ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)

DOCX 5 pages 20.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1662368051.docx [bookmark: _goback]ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar reja: 1. jugârofiy tasavvurlar. 2. tabiat haqidagi bilimlar. 3. piktorgafiya yozuviga oâtish. 4. monomental me`morchilik. 5. qabilalararo birlashmalar. 6. tillarning oâzaro ta`siri. 7. etnik birlashmalrning qadimiy halqlarga aylanish jarayoni. 8. til va etnik vaziyat. ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mehnatning birinchi va uchinchi taqchisoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta oâzgarishlar sodir boâlishiga olib keldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab boâldi. bu jarayon partriarxal jamiyatning asosiy negizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila boâlib ajraliyu chiqa boshladilar. mustaqil xoâjalik yuritaboshladilar. katta patriarxal oilalarning mayda oilalarga boâlinib ketishi, xoâjalik jixatidan mustaqillikka va erkinlikka intilishlari xususiy mulkning vujudga kelishi uchun zamin xoziradi va oqibat natijada uni vujudga keltiradi. xususiy mulkning vujudga kelishi masalasi ibtidoiy jamiyat umuman bashariyat atrixi bilan shugâullanuvchi barcha olimlar oldida turgan jng muhim masalalardan biridir. xususiy mulkning kelibyu chiqishi masalasida reaktsion burjua …

2 / 5

xususiy mulkning ramzi boâladi. chorvachilik rivojlangan rayonlarda chorva molarining dastlabki xususiy mulkka aylanganligi shak-shubxasizdir. xoâjalikning asosini dehqonchilik, bogâdorchilik tashkil etar ekan, demak, u joylarda er xususiy mulkning manbai boâlib qolgan. demak ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi yirik patriarxal oilalar emirilib uning oârniga kichik oilalar maydonga keldi. ishlab chiqarishning rivojlanishi natijasida kichik oila jamiyatning asosiy xoâjalik va ijtimoiy tashkilotiga aylandi. mol-mulk chorva, er va boshqa narsalar kichik oilalar ixtiyoridagi xususiy mulkka aylanadi. oila boshligâi esa oila ixtiyoridagi, er, suv, sorva, oâz xotini bolalari ustidan ayni vaqtda ularning mexnati ustidan cheksiz huquqga ega boâlgan hukmron shaxsga aylandi. shunday qilib xususiy mlukchilik kelib chikdi. kichik oilada ishlab chiqarishning ham deoâqonchilik, chorvachilik ayrboshlash va boshqa sohalarning yuksala borishi natijasida ishchi kuchiga boâlgan talab kuchayabordi. kichik oila katta xoâjalik yuritaboshlash naijasida oilada kishilarning ish kuchi kifoya qilmay qoldi. endilikda xoâjalik ishlarini olib borish uchun tashqaridan qoâshimcha yangi ishchi kuchi kerak boâlib qoldi. bunday ishchi kuchni oâzga …

3 / 5

z tutgan davrida biroz rivoj topdi. lekin bu davrdagi qulchilikni klassik qulchilikka taqqoslab boâlmas edi. chunki u hali xoâjalik sistemasiga ishlab chiqarining alohida vositasiga aylanmagan edi. ular oâz mulklariga ega boâlish bilan birga, yu`zi shaxsiy huquqlarga ham ega edilar. ibtidoiy jamoa tuzumi emirilayotgan bir sharoitda hamma oilalar boylik jihatidan bir hil emas edilar. ba`zi oilalar sermulk, badavlat, ba`zilari oârta xol, ayrimlari esa kambagâalroq edilar. koârinib turibdiki, bu davrga kelib oilalar, urugâlar va qabilalar jamoasi ichida ham mulkiy-tengsizlik vujudga keldi. mulkiy tengsizlikda esa jamiyatni boy va kambagâal tabaqalarga boâlib yubordi. bu ziddiyatlar esa ular orasidagi toâqnashuvlarga sabab boâldi. mulkiy tengsizlikning vujudga kelishi xususiy mulkning vujudga kelishi bilan chambarchas bogâliq. mulkiy tengsizlikning vujudga kelishi bilan jamiyatning bir necha qarama qarshi toifalarga boâlinish ibtidoiy jamoa tuzumining negizida dastlabki quldorlik davlatlarini vujudga kelishi uchun asos yaratdi. ibtidoiy jamoa tuzumi soânggi davrda urugâ jamoalari tarqalib qoâshni jamoalar vujudga kelaboshlaydi. urugâ jamoalarining koâchishi boshlanadi. yoki ular …

4 / 5

ka-yakka ishlash undan hosilni xususiy oâzlashtirish hayvonlar qishloq xoâjalik buyumlari qullar, âuy va uning qoâshimcha qismi-hovliâ xususiy mulk, xisoblanib ekiladigan er, oâtzorlar, oâtloq, yaylovlar, oârmonlar, togâ-toshlar va suvlar umumiy mulk hammaga tegishli boâlgan. lekin qishloq jamoasi ham barqaror boâlmay, ham keyinchalik oâzgarishga uchragan. qoâshni qishloq jamoasidagi dualizm uning umumiy mulkdan xususiy mulkka oâtish formasi bilan izohlandi. lekin qadimgi sharqning sugâorma dehqonchiligi rivojlangan mamlakatlarida qishloq jamoalari nisbatan barqaror boâlib, uzoq yashaganlar. chunki sugâorma dehqonchlikka asoslangan mamlakatlarda kanalra, qazish sugâorish inshoatlarini qurish va ularni tartibga solib turish hamisha, hamma vaqt birgalikda mehnat qilishni taqozo etar edi. shuning uchun ham bunday mamlakatlar uchun qoâshni qishloq jamoasining ahamiyati katta edi. xususiy mulk va mulkiy tengsizlikning vujudga kelib kuchayaborishi qator oâzgarishlar boâlishiga olib keldi. bu xol urugâ jamoa va qabilalar orasidagi munosabatlarini ular orasida qator-qator qilishmovchiliklarni vujudga keltirdi. bu kelishmovchiliklar esa qabilalar-aro urushlarni kuchayishiga sabab boâldi. ilgari chegarani himoya qilish, oâldirilgan qabilalar, urugâ a`zolarning xunini …

5 / 5

rbiy tashkilotlarni qayta qayta koârishni talab etar edi. jangovor va mudofaa ahamiyatga ega boâlgan nayza, oybolta, choâqmor, qilich, dubulgâa, qalqon, xanjar kabi qurollar oâsha vaqtlarda paydo boâldi va takomillashaborgan. dushman hujumidan saqlanish uchun qishloqlarni atrofi qalin devor, koâtarma va xandaq kabi mudofaa inshoatlari bilan ihota qilina boshladi. shunga muvofiq urush harakatlari, uning taktika va strategiyasi oâzgarib murakkablasha boshladi. axolining borgan sari zich boâlib yashashi talonchilik urushlari, oâz-oâzini mudofaa qilish qator ichki va tashqi sabablar hamma erda qarindosh qabilalar ittifoqini tuzish zaruraiyatini taqozo etdi. qabilalar ittifoqi, ular orasidagi iqtisodiy siyosiy va madaniy munosabatlar esa turli qabilalarning bir-biriga qoâshilib, aralashib ketishi natijasida jamiyatda yangi ijtimoiy shakl-xalqlar vujudga keldi. dastlab harbiy yurishlari vaqtida qabila boshligâining oâzi barcha ishlarga rahbarlik qilgan. lekin urush harakatlarining kuchayishi va urush texnikasining takomilashuvi natijasida alohida harbiy boshliqlar ajralib chiqaboshlaydi. bu harbiy boshliq yoki lashkar boshi atrofida esa kuchli, botir epchil va sadoqatli jangchilardan tashkil topgan askarlari boâlgan. qabilan …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)"

1662368051.docx [bookmark: _goback]ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar reja: 1. jugârofiy tasavvurlar. 2. tabiat haqidagi bilimlar. 3. piktorgafiya yozuviga oâtish. 4. monomental me`morchilik. 5. qabilalararo birlashmalar. 6. tillarning oâzaro ta`siri. 7. etnik birlashmalrning qadimiy halqlarga aylanish jarayoni. 8. til va etnik vaziyat. ishlab chiqarish kuchlarning rivojlana borishi mehnatning birinchi va uchinchi taqchisoti va boshqa qator sabablar jamiyat ichida katta oâzgarishlar sodir boâlishiga olib keldi. bu hol oqibat natijada ibtidoiy tuzumning inqirozga yuz tutishiga sabab boâldi. bu jarayon partriarxal jamiyatning asosiy negizini tashkil etgan katta oilalarga ta`sir etib, ular kichik-kichik mustaqil oila boâlib ajraliyu chiqa boshladilar. mustaqil xoâjalik yur...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.2 KB). To download "ma`naviy madaniyat. tillar va etnoslar (ibtidoiy jamiyat tarixi)", click the Telegram button on the left.

Tags: ma`naviy madaniyat. tillar va e… DOCX 5 pages Free download Telegram