avesto-vatanimiz tarixini o’rganishda muhim manba

PPTX 46 стр. 11,4 МБ Бесплатная загрузка

46 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 46

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 46

презентация powerpoint avesto-vatanimiz tarixini o’rganishda muhim manba reja: «avesto» - zardushtiylarning muqaddas kitobi «avesto» va unda jamiyat ijtimoiy tarkibining aks etishi. «avesto» – siyosiy tarix va diniy falsafa. adabiyotlar xoмидoв x. «aвестo»нинг мaърифий қиймaти. -тoшкент. 2002. авесто / асқар маҳкам таржимаси. – тошкент. 2001. авесто. яшт китоби / м.м. исҳоқов таржимаси. – тошкент. 2001. ҳамиджон ҳомидий. авестодан шоҳномагача. –тошкент. 2007. сaриaниди в.и. и здесь гoвoрил зaрaтуштрa. -м.:1992. o‘zbekiston hududida zardushtiylik dini shakllangunga qadar ajdodlarimiz totemizm, animizm, fetishizm va shomonlik kabi ilk diniy tasavvurlarga ega bo‘lganlar "avesto" o‘rta osiyoning tarixan ajralmas qismi bo‘lgan turon-zamin hududlarida shakllangan eng qadimiy din - zardushtiylikning muqaddas kitobidir. unda o‘zbek, tojik, turkman, ozarbayjon, fors, afg‘on va boshqa xalqlarning ibtidoiy va qadimiy ilohiy tasavvurlari, koinot va yerda dunyoning yaratilishi bilan bog‘liq tushunchalar, afsona va rivoyatlar, falsafiy-ahloqiy qarashlar o‘z aksini topgan. faravaxar- fravashi - xalqining hurmati ajdodlarga sig'inishga yaqin. “avesto” o‘lkamizda mil.avv. i ming yillikdan- islom dini yoyilguniga …

2 / 46

b 150 ming zardushtiy hindistonning bombay va gujarot o‘lkalarida o‘z dinlarini saqlab yashab kelmoqda. bugungi kunda eronda zardushtiylarning soni 30 mingga yaqin bo‘lib, ularning aksariyati tehronda istiqomat qiladi. avesto - «qat’iy o`rnatilgan qonunlar» degan ma’noni anglatadi; «avesto» o‘rta fors tilidan «apastak», ya’ni «asos» ma’nosini beradi. bu dinning g‘arbdagi nomi – zoroastrizm, arablar otashparastlar deyishgan. bu dinning payg‘ambari-zardusht buyuk munajjim sifatida g‘arbda shuxrat qozongan; zardushtiylikda ezgulik, adolat, tenglik, rahm-shafqat va barcha insoniy fazilatlar targ‘ib etiladi; unda yaxshi fikr, yaxshi so‘z, yaxshi amal, ya’ni kishining o‘ylagan fikri, aytgan so‘zi, qilgan ishi bir-biriga muvofiq bo‘lgandagina u haqiqiy baxt saodatga erishadi – degan g‘oya yotadi; zardushtiylik dinining xudolari: axuramazda (ezgulik xudosi), axrimon (yovuzlik xudosi mitra quyosh va yorug‘lik xudosi, jangovar yigit siymosida tasvirlanadi. aredvisura anahita hosildorlik va farovonlik ma’budasi, u bir qo‘lida anor yoki olma tutgan go‘zal ayol qiyofasida tasvirlanadi farna mahalliy aholi xumo ba’zan anko nomi bilan yuritgan baxt va tole xudosi, nihoyatda …

3 / 46

da tarjima qilingan. u organib chiqqan «avesto» qolyozmalari xiii asrga oid bolgan xix –xx asrda yangi tarjimalari qilingan. «авесто»нинг таркибий қисмлари ясна (гоҳлар) 72 бобдан иборат. оламнинг яратувчиси аҳурамазда мадҳ қилинган. яштлар 52 бобдан иборат. маъбудалар алқови виспарад 27 бобдан иборат. ибодат пайтида ўқиладиган матнлар йиғилган. вендидод 24 бобдан иборат. тиббий, космогоник, аҳлоқий, географик масалалар акс этган. хорда авесто (кичик авесто) 22 бобдан иборат. диний маросимларда ўқиладиган дуолар «авесто»да тўрт муқаддас унсур улуғланади ҳаво ер сув олов «avesto»da tarixiy viloyatlaming nomlari yashtning uchinchi va videvdatning birinchi bobida sanab o‘tilgan. yasht royxatidagi birinchi mamlakat qadimiy dasht qabilalari - oriy laming vatani - aryonam vayjo (arianam vaychax) yoki «oriylaming say- xon yerlaridir». u yurtda ko‘p yaylovlarga ega baland tog‘lar, keng daryolar va chuqur kollar mavjud bo'lgan: keyingi mamlakatlar - porutu, iskata, mourn, gava sugda, baxdi, xvarizam birinchidan, odamlar yashashi uchun eng yaxshi mamlakatni, vaxvi datiya daryosidagi aryonam vayjoga asos soldim. ikkinchidan, men, …

4 / 46

yoz - ikki oy. qish oylarining suvlari sovuq, yerlari sovuq, qishning oxirida u yerda katta toshqin suv paydo bo'ladi». «avesto»ga ko`ra, qadimgi podsholaming royxati quyidagi cha: «xaoshyonx - birinchi afsonaviy podsho («shohnoma»da - xushang), undan keyin yima (jamshid) - podsho-podachi, syovarshon (siyovush), kavi xaosrov (kay-xisrov), kavi vishtasp. kavi xaosrov oriylar mamlakatlarini birlashtiruvchi podsho hi- soblangan. unga qarshi «tura» chorvador qabilalaming yo'lboshchisi frangrasyon («shohnoma»da- afrosiyob) kurash olib borgan. frangrasyon - afrosiyob, kay xisrovning otasi syovarshon - siyovushni o`ldirgan. kay xisrov frangrasyon bilan jang qilib, uni chaychast koli yonida maglubiyatga uchratib halok etgan. shunday qilib, kay xisrov otasi siyovush hamda agraerat va naravid ismli bahodirlar uchun qasos olgan. «avesto»da kavi vishtaspning asosiy dushmanlari sifatida tur- «danu» va «хуаопа» qabilalaming vakillari - ashtarvant, aijatasp, vandarmanish va darshin kabi ismlar keltirilgan. taqdir va baxt xudosi ashiga murojaat qilib, kavi vishtasp aytadi: «baxl-saodatli ashi, g‘alabali jangda, xyaona yovuzi, yetti yuz tuya egasi serjahl ashtarvant, soxta …

5 / 46

zaratushtra vafotidan song boshlangan. avesto jamiyati to‘rt ijtimoiy bosqichdan iborat: patriarxal oila jamoasi - nmana, patriarxal urug‘ jamoasi - vis, qabila jamoasi - zantu qabilalar ittifoqi - daxyu. dax’yu viloyat, mamlakat ma’nosini ham anglatgan. sastar mamlakat harbiy kuchlariga qo‘mondonlik qilgan va poytaxt yoki o‘lkani boshqarish kirgan oila, urug‘, qabila boshlig‘ini anglatish uchun “pati” (ota), “patni” ona nmapatni. nmanya-oila ma’budasi yoki a’zosi anglatgan. oila boshlig‘i - nmanapati, urug‘ oqsoqoli – vispati qabila boshlig‘i - zantupati, mamlakat sardori - dax’yupati deb yuritilgan. mamlakatni idora qilgan shaxs “kavi”, ya’ni diniy, dunyoviy hokimiyat egasi bo‘lib, uning mamlakat boshlig‘igi “sastar” so‘zi ishlatilgan. avesto" da olam qarama-qarshiliklardan iborat. yorug‘lik va zulmat, hayot va o‘lim, ezgulik va yovuzlik adolatli qonunlar va qonunsizliklar o‘rtasidagi kurash unda o‘z ifodasini topgan. zardushtning diniy ta’limotida ezgulikni qaror toptirish ruhi (axuramazda) bilan yovuzlik ruhi (axramon) o‘rtasidagi kurash ta’riflanadi. axuramazda ezgulikni vujudga keltirishda odamlarni imonli bo‘lishiga undayveradi. axramon esa unga qarshi odamlarni yomon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 46 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avesto-vatanimiz tarixini o’rganishda muhim manba"

презентация powerpoint avesto-vatanimiz tarixini o’rganishda muhim manba reja: «avesto» - zardushtiylarning muqaddas kitobi «avesto» va unda jamiyat ijtimoiy tarkibining aks etishi. «avesto» – siyosiy tarix va diniy falsafa. adabiyotlar xoмидoв x. «aвестo»нинг мaърифий қиймaти. -тoшкент. 2002. авесто / асқар маҳкам таржимаси. – тошкент. 2001. авесто. яшт китоби / м.м. исҳоқов таржимаси. – тошкент. 2001. ҳамиджон ҳомидий. авестодан шоҳномагача. –тошкент. 2007. сaриaниди в.и. и здесь гoвoрил зaрaтуштрa. -м.:1992. o‘zbekiston hududida zardushtiylik dini shakllangunga qadar ajdodlarimiz totemizm, animizm, fetishizm va shomonlik kabi ilk diniy tasavvurlarga ega bo‘lganlar "avesto" o‘rta osiyoning tarixan ajralmas qismi bo‘lgan turon-zamin hududlarida shakllangan eng qadimiy din - zardushtiylikn...

Этот файл содержит 46 стр. в формате PPTX (11,4 МБ). Чтобы скачать "avesto-vatanimiz tarixini o’rganishda muhim manba", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avesto-vatanimiz tarixini o’rga… PPTX 46 стр. Бесплатная загрузка Telegram