xx – asrning 50 – 80 – yillarda o’zbekistonda madaniy hayot

DOC 372.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
xx – asrning 50 –.doc page 1 mundarija bet kirish ………………………………………………………3 i-bob sovet mustabid tuzumining o’rnatilishi va uning turkiston xalqlari milliy madaniyatiga ta’siri. 1.1. o’zbekiston xalqi madaniyatining og’ir sharoitdagi taraqqiyoti………………………………………………………11 1.2. xx asr 20 yillarning ikkinchi yarmi va 50 yillar boshlarida o’zbekistonda xalq ta’limi hamda fan sohasidagi sovet siyosati…………………………………………………….18 ii-bob. o’zbekistonda 1950-1980 yillardagi ma’naviy, madaniy qaramlik va uning oqibatlari. qatag’onlikning yangi to’lqini. 2.1. respublikamiz madaniy – ma’naviy hayotiga “rivojlangan sotsializm” g’oyasining singdirilishi…………27 2.2. xx asrning 80- yillarida o’zbekiston madaniy hayotida yuz bergan o’zgarishlar………………………………48 2.3.o’zbekiston respublikasi tarkibiga kiruvchi xalqlarning xx asrning 50-80 yillarida madaniyatdagi ziddiyatlar………55 xulosa……………………………………………………………59 foydalanilgan manbalar va adabiyotlar……………………………62 kirish mavzuning dolzarbligi. o’zbekiston respublikasi mustaqil- likka erishgach, biz yaqin – yaqingacha hukmron bo’lgan noinsoniy kommunistik g’oya asoratidan qutilib, o’tmishimizni xolisona baholash, xalqimiz tomonidan asrlar davomida yaratilgan milliy – madaniy qadriyatlarni, yurtimiz ravnaqi, istiqloli va istiqboli uchun kurashganlarni muborak nomlarini qayta tiklash imkoniga ega bo’ldik. “hoyotimizda qanday o’zgarishlar ro’y berganini baholash …
2
b odamlar ongini keng miqyosda zaxarlar edi. ularning milliy va diniy tuyg’ularini qo’pol ravishda kamsitar, tarixiy haqiqatni buzub ko’rsatar edi. o’z ona tilini, milliy an’ana va madaniyatini, o’z tarixini bilmaslik ko’plab odamlarning shaxsiy fojeasiga aylanib qolgan edi.”1 totalitar tuzum tazyiqidan qutulish uchun milliy o’zlikni anglash kishilarni eski tafakkur qoliplaridan xalos qilish lozim bo’ldi. bu o’lkan ijtimoiy – tarixiy axamiyatga ega vazifa eng avvalo tarixchi olimlar zimmasiga tushadi, chunki: “ma’naviyatini tiklashi, tug’ilib o’sgan yurtida o’zini boshqalardan kam sezmay, boshini balan ko’tarib yurishi uchun insonga, albatt, tarixiy xotira kerak… jamiyatning har bir a’zosi o’z o’tmishini yaxshi bilsa, bunday odamlarni yo’ldan urish, har xil aqidalar tasiriga olish mumkin emas. tarix saboqlari insonni hushyorlikka o’rgatadi, irodasini mustaxkamlaydi”.2 tarixiy xotira esa o’tmishni obyektiv baholaydigan, oqni oq, ___________________________ 1.karimov i.a. o`zbekiston xxi asrga intilmoqda. – t.: o`zbekiston, 2000.5 b. 2.karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo`q// biz o`z kelajagimizni o`z qo`limiz bilan quramiz. t. 7.-t.: o`zbekiston, 1999. …
3
, fan, texnika, adabiyot va san’at – madaniyat turli bahslarni, yondashishlarni keltirib chiqarmoqda. ularning ba’zilari, ko’pincha zimdan, “sotsialistik madaniyat” yoqlansa, ba’zilari esa sho’rolar davridagi yutuqlar butunlay inkor etildi. bugun kommunistik g’oya, sho’rolar davlati g’ayriinsoniy, g’ayrimilliy va g’ayrimadaniy maqsadlarni o’z oldiga qo’ygani hammaga ma’lum. ammo o’tmishni ob’ektiv baholash uchun ushbu umumiy xulosa yetarli emas. ayrim kishilar ongida saqlanib kelayotgan eski tushunchalarni batamom siqib chiqarish, ularda to’g’ri tarixiy xotirani shakllantirish uchun uchun har bir davrda ro’y bergan fojealarning bor ko’lamini, natijalarini, mohiyati va qoldirgan asoratlarini aniq tahlillarda ochib berish ham zarurdir. mavzuning o’rganilish darajasi. mavzu ko’plab tadqiqotlarning diqqatini o’zida jalb etib keladi. ularni ikki guruhga ajratish mumkin. birinchi guruhga faylasuflar, ijtimooiy – madaniy hayotning nazariy masalalari bilan shug’ullanuvchi madaniyatshunoslar kiradi. bu borada t.n.qori niyoziy, a.k.valiyev, f.ismoilov, g’.n.najimov, m.qoraxonov, x.p.po’latov, s.sh.shermuhammedov, k.b.buronov, t.jurgenov, v.n.mineev, g.uvarov, i.shtern, r.k.qurbonov, u.x.qoraboyev kabi tadqiqotchilarning ismlarini keltirish mumkin. ushbu olimlar zamonaviy o’zbek – madaniyati shakllanishining ichki xususiyatlarini, madaniyatning …
4
ik mafkura nuqtai nazaridan tahlil etishda davom etdilar. masalan v.n.mikeev, 1990 yil chop ettirgan monografiyasida 1917 -1941 yillardagi o’zbekistondagi tarixiy – madaniy o’zgarishlar “ulug’ oktyabr sotsialistik revalyutsiyaning sharofati tufayli edi”1 deb yozadi. uning fikriga ko’ra, sovet hokimiyati olib borgan madaniy – ma’rifiy ishlar, sinfiy kurash, ilmiy – ateistik targ’ibot o’zbek xotin – qizlarini ozodlikka chiqishini ta’minladi.2 1991 yil chop etilgan u.h.qoraboyevning “xalq an’anaviy ijodi: qayta tiklash va rivojlantirish muammolari” monografiyasida 30-40 yillarda “taqiqlash tartibi” avj olgani qayd etilsada xalq ijodi jumladan, badiiy havaskorlikning rivojlanishi sosan “xx asr boshlaridan oktyabr revolyutsiyasidan keyin boshlandi” deb ko’rsatiladi.3 ikkinchi guruhga mavzuni tarixiy nazardan tadqiq etgan olimlar kiradi. ularning bir guruhi 20 yillar oxiri 40 yillar boshidagi o’zbek _________________________ 1. ðœð¸ð½ðµðµð² ð’.ð. ð¡ñ‚ð°ð½ð¾ð²ð»ðµð½ð¸ðµ ð¸ ñ€ð°ð·ð²ð¸ñ‚ð¸ðµ ðºñƒð»ñŠñ‚ñƒñ€ð½ð¾ – ð¿ñ€ð¾ñð²ðµñ‚ð¸ñ‚ðµð»ñŠð½ð¾ð¹ ñ€ð°ð±ð¾ñ‚ñ‹ ññ€ðµð´ð¸ ð¶ðµð½ñ‰ð¸ð½ ð£ð·ð±ðµðºð¸ññ‚ð°ð½ð°.-ð¢.: ð¤ð°ð½, 1990. –ñ 3. 2.òšð°ñ€ð°ð½ð³: ðŽñˆð° ð¶ð¾ð¹ð´ð°. –ñ.123-124. 3. ðšð°ñ€ð°ð±ð°ðµð² ð£.ð¥. ð¢ñ€ð°ð´ð¸ñ†ð¸ð¾ð½ð½ð¾ðµ ð½ð°ñ€ð¾ð´ð½ð¾ðµ ñ‚ð²ð¾ñ€ñ‡ðµññ‚ð²ð¾: ð¿ñ€ð¾ð±ð»ðµð¼ò› ð²ð¾ð·ñ€ð¾ñ‚ð´ðµð½ð¸ñ ð¸ ñ€ð°ð·ð²ð¸ñ‡ð¸ñ.- ð¢.:ð¤ð°ð½, 1991.-ñ.7-8. madaniyatini umumiy ijtimoiy …
5
i.jeltovalarni kiritish mumkin.1 ushbu olimlarning asarlari xx asrning birinchi yarmida o’zbekistonda maorif, umumiy ta’lim, o’rta maxsus va oliy ta’limlarning shakllanishi jarayonlari, adabiyot va san’atdagi o’zgarishlar, madaniy – ma’rifiy tadqiq etilgan. ularda ilgari surilgan ilmiy – nazariy qarashlar, o’sha davrdagi murakkab jarayonlarni tahlil qilish usuli biz uchun ham qimmatlidir. shu bilan birga mustabid tuzum mualliflarga bor tarixiy haqiqatni aytishga imkon bermagani ham kuzatiladi. hatto mustaqillika erishgach ham ayrimrim tadqiqotchilar muvafaqqiyatlarni bo’rtirib ko’rsatishga, totalitar davrning daxshatlarini boricha ochib berishni chetlab o’tishga intiladilar. masalan, n.oydinov yozadi: “asrimizning 20-30 yillarida o’zbekiston tasviriy san’ati alohida uslubiy izlanishlar evaziga rivoj topa boshladi.”2 “shu davrda xalqimiz hayotining rang – barang qirralarini o’zida aks ettirgan yangi estetik dunyoni kashf etish boshlandi.”3 baholangki, usha yillari milliy – ma’naviy san’at turlari ___________________________ 1.hamidov h. o’zbek an’anaviy qo’shiqchilik madaniyati tarixi.-t.: o’qituvchi, 1996; oydinov n. o’zbekiston tasviriy san’ati tarixidan lavhalar. –t.: o’qituvchi, 1997; ð¥ñƒñˆð±ðµðºð¾ð² ðñŽ ð˜ð· ð¸ññ‚ð¾ñ€ð¸ð¸ ðºñƒð»ñŠñ‚ñƒñ€ð½ð¾ð³ð¾ ññ‚ñ€ð¾ð¸ñ‚ðµð»ñŠññ‚ð²ð° ð² ð³ð¾ð´ò› ð¿ðµñ€ð²ð¾ð¹ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xx – asrning 50 – 80 – yillarda o’zbekistonda madaniy hayot"

xx – asrning 50 –.doc page 1 mundarija bet kirish ………………………………………………………3 i-bob sovet mustabid tuzumining o’rnatilishi va uning turkiston xalqlari milliy madaniyatiga ta’siri. 1.1. o’zbekiston xalqi madaniyatining og’ir sharoitdagi taraqqiyoti………………………………………………………11 1.2. xx asr 20 yillarning ikkinchi yarmi va 50 yillar boshlarida o’zbekistonda xalq ta’limi hamda fan sohasidagi sovet siyosati…………………………………………………….18 ii-bob. o’zbekistonda 1950-1980 yillardagi ma’naviy, madaniy qaramlik va uning oqibatlari. qatag’onlikning yangi to’lqini. 2.1. respublikamiz madaniy – ma’naviy hayotiga “rivojlangan sotsializm” g’oyasining singdirilishi…â€...

DOC format, 372.5 KB. To download "xx – asrning 50 – 80 – yillarda o’zbekistonda madaniy hayot", click the Telegram button on the left.

Tags: xx – asrning 50 – 80 – yillarda… DOC Free download Telegram