qadimgi xorazm ibtidoiy davrda

DOC 35.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353153215_39829.doc qadimgi xorazm ibtidoiy davrda www.arxiv.uz reja: 1. ibtidoiy jamiyati va ularning davrlari. 2. xorazm hududida ibtidoiy hayot. 3. xorazm atamasi va uning mohiyati. arxeologik tadqiqotlar hozirgi xorazm vohasiga, amudaryoning quyi oqimi, orol dengizining janubiy sarhadlaridan to sirdaryogacha bo’lgan keng maydonda miloddan . av. vi – iii ming yilliklarda turli urug’ va qabilalarning yashab kelganligi aniqlanadi. topilgan ashyoviy yodgorliklar, ajdodlarimizning qadimdan chayla uylarda yashab, ovchilik va baliqchilik bilan tirikchilik qilganliklarini tasdiqlandi. miloddan . av.iii ming yillikning oxiri va ii ming yillikning boshlari ibtidoiy odamlar hayotida qadimgi tosh qurollar bilan birga qo’yilgan. cho’l va sahrolarda chorvachilik, daryo qirg’oqlarida esa ibtidoiy dehqonchilik bilan shug’ullanishga o’tilgan. miloddan . av.ii ming yilikning oxiri va i ming yillikning boshlarida xorazm vohasida yashagan ibtidoiy hayotda temirdan foydalanish boshlanadi. temirdan yasalgan mehnat va tosh qurollarining ixtiro qilinishi bilan ular hayotda king o’zgarishlar yuzaga keladi. mehnat taqsimoti chuqurlashib, chorvachilik, dehqonchilik va hunarmandchilik alohida kasb sifatida ajralib chiqadi. odamlar …

rikchilik tashvishi va tashqi dushmanlardan saqlanish zaruriyati ibtidoiy odamlarning qon – qarindoshlikka asoslangan uyushmasi shakllanishiga olib kelgan edi. urug’ jamoalarga urug’ boshliqlari yoki urug’ oqsoqollari boshchilik qilgan. urug’ boshliqlari kundalik hayotida masalalarni oqsoqollar kengashi a’zolari yordamida hal etadi. urug’ va qabilalarda kohinlar va ruhoniylarning mavqei yuqori bo’lgan. xorazmliklar juda qadimdan ajdodlar ruhiga sig’inish, olovni – quyoshni, erni va suvni muqaddas deb bilish, ularga topinish odatlari bo’lgan. bu diniy udumlar islomgacha davom etgan bo’lib, shularning rasm – rusumlari kohin otashparastlar ibodatxonalarida doimo yonib turgan olovning o’chib qolmasligini ta’min etish uchun ham ma’sul bo’lganlar. xalqimizda hozirgacha saqlanib kelayotgan “o’tag’asi” degan tushuncha uzoq tarixga ega. bir hududda yashagan, qon – qarindosh, tili, dini, urf – odatlari bir – birlariga yaqin o’nlab urug’lar yashadi yuksakroq etnik uyushmaga, qabilaga birlashdilar. bir – biri bilan yonma – yon qo’shni bo’lib yashayotgan qabilalar zamon taqozosi bilan yanada yuksakroq uyushmaga, ya’ni qabila ittifoqiga birlashdilar. xullas, xorazmda qadimgi ibtidoiy …

egaradosh bo’lishi, balki ahamoniylar sulolalarning o’rta osiyoda, jumladan, xorazmda ko’p asrlar davomida xukmronlik qiganligida hamdir. xorazmshohlar davrida ham fors tilidan davlat ishlarini yuritish, mahkama tili sifatida foydalanilgan. ahamoniylarning qadimgi oromiy yozuvlarida (miloddan . av.vi -ivasrlar) jumladan, behistun va persapol yozuvlarida “xorazm” nomi “xvarizm” shaklida, qadimiy fors asarlarida esa “xuvarazmis” shaklida uchraydi. yangi fors yozuvlarida bu so’zning birinchi qismi “xvar” (x war) past, tuban ma’nosini bildirsa, ikkinchi qismi “zmi” (zmi) er ma’nosini anglatadi. bu erda “xuvarazmis” (huwastrmis) so’zining asl ma’nosini pastlikda, past tekislikda joylashgan er, demakdir. qator sharqsunos, arabshunos, tarixshunos tarixchi, arxeologik olimlar jumladan, kimppert, lerx “xuvarazmis” tushuncha “pastlik er” ma’nosini bildiradi, degan fikrdalar. savelalev va grekovlar bu so’zning birinchi “xvar” qismini xurshod – “quyosh”, “oftob” so’zi bilan bog’lab, “quyoshli o’lka”, “oftobli er” zaxau va peygerlar “xvar” elementining yangi fors tilidagi xurdan eyish so’zi bilan bog’lab, xorazm unumdor hosildor erlar, yusti va shpichel’ “xorazm” bu “xor zamin”, “yomon er” – degan, …

radi. uning ta’kidlashicha, o’rta asrlar davriga xos o’rta osiyo yozma manbalarida, shu jumladan, al – beruniy, al –muqaddasiy va gardiziylarning asarlarida “xorazm” nomi “xvarzm” deb yozilgan va ularda bu nomga “go’sht o’tin” ma’nosi berilgan. bu so’zning birinchi qismi “xvari” go’sht, baliq go’shti, ikkinchi qismi “zm”, “zem” – er mamlakat ma’nosini bildiradi. “xorazm” nomi har xil xalqlar tilida turlicha talaffuz qilingan. qadimgi xitoy manbasi “xan sulolasi tarixi” kitobida “xorazm” nomi yuyochane (yuestyan’) tarzida, “tan sulolasi tarixida”, “xosyun’”, “xomesimi boli” yoki “xomsli” shaklida berilgan. yunono muarrixlari gekatey, geradot xorazmliklarni “xorazmiya”, yunon grafikasida –chorazmis, arablar –xwarizmis, vavilon grafikasida humarizma deb nomlanganlar. o’rta asrlar va fors – tojik manbalarda “xvarazm” tarzida uchraydi. “xorazm” nomlari va turlicha talqinlari ichida ikkita talqin – biri “pastlikda joylashgan erlar”, “past tekislikda joylshgan o’lka”, degan talqin, ikkinchisi “baliqchilar yurti”, “baliqqa boy yurt” degan nomlar haqiqatga yaqin bo’lishi mumkin. birinchi talqinning isboti uchun xorazm o’lkasining o’rni jo’g’rofiy ham gidronologik jihatlardan …

k bilan davom ettirishdir,//xalq so’zi,2007,11 dekabr 3. karimov i. a. xivaning 2500 yilligiga bag’ishlangan tantanali marosimda so’zlagan nutqi. 1997, xalq so’zi 22 – oktabr. 4. tolstov s. p. qadimgi xorazm madaniyatini izlab. t., 1964. 5. matniyozov s., sotlikov a. jahon tarixi va madaniyatida xorazm. xorazm, 1999. 6. xorazm tarixi. urganch. 1997.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xorazm ibtidoiy davrda"

1353153215_39829.doc qadimgi xorazm ibtidoiy davrda www.arxiv.uz reja: 1. ibtidoiy jamiyati va ularning davrlari. 2. xorazm hududida ibtidoiy hayot. 3. xorazm atamasi va uning mohiyati. arxeologik tadqiqotlar hozirgi xorazm vohasiga, amudaryoning quyi oqimi, orol dengizining janubiy sarhadlaridan to sirdaryogacha bo’lgan keng maydonda miloddan . av. vi – iii ming yilliklarda turli urug’ va qabilalarning yashab kelganligi aniqlanadi. topilgan ashyoviy yodgorliklar, ajdodlarimizning qadimdan chayla uylarda yashab, ovchilik va baliqchilik bilan tirikchilik qilganliklarini tasdiqlandi. miloddan . av.iii ming yillikning oxiri va ii ming yillikning boshlari ibtidoiy odamlar hayotida qadimgi tosh qurollar bilan birga qo’yilgan. cho’l va sahrolarda chorvachilik, daryo qirg’oqlarida esa ibtidoiy de...

DOC format, 35.0 KB. To download "qadimgi xorazm ibtidoiy davrda", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xorazm ibtidoiy davrda DOC Free download Telegram