o’zbek musiqali dramma va komediyasi xx asrning 50 – 90 – yillarida

DOCX 31.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1703531087.docx o’zbek musiqali dramma va komediyasi xx asrning 50 – 90 – yillarida reja: 1. o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda 2. markaziy osiyoda turli davrlarda bunyodga kelgan davlatlarning siyosiy va diniy mafkurasi o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda bunyodga kelgan alisher navoiy nomidagi davlat akademik katta opera va balet teatri, muqimiy nomidagi respublika davlat musiqali drama va komediya teatri, berdaq nomidagi qoraqalpog’iston avtonom respublikasi davlat musiqali teatri va respublikamizning barcha viloyatlaridagi hamda qo’qon va bekobod shaharlaridagi musiqali drama va komediya teatrlari xalqimizning ma’naviy hayotida alohida ahamiyat kasb etib kelgan. o’zbek teatrining yillar davomida bosib o’tgan tarixiy va ijodi yo’li hamda faoliyati keng qamrovli, samarali ekanligini e’tirof etish lozimdir. tarixdan ma’lumki, o’zbek va o’rta osiyo xalqlarining madaniy hayotlarida xx asrga qadar qadimiy yunon va yevropa davlatlarida shakllangan “musiqali drama”, “musiqali komediya”, “operetta”, “vodivil”, “opera”, “balet” kabi janr hamda teatr san’ati turlari bo’lmagan. mahalliy xalqlarning yuqoridagi mavzularda tilga …
2
’z kasbiy mahoratlarini avlodlardan-avlodlarga yetkazib, yetarli ijod qilib, ulkan ma’naviy me’ros qoldirdilar. ular bizning xxi asrga qadar yetib keldi. “xalq teatri” ning muhim ahamiyatga ega bo’lgan tarkibiy tarmog’i bu - musiqadir. masxaraboz, qiziqchi, ayniqsa qo’g ‘irchoq tomoshalarida ishtirok etuvchi aktyorlar o’zbek xalq terma, aytishuv, lapar, yalla, qo’shiq va turli cholg’u kuylardan keng foydalangan holda ijro etganlar. xalqqa ko’rsatilayotgan tomosha voqealariga musiqa bevosita aloqador bo’lmasa-da, obrazga kirishda va zavq ta’sirini kuchaytirishda albatta musiqa ishlatilgan. tomosha boshlanishidan avval tomoshabinlarni to’plashda karnay, surnay, nog’ora, doira kabi cholg’u - sozlardan tashkil topgan ansambl ham doimiy ravishda ishtirok etgan. “xalq teatri” ning aktyorlari o’z kasbining ustasi bo’lishlari bilan birga, ular badiiy so’z, askiya, musiqa va raqs san’atlarini ham yaxshi bilganlar. shuning uchun sinkritik aktyorlar asar lavhalaridagi ijobiy yoki salbiy timsolni (obrazni) ichki va tashqi qiyofasini ochib berishda, xarakterini yaratishda yoki talqin qilishda o’zlarining aql-idroklari bilan ko’rsatilayotgan tomoshani zavq baxsh etuvchi ta’sir kuchini uyg’unlashtirishga harakat qilar …
3
abaqa – jamoalarda ro’y bergan muammo va ikir-chikirlarni yaxshi o'rganib, hayotda uchrab turadigan shaxslarni, zargarlarni, savdogarlarni, dallollarni va boshqa kasb egalarining ayrim shaxsiy nuqsonlarini, yomon xatti – harakatlarini, nayrangbozlik hamda tovlamachiliklarini tanqid nishoniga olib, fosh etishga harakat qilib, jamiyatni sog’lomlashtirishga o’z hissalarini qo’shar edilar. bundayin “xalq teatri”ning repertuari to’g’risida teatrshunos a.l. troitskaya 1936 - yili farg’ona vodiysiga ekspeditsiya tashkil qilib “xalq teatri”ning tarixini va ish faoliyatini o’rganib, “из истории народного театра и цирка в узбекистане”1 maqolasida shunday yozadi: “g’afurjon toshmatov, ismat qori, ibrohim teshaboyev, aka buxor, ayniqsa yusufjon qiziqchi shavkatjonovlar bilan tanishib hamda arxivlarni o’rganib “xalq teatri” to’g’risida, uning tarixi, repertuari, boshqarish va moliyaviy faoliyatlarini o’rganishga harakat qildim. repertuardagi “mudarris”, “zarkokil”, “tabibchilik” “attorlik”, “murab”, “hammora”, “o’lik sotdi”, “to’g’on”, “tol sotti”, “xum o'g’risi”, “er bo’lish” va boshqalarni mazmunlari bilan keltirmoqdaman”. sunday “xalq teatri” qadim zamonlardan to xx asrning 17- yiliga qadar o’zbek xotin – qizlar davralarida ham mavjud bo’lgan. xotin – …
4
h joizki, talabalar hamda tomoshabinlar orasida “nima uchun dunyo xalqlarining tilida “teatr”, “drama”, “operetta”, “opera”, “balet” atamalari bir xil nom bilan ataladi” degan tabiiy savol tug'iladi. bunga javob topish uchun bir zum fikrimiz bilan olam charxpalagini orqaga aylantiramiz. teatrni paydo bo’lish tarixiga murojaat qilsak, shunday javob topamiz. miloddan avvalgi davrlarda qadimgi yunon davlatida sahnada tomosha ko'rsatishni “teatr” (ko’ryapman), sahna asari nomini “drama” — harakat, fikr, g’oya to’qnashuvi, dialog va monolog badiiy so’z orqali ifodalanadi, ya’ni jamiyatning nuqsonlarini, insonlarning orasida tug’ilgan qarama - qarshiliklar, ziddiyatlar, g'oyaviy to’qnashuvlar va ularning yechimi yaxshilik bilan yoki fojiali tugaydi. tragediya (fojia) teatri - jamiyat tuzumidagi nuqsonlar, insonlarning orasidagi munosabatda jiddiy muammolar, ziddiyatlar, qarama-qarshi fikr, g’oya, turli yomon xislatlar, xatti-harakatlar kabi masalalar to’qnashuvi va ularning yechimi fojia bilan tugallanadi. komediya (hajviya) teatri - jamiyat tuzumidagi va insonlarni xulq-atvorlarida, yurish-turishlarida, bir-birlari bilan munosabatlarda yuzaga kelgan kelishmovchiliklar, ziddiyatlar to’qnashuvi va ularning yechimi kulgi-hajviya orqali amalga oshiriladi. tarixiy manbalarda …
5
san’atlarni sintez (qo’shish) qilish yuksak darajaga ko’tarilganligini biz hech qachon unutmasligimiz kerak. bu esa monumental va ommaviy sahna asarlari yaratishda olamshumul ahamiyatga ega bo’lishi bilan birga insoniyatning eng ulkan yutuqlaridan biridir.2 shuni aytish joizki, antik dunyoda qadimgi yunon davlatida turli sohali ilm – fan, falsafa, estetika, etika, logika, badiiy adabiyot, musiqa, raqs va boshqa san’at turlari mukammal ravishda taraqqiy etib, kelgusida jahon madaniyatiga, adabiyot va san’atiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. bu o’rinda o’zbek va o’rta osiyo xalqlari ham chetda qolmay manfaatdor bo’ldilar. yunon teatr san’atining an’analari esa aleksandr makedonskiy (iskandar zulqarnayn) lashkarlari o’rta osiyoni bosib olgandan keyingi davrda tashkil topgan grek baqtriya yunon teatri faoliyat ko’rsatgani to’g’risida m. rahmonov “o’zbek teatr tarixi” hamda “hamza va o’zbek teatri”3 kitoblarida ayrim ma’lumotlar berilgan. yevropada eramizning xvi asrida yunon teatrining an’analariga qiziqish boshlandi. italiyada shu asrning oxirlarida florensiya shahrida istiqomat qilgan graf jovanni bardi vemioni o’z saroyida shoirlar, xonanda va sozandalar, aktyorlar, rassomlar doimiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek musiqali dramma va komediyasi xx asrning 50 – 90 – yillarida"

1703531087.docx o’zbek musiqali dramma va komediyasi xx asrning 50 – 90 – yillarida reja: 1. o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda 2. markaziy osiyoda turli davrlarda bunyodga kelgan davlatlarning siyosiy va diniy mafkurasi o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda o’zbekistonning madaniy hayotida xx asrda bunyodga kelgan alisher navoiy nomidagi davlat akademik katta opera va balet teatri, muqimiy nomidagi respublika davlat musiqali drama va komediya teatri, berdaq nomidagi qoraqalpog’iston avtonom respublikasi davlat musiqali teatri va respublikamizning barcha viloyatlaridagi hamda qo’qon va bekobod shaharlaridagi musiqali drama va komediya teatrlari xalqimizning ma’naviy hayotida alohida ahamiyat kasb etib kelgan. o’zbek teatrining yillar davomida bosib o’tgan tarixiy va ijodi yo’li ...

DOCX format, 31.5 KB. To download "o’zbek musiqali dramma va komediyasi xx asrning 50 – 90 – yillarida", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek musiqali dramma va komed… DOCX Free download Telegram