таркибидан ажралиб чикади, деб тахмин килиш мумкин. турк хоконлигининг иккига булинишидан сунг чоч ва илок гарбий турк хоконлиги таркиби...

DOC format, 48,0 KB. "чоч ва илок"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: чоч ва илок DOC Bepul yuklash Telegram