марказий осиёда илк давлатчиликнинг тарихий асослари ва дастлабки босқичлари

DOC 122,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353462664_40017.doc www.arxiv.uz режа: 1. давлат тушунчаси: моҳияти, белгилари, типлари, шакллари, функциялари. 2. марказий осиё ҳудудидаги энг қадимги давлатлар. улардаги ижтимоийғиқтисодий ҳаёт 3. антик давр давлатлари ва маданияти 4. ўлкамиз ҳудудларида дастлабки шаҳарсозлик маданияти меҳнатнинг дастлабки йирик тақсимоти, ихтисослашган ҳунармандчилик, сунъий су²орма деҳқончилик, савдо ва маданий алоқалар, қадимги миср ва ундаги қатламлар, месопотамия, урук маданияти, илк шаҳарсозлик, бақтрия, су²диёна, хоразм, «авесто», қадимги фар²она, £ан², кушонлар. 1. нафақат ўрта осиё, балки дунё тарихида илк давлатчиликнинг пайдо бўлиши масалалари ҳозирги кунда тадқиқотчилар орасида энг долзарб бўлиб турган муаммолардан бири ҳисобланади. масалани ўрганиб, унга аниқлик киритишдан олдин давлатчиликнинг илдизлари ва пайдо бўлиш шартғшароитларига диққатғэътиборни қаратмоғимиз лозим. давлат ибтидоий жамоа тузумининг емирилиши, синфларнинг пайдо бўлиши билан ҳукмпрон синфнинг қуроли сифатида унга қарши курашиш учун майдонга чиқди. давлатнинг иқтисодий соҳадаги моҳияти ишлаб чиқариш воситаларига эгаликни билдирса, сиёсий ҳукмронлик бутун аҳолининг давлат аппарати ва муайян қонунлар ёрдамида ҳукмрон синф учун барчани бўйсунишга мажбуриятидан иборатдир. давлатнинг белгилари: аҳолининг …

веренитетини амалга оширувчи ягона давлат ҳокимияти мавжуд бўлади. 4. мураккаб давлат – мустақилликдан фойдаланувчи алоҳида давлат тузилмаларидан иборат бўлган давлат (империя, федерация кабилар) 5.империя – зўрлик ёки куч ишлатиш йўли билан ташкил этилган мураккаб давлат. 6.федерация – ихтиёрийлик асосидаги бир неча давлатлар тузилмасидан иборат давлат. 7. конфедерация – давлатлар иттифоқи. 8. давлатлар ҳамдўстлиги. функциялари: давлатнинг функцияси унинг вазифалари ва мақсадлари билан мустаҳкам боғлиқдир. шундан келиб чиққан ҳолда давлат функциялари 1.ички функцияларга 2.ташқи функцияларга бўлинади. ўзбек халқи давлатчилиги, дастлабки сиёсий тизимлар ўтроқ, сунъий суғорма дехқончилик ва чорвачилик хўжалиги заминида бронза асридаёқ амударё ва сирдарё хавзаларида вужудга кела бошлаган. унинг тадрижий давомида милоддан аввалги и минг йиллик бошларида йирик давлат уюшмалари сифатида ривож топган: ўзбек халқи ва давлатчилиги тарихи салкам 3000 йиллик тарихга эга бўлиб, умумжахон тарихининг ажралмас қисми бўлиб келмоқда, турли номлар билан аталиши, сулолаларнинг алмашинуви ва ўзгаришлари унинг бутунлигини ва мохиятини ўзгартирмайди: ўзбек халқи ўзбекистоннинг маҳаллий туб ахолиси бўлиб, уларнинг …

ддан аввалги их-виии хамда вии-ви асрларда илк давлатчилигимиз тараққийёти жараёнларини чуқур ва изчил тадқиқ қилиш ва бошқалар. мавжуд маълумотларга асосан, ўзбек халқи тарихида давлатчилик тизимига ўтиш босқичи, ўзбекистон худудларида илк давлатларнинг шакилланиш ва ривожланиш жараёни босқичлари қуйдаги давралар билан белгиланади: бронза даври. милоддан аввалги ии минг йилликнинг иккинчи ярми ва ўрталари. унчалик катта бўлмаган дехқончилик воҳалари асосида илк давлачилик тизимига ўтиш даври. бронза давридан темир асрига ўтиш даври. милоддан аввалги их-виии асрлар. майда давлат ташкилотларининг ривожланиши ва йирик ҳарбийғсиёсий уюшмаларининг вужудга келиши. илк темир даври. милоддан аввлги вии-ви асрлар. қадимги хоразм ва қадимги бақтрия каби йирик давлат уюшмаларининг шакилланиши. мавзуни мустахкамлаш учун саволлар. 1. давлат қандай типларга бўлинади? 2. давлат шакллари ваунинг вазифаси? 3. ўзбек давлатчилиги тарихи фанини ўқитишдан мақсад нима? 4. ўзбек давлатчилиги босқичлари? янги тош асрига (неолит) келиб ўрта осиё ҳудудларида деҳқончиликнинг пайдо бўлиши жамият ҳаётида ижтимоийғиқтисодий тараққиёт жараёнларини янада тезлаштирди. бронза даврига келиб эса деҳқончиликдан чорвачиликнинг ажралиб …

ида шаклланиб ривожланади. бундай ҳолатни дунё тарихидаги дастлабки давлатларғмиср (нил) ва месопотамия (дажла ва фрот) мисолида ҳам кузатиш мумкин. ўозирги кунга келиб, ўрта осиёнинг жуда кўплаб бронза ва илк темир даврига оид ёдгорликларидан (сополли, жарқўтон, анов, қизилтепа, кўзалиқир, афросиёб, чуст, далварзин, даратепа ва бошқ.) ишлаб чиқарувчи хўжалик билан бевосита боқлиқ бўлган металл қуроллар топиб ўрганилган. металл қуролларининг меҳнат қуроллари сифатида жамият ҳаётига кенг ёйилиши меҳнат унумдорлигининг янада юксалиши учун улкан имкониятлар яратиб, бу жараён давлатчилик пайдо бўлишини янада тезлаштирди. сўнгги бронза даврига келиб кулолчилик чархининг ишлатила бошланиши натижасида сополли, олтинтепа, гонур, жарқўтон кабиларда кулолчилик маҳаллалари пайдо бўлади. шунингдек, ҳунармандчиликнинг тошга, металлга, ёқочга, суякка ишлов бериш турлари ҳам кенг тарқалади. ўунармандчиғликнинг ихтисослашуви, алоҳида хўжалик тармоқи сифатида шаклланиб ривожланиши жамиятдаги иқтисодий тараққиёт учун муҳим аҳамиятга эга бўлиб, давлатчилик пайдо бўлиши учун муҳим бўлган қўшимча маҳсулот кўпайишига туртки бўлди. ўрта осиё ҳудудларида яшаган аҳоли қадимги даврлардан бошлаб ўзаро муносабатларни ривожлантириб келганлар. бронза даврига …

пайдо бўлишига сабаб бўлди. демак, қадимги хўжаликларнинг ихтисослашуви, суқорма деҳқончиликнинг ривожланиши, металлнинг ҳаётга жадаллик билан кириб келиши ва ёйилиши, ҳунармандчиликда турли тармоқларнинг ривожланиши, ўзаро айирбошлаш ва савдоғсотиқ тараққий этиши натижасида жамият ҳаётида ижтимоийғиқтисодий юксалиш кузатилади. бу юксалиш илк давлатчиликнинг асосий пойдевори ҳисобланади. мил. авв. ив минг йилликка келиб қадимги миср хўжалигида сунъий суқоришга асосланган деҳқончилик катта ютуқларга эришади. кўп тармоқли бўлган ҳунармандчилик деҳқончиликдан ажралиб чиқади. савдоғсотиқ кенг миқёсда ривожланиб боради. айнан мана шу даврда жамиятнинг ижтимоий ҳаётида ҳам тубдан ўзгаришлар бўлиб ўтди. аҳоли орасида табақаланиш рўй бериб, жамият учта — ҳукмрон қатлам (қабила оқсоқоллари, коҳинлар, бой жамоачилар), деҳқончилик жамоаси аъзолари (қад. миср жамиятдаги моддий ишлаб чиқарувчилар) ва қуллар қатламларига бўлинади. мил. авв. ив минг йилликнинг иккинчи ярмида қадимги мисрда шаҳар маркази атрофидаги бир нечта қишлоқларни бирлаштирган унчалик катта бўлмаган вилоятлар (номлар) доирасида дастлабки давлатлар пайдо бўлади. марказий шаҳарлар марказида ҳукмдор қароргоҳи ва бош худо ибодатхонаси жойлашган. бу даврда қуйи мисрда …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "марказий осиёда илк давлатчиликнинг тарихий асослари ва дастлабки босқичлари"

1353462664_40017.doc www.arxiv.uz режа: 1. давлат тушунчаси: моҳияти, белгилари, типлари, шакллари, функциялари. 2. марказий осиё ҳудудидаги энг қадимги давлатлар. улардаги ижтимоийғиқтисодий ҳаёт 3. антик давр давлатлари ва маданияти 4. ўлкамиз ҳудудларида дастлабки шаҳарсозлик маданияти меҳнатнинг дастлабки йирик тақсимоти, ихтисослашган ҳунармандчилик, сунъий су²орма деҳқончилик, савдо ва маданий алоқалар, қадимги миср ва ундаги қатламлар, месопотамия, урук маданияти, илк шаҳарсозлик, бақтрия, су²диёна, хоразм, «авесто», қадимги фар²она, £ан², кушонлар. 1. нафақат ўрта осиё, балки дунё тарихида илк давлатчиликнинг пайдо бўлиши масалалари ҳозирги кунда тадқиқотчилар орасида энг долзарб бўлиб турган муаммолардан бири ҳисобланади. масалани ўрганиб, унга аниқлик киритишдан олдин давлатчилик...

Формат DOC, 122,5 КБ. Чтобы скачать "марказий осиёда илк давлатчиликнинг тарихий асослари ва дастлабки босқичлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: марказий осиёда илк давлатчилик… DOC Бесплатная загрузка Telegram