avesto o’zbekiston tarixi bo’yicha eng muhim manba

PPTX 295,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425717185_60528.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 www.arxiv.uz avesto o’zbekiston tarixi bo’yicha eng muhim manba www.arxiv.uz reja 1.avesto eng qadimgi yozma ma’rifiy yodgorlik 2.avestoda ilk davlatchiligimiz tarixi 3.zardushtra va zardushtiylik ta’limoti 4.avestoda huquqiy tartib www.arxiv.uz darsdan maqsad o’quvchilarning avestoning shakllanish tarixi, zardusht va uning ta’limoti, undagi huquqiy tartib yuzasidan egallangan bilimlarni mustahkamlash “avesto” qayerda paydo bo’lgan? bu savol azal- azaldan olimlarni juda qiziqtirib kelgan. lekin olimlar buning ham uddasidan chiqdilar, ya’ni uni qayerda paydo bo’lganligini aniqladilar. eng qadimiy, mo’tabar qo’lyozma xorazmda vujudga kelgan. avestoshunos olimlarning aniqlashicha, eron, ozarbayjon, afg’oniston va o’rta osiyo xalqlarining birinchi yodgorliklaridir.’’avesto’’ da nimalar haqida ma’lumot berilgan degan savol tug’ilishi mumkin? avvalambor bu kitobda hozir aytgan xalqlarning madaniyati, urf-odatlari, tabiati va ko’plab fikrlarini bayon etilgan. bu kitob eski pahlaviy ya’ni sanskrit tiliga yaqin bo’lgan tilda bitilgan . www.arxiv.uz www.arxiv.uz kitob boshqa tillarga juda ko’plab tarjima qilingan va “avesto” kitobini o’rganishga ya’ni qiziqishga olib keldi. “avesto”dagi ko’plab va muhim ma’lumotlar asosan …

olgan. bu qo’lyozmalardan keng foydalanilgan va uni yunon tiliga tarjima qildirgan. iskandarning hukmronligi tugagach , miloddan avvalgi 250-yilda arshohiylar davrida “avesto” yana yo’qotilgan qismlari tiklangan va yangi matnlar bilan to’ldirilgan. bu voqea eramizdan avvalgi iii asrida sosoniylar podshosi shopur davriga kelib, to’la kitob holiga keltirilgan. eron va turon zaminining bosib olinganligi sababdan zardushtiylik dini ta’qibga olindi va islom dinini joriy etishga kirishildi. islom dinini qabul qilishga majbur etilgan va qabul qilmaganlari esa hindistonga qochib ketib shu yerda jon saqlaganlar. hammamizga ma’lumki , hozirda ham hindistonning bombay va gujarot viloyatlarida yashaydigan aholi bu dinga e’tiqod qiladi va zardushtiylikka amal qiladilar . ular “avesto”ning bir qismini saqlab kelmoqdalar. bu kitob birinchi bora 30 ta kitobdan , keyin 21 ta kitobdan iborat edi. bizgacha bu kitobning 4 tasi saqlanib qolgan. bu kitoblar quyidagilar: 1.“vadovdot” (vendidat) deyiladi. bu kitob 22 bobdan iborat bo’lgan holda, payg’ambar zardusht va xudo ahura mazdalarning savol- javoblari bayon etilgan …

ilganligining 2700 yilligi nishonlash to’g’risida qaror qabul qilindi. o’zbekistonda ham “avesto” ni o’rganish davom etmoqda.“avesto” kitobini o’rganish , tajribalar bizga juda ko’p ma’lumotalrni oshkora qilib berdi. shunga binoan, prezidentimiz shunday fikr bildirdilar :“avesto” bundan xxx asr oldin muqaddam ajdodlarimizning biz avlodlarga qoldirgan ma’naviy, tarixiy merosidir". avesto haqidagi eng muhim tadqiqotlardan biri “din amallari” asarlarida aytilib o’tilgan. bunda avestoning 21 kitobi mazmuni sharhlab berilgan. bu sharhlar shulardan iborat: www.arxiv.uz www.arxiv.uz avesto o’sha davrlar tarixi , madaniyati haqida ma’lumot beruvchi qomusiy asardir . u pahlaviy tiliga tarjima qilingan va unga sharhlar yozilgan. unga yozilgan sharhlar “zend avesto“ nomi bilan mashhur. markaziy osiyoga arablar kirib kelishi bilan zardushtiylik diniga sig’inuvchilar taqib ostiga olingan. shu tarzda u asta – sekin o’rta osiyo xalqlari orasida iste’moldan chiqa borgan. eron xalqlarining eng qadimgi mitralari mitra, anaxita, osha va ardvissuralar to’g’risidagi miflarning mazmunlari, sarguzashtlari haqida turli va mattiqiy dostonlar mavjud. ulardan birida mitra haqida quyidagicha dostonlar yaratilgan: …

ming yillikda vujudga kelgan yashtlar; ularda sinfiy jamiyatdan ilgarigi qabilaviy e’tiqodlar ,ko’p xudolik tasavvurlari o’z ifodasini topgan. 2. bu qismi gotlar deyiladi. unda xudo axura mazda haqidagi ta’limot o’z aksini topgan. bu kitob mil . avvi-asrda yashagan zaratushtra (zardusht) ijodiga mansub deb taxmin qilinadi. 3. qadimiy ko’p xudolik g’oyalari va yakka xudolik g’oyalri o’rtasidagi kurash sharoitidagi mil .av. 5-asrda har ikkalasini kelishtiruvchi mazdayasna ( mazdaiylik)ta’limoti shakllari va bu “avesto” ta’limotining asosiy va oxirgi qismi hisoblanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz «avesto» — jahon madaniyatining, jumladan, markaziy osiyo va eron xalqlari tarixining qadimgi noyob yodgorligidir. zardushtlik e’tiqodiga amal qiluvchilarning muqaddas kitobi sifatida yagona tangriga topinish shu ta’limotdan boshlangan. bu kitob tarkibi, ifoda uslubi va timsollar tizimi bilan adabiy manbalarga yaqin turadi. «avesto»da tilga olingan joy nomlari (varaxsha, vaxsh)dan kelib chiqib, uning amudaryo sohillarida yaratilgani aniqlangan. shu asosda uning vatani xorazmdir degan qarash mavjud. «avesto» oromiy va pahlaviy yozuvlari asosida yaratilgan maxsus alifboda dastlab to’qqiz …

»ni o’rganish qadimdan boshlangan. abu rayhon beruniy, abu jafar tabariy, abu baxr narshaxiy asarlarida «avesto» ta’limotiga va unda tilga olingan timsollarga murojaat mavjud. bu nodir ilmiy asarlarning qo’lyozma va bosma nusxalari o`r fa shi jamg’armasida saqlanadi. hozirgi o’zbek olimlari a.qayumov, h. homidov, m. is’hoqov, n. rahmonov v.b.ning ilmiy tadqiqot va maqolalari e’tiborli. o’zbekiston respublikasi hukumatning qarori bilan 2001 yilda «avesto»ning 2700 yilligi nishonlandi. «avesto» vatani xorazmda bog’ barpo qilindi, asarning o’zbek tilidagi tarjimalari chop etildi, u haqda yangi tadqiqotlar yuzaga chiqdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz “avesto” ta’limotiga ko’ra, yaxshilk qiluvchi odam pokizalik urug’ini ekadi, bu yaxshilik urug’lari iymonni oziqlantiradi. yaxshilik qilmay, jabr-zulm qiluvchilar iymonsiz, do’zaxiy odamlardir. madaniy merosning nihoyatda katta ma’rifiy- tarbiyaviy ahamiyati bor. u axloq – odob va ezgulikni, do’stlik va ahillikni yaxshilik va oliyhimmatlikni, qahramonlik, vatanparvarlik, mehnatsevarlikni shakllantirish va tarbiyalashda o’ziga xos o’ringa ega. ana shu xususiyatlari bilan ham u bugungi kunda o'z ahamiyatini yo'qotmagan deb o'ylaymiz va mana shu …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avesto o’zbekiston tarixi bo’yicha eng muhim manba"

1425717185_60528.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 www.arxiv.uz avesto o’zbekiston tarixi bo’yicha eng muhim manba www.arxiv.uz reja 1.avesto eng qadimgi yozma ma’rifiy yodgorlik 2.avestoda ilk davlatchiligimiz tarixi 3.zardushtra va zardushtiylik ta’limoti 4.avestoda huquqiy tartib www.arxiv.uz darsdan maqsad o’quvchilarning avestoning shakllanish tarixi, zardusht va uning ta’limoti, undagi huquqiy tartib yuzasidan egallangan bilimlarni mustahkamlash “avesto” qayerda paydo bo’lgan? bu savol azal- azaldan olimlarni juda qiziqtirib kelgan. lekin olimlar buning ham uddasidan chiqdilar, ya’ni uni qayerda paydo bo’lganligini aniqladilar. eng qadimiy, mo’tabar qo’lyozma xorazmda vujudga kelgan. avestoshunos olimlarning aniqlashicha, eron, ozarbayjon, afg’oniston va o’rta osiyo xalqlarining ...

Формат PPTX, 295,5 КБ. Чтобы скачать "avesto o’zbekiston tarixi bo’yicha eng muhim manba", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avesto o’zbekiston tarixi bo’yi… PPTX Бесплатная загрузка Telegram