хх асрнинг 50-80 йилларида озодлик гояиарининг узбекистонга таркалиши

DOC 131,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402657277_42971.doc www.arxiv.uz хх асрнинг 50-80 йилларида озодлик ғояиарининг ўзбекистонга тарқалиши режа 1. 1. совет тузумининг қатағонлик сиёсати ва халқ озодлик ҳаракатининг янги босқичга кўтарилиши. 2. 1989-1991 йилларда мустақиллик учун кураш 3. мустақилликнинг ўзига ҳос ҳусусиятлари ва буюк тарихий ўзгаришлар . «социализм» тузумининг моҳияти ва йўналиши xx аср жаҳон тарихида алоҳида ўрин эгаллайди. бу даврда ҳаёт икки йуналишда кечди: бир томондан демократия, фан ва техника ривожланиб, тараққиёт юқори босқичга кўтарилди. иккинчи тарафдан даҳшатли фожеалар рўй бериб 100 миллионлаб кишиларнинг естиги қуриди, мисли курилмаган вайронагарчилик ва талафотлар курилди. авваломбор биринчи жаҳон уруши, совет давлатининг ўрнатилиши ва иккинчи жаҳон уруши инсоният бошига жуда катта офат ва кулфатларни еғдирди. айниқса большевиклар бошлиқ «социализм» тузумини бунёд этилиши бутун жаҳон аҳлини ларзага содци. унинг инсоният ҳаётига келтирган талофати ва азоб-уқубатларининг саноғи ва чегараси йўқ. хуш, «социализм» тузумининг моҳияти ва йўналиши нималардан иборат? биринчидан, сиёсий жиҳатдан олганда ўзбекистонда миллий давлат, миллий қўшин ва миллий бошқарув тизими ташкил …

эдилар. бу ҳолат қулчиликнинг энг муҳим белгиларидан биридир. қулчилик сиёсий қатагонларда ўз ифодасини топди. авваламбор, халқнинг бу адолатсиз қатағонларга қарши оммавий равишда бош кутармай каттакичик мажлисларда уни қувватлаши ва партияга миннатдорчиликни изҳор этишининг ўзи ҳам қул табиатликни кўрсатади. бундай йиғинлар мактабларда ҳам ўтказилиб уқитувчилар ва пионерларнинг: «халқ душманларига ўлим!», «яшасин жонажон партиямиз», деган сўзлари ҳамон эсимда турибди. мана шундай йигинларнинг бирида мактабимиз директори: «партия душманларини қириб ташлаймиз, бизнинг талабимиз шу», деб роса бақирибчақирган эди. чамаси, икки ҳафта ўтганидан кейин «директорнинг ўзи халқ душмани экан, сири очилиб қолибди», деган сўзлар тарқалди. қулчиликнинг энг даҳшатлиси ва фожеалиси, қатагон воситасида миллионлаб кишиларнинг иқлим шароитлари ниҳоятда оғир жойларда мажбурий суратда ишлатилишида ҳам кўзга ташланади. маҳбусларнинг мазкур жойлардаги лагерларда қул меҳнати ўзининг юксак даражасига кўтарилди. қулчилик аломатлари ўзбек, қримтатар, чечен, ингуш, турк месҳетилари ва бошқа миллат вакилларининг сургун қилинишида ҳам кўринди. шуни ҳисобга олиш керакки, қулдорлик тузуми оммавий равишда қатагон ва сургунларни уюштириш имконини туғдирди. …

жонсиз борлиқ совет давлатининг мулкига айлантирилди. шу тарзда, совет ҳукумати бир неча минг йиллар мобайнида инсон кашф эттан ва ривожлантирган хусусий мулкчилик ва эркин бозорни қўпориб ташлади. ваҳоланки, хусусий мулкчилик инсонни еввойиликдан ҳоли этиб, оила, давлат ва тараққиётга асос солган муҳим омил ҳисобланган. у туфайли ҳайвондан фарқ этувчи инсон деган улуғ зот шаклланган. хусусий мулксиз жамиятнинг яратилиши дарҳол мисли курилмаган фожеаларни юзага келтирди. чунончи, бутун мамлакат бўйлаб очарчилик, қаҳатчилик ва оммавий касалликлар юзага келиб, миллионлаб кишиларнинг естиғи қуриди. бундан ташқари хусусий мулкка қарши курашлар жараёнида минглаб кишилар ўлдирилди, ҳибсга олинди ва сургун қилинди. хусусий мулксизлик кўп одамларнинг кўзини оч ва ташмачи қилиб қўйди. масалан, нон заводида ишловчи нонни, ун заводида ишловчи унни, тикувчилик корхонасидагилар кийим-кечакни, гўшт комбинатидагилар гўштни, қўйингчи, ҳар бир корхона ва ташкилотда ишловчилар озиқ-овқат ва бошқа маҳсулотларни бекитиб олиб чиқишга мажбур бўлганлар. расмий суратда «ташмачи» деб ном олганлар томонидан давлат мулкини талаш оммавий тус олиб кетганлиги учун милиция …

и оқиб борар эди. «ҳаммамизга маълумки, — дейди президентимиз ислом каримов, — биз сўнгги 70 йил мобайнида давлатга қарамлик ва сиғиниш ҳолатида яшадик. мамлакатдаги барча бойликларнинг, мулкнинг эгаси давлат деб ҳисоблаб келдик. қайси масалани олмайлик, давлат манфаати биринчи ўринда, фуқаро, шахс манфаати эса деярли ҳисобга олинмаслиги эски конституцияларнинг ҳар қайси моддасида яққол кўзга ташланар эди».' дарҳақиқат, мамлакатда ягона давлат мулк эгалиги ҳукм суриб, ҳатто одамларнинг ҳаёти ва тақдири ҳам давлатнинг қўлида бўлган. шундай қилиб кўрдикки, хусусий мулкчилик ва унга боғлиқ турли соҳаларнинг тақиқланиши, шахсий ташаббус ва манфаатдорликнинг бўғилиши, мажбурий меҳнат, ишга яраша ҳақ тўламаслик, боқимандалик ва «қорин тўйса бас» деган туйғулар қулчиликнинг иқтисодий заминини яратди. учннчидан, қулчилик маънавий ҳаётда ҳам ўз ифодасини топди. чунончи, миллий ҳис-туйғулар, ўз-ўзини англаш, ватанпарварлик, ғурурланиш, фахрланиш ва бошқа олий инсоний фазилатлар ҳибсга олинди. ўз она юртига содиқ кишилар «миллатчи, халқ душмани» ва «империализм айғоқчилари» сингари қалбаки" айбномалар билан отилди ва узоқ мудцатли қамоққа ҳукм қилинди. …

нинг утмиш замонларда фан ва маданият соҳаларида қулга киритган ютуқлари инкор этилди. умуман айтганда, ўзбек халқининг миллий ғоя ва маънавиятига зарба берилиб, ўрнига коммунистик ғоянинг киритилиши қулчиликнинг муҳим аломатлари ҳисобланади. чунки, бу ғоя улуғмиллатчилик ва қулчиликни ўзида акс эттирган эди. туртинчидан, совет даврида шаклланган қулчиликнинг ўзига хос хусусиятлари мавжуд эди. чунончи, биз бошимиздан кечирган бу қулчилик билан қадимги юнон, рим ва бошқа давлатлардаги қулчилик ўртасида асосий негизи бўйича фарқ йўқ. чунки, бу ҳар иккала даврда қуллар хусусий мулкчилик, ишлаб чиқариш қуроллари, сиёсий ва инсоний ҳуқуқлардан маҳрум этилиб, «темир қафас»да ушлаб турилди. утмиш замонларда қуллар асосан урушларда асир олинган ёки бўйсундирилган кишилардан ташкил топган. шунга ўхшаш большевиклар ҳам туркистонни урушиб олиб, халқини қуллик балосига мубтало этди. совет даврида қулчиликнинг маъноси анча кенгайиб, ўзига хос хусусиятлари билан ажралиб туради. қадимги замонларда натурал хўжалик ҳукмронлик қилганлиги учун қуллар озиқ-овқат, кийимбош ва турар жой билан таъминланган. совет даврида эса пул муносабатларининг кенг кўламда ривожланганлиги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хх асрнинг 50-80 йилларида озодлик гояиарининг узбекистонга таркалиши"

1402657277_42971.doc www.arxiv.uz хх асрнинг 50-80 йилларида озодлик ғояиарининг ўзбекистонга тарқалиши режа 1. 1. совет тузумининг қатағонлик сиёсати ва халқ озодлик ҳаракатининг янги босқичга кўтарилиши. 2. 1989-1991 йилларда мустақиллик учун кураш 3. мустақилликнинг ўзига ҳос ҳусусиятлари ва буюк тарихий ўзгаришлар . «социализм» тузумининг моҳияти ва йўналиши xx аср жаҳон тарихида алоҳида ўрин эгаллайди. бу даврда ҳаёт икки йуналишда кечди: бир томондан демократия, фан ва техника ривожланиб, тараққиёт юқори босқичга кўтарилди. иккинчи тарафдан даҳшатли фожеалар рўй бериб 100 миллионлаб кишиларнинг естиги қуриди, мисли курилмаган вайронагарчилик ва талафотлар курилди. авваломбор биринчи жаҳон уруши, совет давлатининг ўрнатилиши ва иккинчи жаҳон уруши инсоният бошига жуда катта офат ва ку...

Формат DOC, 131,0 КБ. Чтобы скачать "хх асрнинг 50-80 йилларида озодлик гояиарининг узбекистонга таркалиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хх асрнинг 50-80 йилларида озод… DOC Бесплатная загрузка Telegram