nikoh va oila sotsiologiyasi

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584191314.doc nikoh va oila sotsiologiyasi reja: 1.oilaning sotsial mohiyati, oilaning ahloqiy va huquqiy asoslari. 2.oilaning funksiyalari, oila tiplari. 3.xozirgi davrda oila rivojidagi sotsial xususiyatlar. 4.o’zbekiston respublikasida nikoh va oila munosabatlarini rivojlantirish va mustahkamlash yo’lidagi sotsial tadbirlar. oilaning sotsial mohiyati, oilaning ahloqiy va huquqiy asoslari. nikoh va oila munosabatlari kadim davrlardan boshlab ilmiy tadqiqotlar manbaining bir yo’nalishini aks ettirib, sotsial tizimni tashkil etuvchi sotsial instiutlarning alohida fuksiyaga ega bo’lgan bulagi hisoblanadi. ma’lumki har bir sotsial institut o’ziga xos funksiyani bajarishga yunaltirilgandir. turli yo’nalishdagi sotsiologlar bu sotsial institutlarning alohida funksiyalarini o’rganishga kirishib, klassifikatsiyalashga o’ringanlar. bu soxada ancha to’liq va qiziqarli ma’lumotlarni sotsiologlar s.lipset, d.landberg va boshqalarning “institutsional maktab” sotsiologiyasi manbalaridan olishimiz mumkin. ana shu sotsial institutlardan biri oila hisoblanadi. klassik sotsiologlarning nazariyalarida sotsial institutlarni amal qilishiga ko’ra ikkiga ajratiladi: oddiy va murakkab. oddiy sotsial instiutning klassik misolida oila institutini ko’rib chiqishimiz mumkin. a.g. harchevning ma’lumotiga ko’ra - oila kishilarning nikoh va kon-karindoshlik …

rida oilani jamiyatning birlamchi asosi sifatida qarab chiqadi va uning kelib chiqishini insoniy munosabatlardagi tabiy holat deb izohlaydi. o.kontning fikricha: oilada ijtimoiy munosabatlarning barcha ko’rinishlari o’z aksini topadi, ya’ni notenglik (avlodlar va jinslar o’rtasida), tobelik (oila a’zolari o’rtasidagi, oila boshlig’i, kattalar) va x.z. shunga ko’ra oila bir kichik davlat bo’lib, u davlatning shaqllanish asosi, uning modeli, oila sotsial funksiyalari esa - jamiyat funksiyalarini aks ettradi. p.sorokin oilaviy kelishmovchiliklar, ularning sabablari va oqibatlari haqida keng, to’xtalib utgan o’zining sotsiologik tadqiqotlarida (inson. sivilizatsiya.) rus. m. , 1992. 272-273 b. l.prizberg o’zining sotsial konfliktlar, 1982 y. asarida oilaviy kelishmovchiliklar va ularning oqibati, jamiyat tarkkiyotiga ta’siri haqida ma’lumotlar keltirib, ularning oldini olish va oqibatlariga qarshi kurashish jamiyat oldiga qo’yiladigan muhim vazifalardan biri ekanligi ta’kidlagan. oilaning funksiyalari, oila tiplari. “oila jamiyatning asosiy buginidir hamda jamiyat va davlat muxofazasida bo’lish huquqiga ega”. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasi (63-modda). nikoh va oila sotsiologiyasi o’z mazmuniga ko’ra juda keng kullamga …

t ob’ekti bo’lib kelmoqda. oila-nikoh sotsiologiyasi turmush tarzi sotsiologiyasi bilan o’zviy bog’liq holda olib qarab o’rganiladi. zero, oila bilan bog’liq bo’lgan barcha masalalar kishilar turmush tarzi tarkibiga kiradi. ammo, oila jamiyatning kichik yacheykasi sifatida maxsus sotsiologik tadqiqotga muxtoj. shuning uchun ham oila-nikoh sotsiologiyasi maxsus sotsiologik nazariya sifatida xozirgi davr jamiyat ijtimoiy xayotini ilmiy jihatdan o’rganishda muhim ahamiyatga egadir. oila-nikoh munosabatlarining asosiy sotsiologik tushunchalariga quyidagilar kiradi: oilaviy xayot sharoiti, oila tarkibi, oila funksiyasi, oila turmush tarzi, oilaviy mafkura va boshqalar. bu tushunchalar oila-nikoh munosabatlarining eng muhim jihatlarini o’zida ifodalaydi. oila jamiyat ijtimoiy tarkibining muhim elementi sifatida o’ziga xos ijtimoiy vazifalarni bajaradi. oilaning ijtimoiy vazifasi (funksiyasi) deganda, oila va uning a’zolari xayot faoliyati, faollikni namoyon qilish usuliga bag’ishlanadi. ularga quyidagilar kiradi: biologik ko’payish, tarbiyaviy, xo’jalik-iqtisodiy, o’zaro yordam, kommunikativ, regulyativ kabilar. ayniqsa, oilada bola tarbiyasi, keksalarga yordam, mehnatga layokatini yukotganlarga g’amxurlik qilish, oilaviy an’analarni saqlash va ma’naviy munosabatlarni tartibga solish kabi muhim ahamiyatga …

larli ta’sir ko’rsatmoqda. masalan: oilaviy kichik korxonalar, ustaxonalar, kooperativlar, oilaviy fermer xo’jaliklari, ijara pudratlari kabi ishlab chiqarish funksiyasining amal qilishi bilan jamiyat taraqqiyotida nafaqat iqtisodiy jihatdan ahamiyatlirokdir, ko’p jihatdan aholini ijtimoiy foydali mehnat bilan band qilish, xo’jalikuchun zarur mollar bilan ta’minlash (xo’jalik- iqtisodiy funksiyasi) bolalarda yoshlikdan mehnat kunikmalarini shaqllantirish (tarbiyaviy funksiyasi), ijtimoiy-psixologik (o’zaro yordam funksiyasi), oila byudjetini ta’minlaydi. er-xotin va farzandlar o’rtasidagi ruhiy uyg’unlikni (kommunikativ funksiyasi) mexr- oqibat munosabatlarini yanada oshiradi. oila asosini nikoh munosabatlari tashkil qiladi. nikoh – bu tarixan vujudga kelgan er va xotin o’rtasidagi munosabatlarning ijtimoiy-ahloqiy shaqlidir. nikoh orqali jamiyat er-xotinning o’zaro jinsiy xayotini tartibga soladi va ularning oiladagi huquq-burchlarini qonunlashtiradi. shu bilan birga, oila nikohga nisbatan yanada murakkabrok bo’lib, nafaqat er-xotinni, balki ularning farzandlarini va shu oila tarkibiga kiruvchi karindoshlarni ham o’z ichiga oladi. oila ijtimoiy institut sifatida muayyan darajalarga ega bo’ladi. dastlab, er-xotinning nikohdan o’tishi oqibatida oila vujudga keladi. birinchi farzandning dunyoga kelishi esa - …

oki undan ortiq nikohli juftdan iborat bo’ladi. respublikada oilaning o’rtacha soni 5,5 kishidan iborat, bir qancha viloyatlarda esa 6 kishidan iborat, bu ko’rsatkichmdxning yevropa qismidagi mamlakatlarida 3,2 kishini tashkil etadi. davlatning vujudga kelishi bilan oilaviy xayotni boshqarish huquqiy harakterga ega bo’lgan. nikohni yuridik jihatdan rasmiylashtirish nafaqat er-xotin oldiga, balki davlat oldiga ham muayyan javobgarlik (burch, vazifa, ma’suliyat) kuyadi. shundan boshlab oilaviy munosabatlar muammolarini na’zorat qilish, huquqiy jihatdan boshqarish davlat zimmasiga yuklatildi. nikoh munsabatlarini, yolg’iz yashovchilarni, oilaviy bo’zilish sabablarini o’rganish jamiyat ijtimoiy tarkibini ijobiy rivojlanishida katta ahamiyat kasb etadi. oddiy bir misol: diniy munosabatlar asosida, avval nikoh muqaddas hisoblanar edi. sobik totalitar tizim asorati sifatida biz bu masalaning ancha keyingi o’rinlardan biriga surilib qolganligini guvoxi bo’lib turibmiz. xozirgi davrda oila rivojidagi sotsial xususiyatlar. “xozirgi vaqtda oilaning haqikiy moddiy axvolini, ularning ma’naviy va madaniy kizikishlarini mahalladan ko’ra yaxshirok biladigan boshqa to’zilma yuk, shuning uchun xozirda oila sotsiologiyasi mahalla doirasida kengrok urganilmog’i zarur. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nikoh va oila sotsiologiyasi"

1584191314.doc nikoh va oila sotsiologiyasi reja: 1.oilaning sotsial mohiyati, oilaning ahloqiy va huquqiy asoslari. 2.oilaning funksiyalari, oila tiplari. 3.xozirgi davrda oila rivojidagi sotsial xususiyatlar. 4.o’zbekiston respublikasida nikoh va oila munosabatlarini rivojlantirish va mustahkamlash yo’lidagi sotsial tadbirlar. oilaning sotsial mohiyati, oilaning ahloqiy va huquqiy asoslari. nikoh va oila munosabatlari kadim davrlardan boshlab ilmiy tadqiqotlar manbaining bir yo’nalishini aks ettirib, sotsial tizimni tashkil etuvchi sotsial instiutlarning alohida fuksiyaga ega bo’lgan bulagi hisoblanadi. ma’lumki har bir sotsial institut o’ziga xos funksiyani bajarishga yunaltirilgandir. turli yo’nalishdagi sotsiologlar bu sotsial institutlarning alohida funksiyalarini o’rganishga kirishi...

DOC format, 73.5 KB. To download "nikoh va oila sotsiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nikoh va oila sotsiologiyasi DOC Free download Telegram