oila va nikoh (ibtidoiy jamiyat tarixi)

DOCX 5 стр. 17,9 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1662368072.docx [bookmark: _goback]oila va nikoh reja: 1. jamiyatning jins va yoshlar asosida tuzilishi. 2. oila mulki. 3. ma`naviy madaniyat. ibtidoiy jamoa tuzumi buzilishining shart-sharoitlari. ibtidoiy jamoa tuzumi insoniyat jamiyati tarixining eng dastlabkisidir. bu jamiyat bir joyda qotib qolgan narsa boâlmay jamiyatning rivojlanishi natijasida mazkur jamiyat qator oâzgarishlar uchrab va inqirozga yuz tutdi, emirilib bordi. ibtidoiy jamoa tuzumi buzilishi sababi oziq-ovqat va turli mahsulotlarni ortiqcha ishlab chiqarish bilan bogâliqdir. bu hol odamni odam tomonidan zoârlab ishlatish uchun zamin hozirladi. qoâshimcha mahsulot ishlab chiqarish esa ishlabchiqarish kuchlari rivojlanishining oqibati boâlib, ayniqsa xoâjalikning-dehqonchilik, chorvachilik, baliqchilik va boshqa asosiy tarmoqlarni oâsaborishi bilan bevosita bogâliqdir. etnografiyaga shu narsa aniqki, baliqchilik yuksak darajada rivoj topgan xoâjaliklardan ham ibtidoiy jamoa tuzumi emirila boshlagan. balqchilik-oqchilik yuksak darajada rivoj topgan xoâjaliklarda ham ibtidoiy jamoa tuzumining buzilaboshlashi etnograflar tomonidan kuzatilgan. qoâshimcha maxsulot ishlab chiqarish va ibtidoiy jamoa tuzumining emirila borishi dehqonchilik va chorvachilik bilan shugâullanuvchi qabilalarda yaqqolroq koâzga tashlanadi. neolit …

2 / 5

ibtidoiy kishilarning psixologiyasida ham oâzgarish sodir boâldi. eng muhimi ishlab chiqarish kuchlarning ajralmas qismini tashkil etuvchi mehnat qurollari takomillashdi. qoâshimcha maxsulot ishlab chiqarishning eng muhim shart-sharoitlaridan yana biri foydali ma`danlarini topish va undan foydalanishdir. engdi tsh asri oârnini metall asri olib, metalldan xoâjalikda keng foydalanish madaniyatning bundan keyingi rivojlanishicha juda katta ta`sir koârsatadi. odam dastlab qanday metalladan foydalangan degan masala ham olimlar orasida tortishuvga sabab boâlib kelmoqda. koâpgina mutahassislarning fikricha odam tomonidan foydalanilgan birinchi ma`dan oltindir. misrda er.avv. vi ming yillikka mansub neolit davri yodgorliklaridan oltindan yasalgan mayda buyumlar topilgan. janubiy amerikaga birinchi boâlib bostirib kirgan portugaliyaliklar mahalliy aholi qoâlidagi qarmoqlar oltindan ekanligini koârganlar. sof holda topiladigan misdan ham ancha erta foydalanilgan. ibtidoiy kishilar tabiatda sof holda uchraydigan misdan oltin va kumushga nisbatana keng foydalanganlar. oârta osiyo, old osiyo, sinoy ural, shimoliy amerikaning yuqori koâl rayonlarida boy mis konlari boâlgan. old osiyo va oârta osiyodagi ibtidoiy qabilalar misdan foydalanganliklari ma`lum. …

3 / 5

. evropa mis eritish er.avv. iii ming yillikdan paydo boâlgan. mis boâsh boâlganligi uchun undan pichoq, hanjar, bolta, bilakuzuk, marjon va boshqa ziynat yuumlari yasalgan. u katta, ogâir va kuchli mehnat qurollari yasash uchun yaroqsiz boâlgan, shuning uchun ham mis ibtidoiy texnikaning asosini tashkil etgan toshni siqib chiqara olmadi. ibtidoiy kishilar misni qalay bilan rux, bilan qoârgâoshin va soârma bilan qoâshib eritishdan bironza hosil qilishni oârganib olganlar. bronzadan esa jangovor qurol-yarogâlar, mehnat qurollari, idishlar va bezaklar yasalgan. bu metall sifat jihatidan misdan afzal boâlib undan yasalgan mehnat qurollari xoâjalikda keng qoâllanaboshlagan. shu tariqa bronza asri boshlangan. janubiy eron, mesopotamiyada bronza asri er.avv. iii ming yillikning oâz ichiga olgan. haqiqiy metalla asri bronza (jez) va temir kashf etilgandan soâng boshlandiki, shuning uchun ham metall asri bronza temir davrlariga boâlinadi. metallani kashf qilishi va undan foydalanish xoâjalikning hamma sohalarini, eng avvalo dehqonchilik va chorvachilik rivojlanishida juda katta rolâ oâynadi. ibtidoiy jehqonchilikning dastlabki …

4 / 5

hilikni rivojlanishi uchun katta ahamiyatga ega boâldi. bronza davrida misr, ikki daryo oraligâi, xitoy, shimoliy italiya, shvetsariya, germaniya, daniya, polâsha territoriyasida er xaydov qurollari keng koâlamda qoâllanilgan. lekin bronza boâsh boâlganligi tufayli, undan omoch tishi tayyorlash yaxshi natija bermagan va haydov qurollarining tishi yogâochigicha qolabergan. lekin temir vujudga kelishi bu sohada katta oâzgarishlar boâlishiga sabab boâlgan. dastlabki, omochni tortish odamlar zimmasiga tushgan boâlsa kerak, lekin keyinchalik esa hayvonlardan tortuvchi kuch sifatida foydalanganlar. bu hol motiga dehqonchiligidan erni haydab ekishga oâtishga olib keldi va haydov dehqonchiligi er yuzining katta qismiga tarqaldi. chunki omoch asosidagi dehqonchilik oâzining ish unumi, xoâjalik natijasi bilan motiga asosidagi dehqonchilikdan juda yuqori turgan. chunki u odamlarni koâp miqdorda doimiy ovqat bilan ta`minladi. ayniqsa sun`iy sugâorishga asoslangan qadimgi sharq va oârta osiyoda haydov dehqonchiligi alohida ahamiyat kasb etdi. temir tishli omoch orqasida ... miqyosida dehqonchilik ishi bilan, dalachilik ishi bilan shugâullanish va shu bilan birga oâsha dvaqtdagi sharoitlar …

5 / 5

ullanish esa ayollarning vazifasi boâlib qoldi. texnika taraqqiyoti natijasida yangi-yangi koâriklar ochilib dehqonchilik taraqqiy etabordi. ikkinchi tomondan esa parvarishning yaxshilanishi natijasida chorva mollarini soni orta bordi. chorva mollari sonning tobora koâpayaborishi natijasida ekin maydonlari payxon qilinib dehqonchilikka zarar keltira boshladi. endilikda xoâjalikning bu ikki buzoq tarmogâi muayyan maydonga sigâishmay qoldi. butiva emas ular birbirlarining rivojlanishiga toâsiqlik qila boshladi. f.etnik ta`biri bilan aytganda oriylarda xindistonda, amudaryo va sirdaryo, don va dnepr tekisliklariga choâponlik xayotiga olib keldi. xoâjalikning bu soxasi uchun alohida sharoit eng avvalo, oât, em-hashakka moâl tabiiy yaylovlar zarur boâlib qoldi. dehqonchilik uchun esa avvalo suv va serhosil erlar talab etilar edi. shunday vaziyat vujudga keldiki, qadimgi dunyoning oârta osiyo, hindiston, xitoy yaqin sharq evropa va oârta er dengizi atrofidagi koâp oâlkalarda xoâjalikning bu ikki soxasi bir-birining rivojlanishiga toâsqinlik qila boshladi. oqibat natijada chorvachilik dala dehqonchiligidan ajralib chiqib, xoâjalikning eng muhim, mustaqil sohasini tashkil etdi. chorvachilik dehqonchilikdan ajralib chiqar ekan, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oila va nikoh (ibtidoiy jamiyat tarixi)"

1662368072.docx [bookmark: _goback]oila va nikoh reja: 1. jamiyatning jins va yoshlar asosida tuzilishi. 2. oila mulki. 3. ma`naviy madaniyat. ibtidoiy jamoa tuzumi buzilishining shart-sharoitlari. ibtidoiy jamoa tuzumi insoniyat jamiyati tarixining eng dastlabkisidir. bu jamiyat bir joyda qotib qolgan narsa boâlmay jamiyatning rivojlanishi natijasida mazkur jamiyat qator oâzgarishlar uchrab va inqirozga yuz tutdi, emirilib bordi. ibtidoiy jamoa tuzumi buzilishi sababi oziq-ovqat va turli mahsulotlarni ortiqcha ishlab chiqarish bilan bogâliqdir. bu hol odamni odam tomonidan zoârlab ishlatish uchun zamin hozirladi. qoâshimcha mahsulot ishlab chiqarish esa ishlabchiqarish kuchlari rivojlanishining oqibati boâlib, ayniqsa xoâjalikning-dehqonchilik, chorvachilik, baliqchilik va b...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (17,9 КБ). Чтобы скачать "oila va nikoh (ibtidoiy jamiyat tarixi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oila va nikoh (ibtidoiy jamiyat… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram