avestoda oila va nikoh munosibatlari

PDF 10 pages 249.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 249.1 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1 xalqaro nordik universiteti 8-mmt 23 guruh talabasi artikova sharofat yakubjonovnaning oila pedagogikasi fanidan tayyorlagan 2 avestoda oila va nikoh munosibatlari. bugungi kunda globallashuv jarayonining ijobiy xususiyatlari bilan birga salbiy xususiyatlarini ham namoyon bo’lmoqdaki, milliylik kundan kunga shaffolashib, milliy tarbiya asoslariga putur yetmoqda. bu o’z navbatida insoniyat oldiga tarbiya masalasida kechiktirib bo’lmas vazifalarni qo’ymoqda. o’sib kelayotgan yosh avlodni jamiyatning asosiy bo’g’ini, tayanchi hisoblangan oila va nikoh masalasiga ma’suliyatli bo’lishini ta’minlash, milliy tarbiya asoslarida tarbiyalash muhim va dolzarb vazifa hisoblanadi. qadimda ota-bobolarimizning oila va nikohga bo’lgan munosabatlni o’rganishda xalqimizning asosiy e’tiqod shakli bo’lib kelgan zardushtiylik dinining muqaddas kitobi avestoga murojat qilamiz. sababi markaziy osiyo tarixi, o’tmishi, madaniyati, pedagogikasini o’rganishda eng qadimiy manba avesto hisoblanadi. buyuk mutafakkirlar tarixni o’tmish va kelajak o’rtasidagi ko’prik sifatida ta’riflashgani bejiz emas. sababi insoniyat tarixini o’rganar ekanmiz bugungi kunimizga shukronalik, ertangi kunimizga esa ishonch tuyg’ulari paydo bo’ladi. zero ota-bobolarimiz bosib bosib o’tgan mashaqqatli hayot tarzi, shonli tariximiz …

2 / 10

zardushtiylik dini muqaddas manbasi avesto tarixiy, diniy, falsafiy jixatdan ko’plab mahalliy va xorijiy tadqiqotchilar tomonidan chuqur o’rganilgan. bizga ma’lumki zardushtiylikning kelib chiqishi borasida ayrim tarixchilar eron, ozarbayjon hududlarini, ayrim tadqiqotchilar esa markaziy osiyo hududlarini e’tirof qilishadi. abu rayhon beruniy o’z asarida zardushning vatani haqida haqida bildirilgan fikrlarni tahlil qiladi va “rumliklar da’vosicha zardusht muvsuldan bo’lgan. ehtimol ular ozarbayjon chegaralarini muvsulga qo’shib shunday degan bo’lsalar kerak” -deydi. mutafakkir bu fikrlari orqali zardushtning 3 vatani ozarbayjon bo’lishi mumkunligiga shama qilib fikrini uning ilm olish maqsadida otasi bilan harronga borganligi va hikmatshunos ilyusga uchraganligi bilan izohlaydi. beruniy zardusht avestoni dastlab podsho vishtospga berganligini aytadi va avesto qismlarining yo’q qilinishi haqida “podshoh ibn doro hazinasida [abesto] 12 ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan nusxasi bor edi. iskandar otashxonalarni kuydirib unga xizmat qiluvchilarni o’ldirgan paytda uni kuydirib yubordi. shuning uchun o’sha vaqtlardan beri abestoning uchdan bir qismi yo’qolib ketdi”-deydi. shu bilan birga zardusht yashagan (din …

3 / 10

at beradi-ki, qadimgi baqtriya va eronga oid ba`zi geografik nomlar ―avestoga zardushtiylik dini o`rta osiyodan chiqib shu o`lkalarga yoyilgan paytlarda kirganligi shubhasizdir. mahalliy tadqiqotchilardan n.m.koshanova o’zining “xalqimiz hayotidagi zardushtiylik ta’limoti bilan bog’liq an’analar va marosimlar” mavzusidagi maqolasida hozirgi qoraqalpog’iston respublikasi, xorazm vohasida islom bilan sinkretik tarzda yashayotgan olov va boshqa unsurlar bilan bog’liq zardushtiylikning an’ana va marosimlariga to’xtalib nikoh marosimidagi irim sirimlar, an’ana va odatlarning mazmun-mohiyatini izohlashga harakat qiladi. oila qurish yoki yolg’iz yashash tanlovi ixtiyoriy bo’maganligini, oilaning muqaddasligi va avlodlar davomiyligini ta’minlovchi kichik jamiyat sifatida qadrlanganligini ta’kidlaydi. zardushtiylik falsafasiga ko’ra yaxshilik va yomonlik insonlarning botiniy –ichki dunyosida yashaydi. dinda inson esa axura mazda ruhidan yaratilganligi tufayli yaxshilik uchun kurashmog’i zarur deyiladi. lekin bu dunyoning asoslarini yaratilishiga axriman aralashganligini sababli inson qalbi ham butun dunyo kabi yaxshilik va yomonlik, nafs bilan sabr, hasad bilan sahovat kabi ezgu fazilatlar va qabih 4 xususiyatlar kurashi maydoni ekanligi, shu sababli ham zardushtiylikni qabul …

4 / 10

rajada yuksak salohiyatga ega bo`lganligini anglatadi. avestoshunos olim m.ishoqov zardushtiylik atamasi dinga nisbatan shartli ravishda qo’llanganligi bu hol dinni uning payg’ambari nomi bilan bog’lash natijasida yuzaga kelganligini aytadi. aslida zardusht dini mazda yasna deb atalgan, mazdaga “mutlaq oqil”zotga sig’inish demakdir . miloddan avvalgi v-iv asrlardagi qadim yunon olimlari asarlarida ilk bor zardusht nomi tilga olinadi . dinning muqaddas manbasi borasida birinchi prezidentimiz “avesto ayni paytda bu qadim o’lkada buyuk davlat, buyuk ma’naviyat, buyuk madaniyat bo’lganidan dalolat beruvchi buyuk hujjatdirki, uni hech kim inlkor etolmaydi” -degan edilar. birgina avestoning videvdat qismi zardushtiylik dinida axloqning naqadar qadrlaganligining isboti sifatida keltirishimiz mumkin. mazkur qism devlarga qarshi duolardan tarkib topgan bo`lib, oddiygina qilib aytadigan bo`lsak, insonlar orasida nopoklik, yomonlik, adolatsizlik, dangasalik urug`ini yo`qotishga qaratilganligini ko`rishimiz mumkin. “avesto” gotlarida “bitta donni undursang mingta devni o’ldirasan” deyilishi sababi birinchidan insonni mehnatsevarlikga chorlasa, ikkinchidan chorvador xalq orasida dehqonchilikning tarqalishini rag’batlantirish maqsadi mavjud bo’lgan deya olamiz. hozirgi kunda …

5 / 10

asosida tashkil etilgan. oilaviy masalalarda yoshlar keksa avlod o’gitlariga quloq solganlar. zardo‘shtiylik tartib-qoidalariga ko‘ra, o‘z hayotini oila qurmasdan o‘tkazish qattiq qoralangan. qiz bolalar uchun balog’at yoshi 15 yosh hisoblangan. balog‘at yoshidagi qiz ota-ona yoki jamoa ra'yidan yurmay turmushga chiqishni, zurriyot qoldirishni istamasdan umrguzaronlik qilib yursa qopga solinib 25 darra kaltaklangan. erkaklar esa, o‘n yetti yoshda uylanish huquqiga ega bo‘lgan. agar erkak kishi zurriyod qoldirish qobiliyatiga ega bo‘lsa-yu, ammo uylanmasa, unga tamg‘a bosilib, badnom qilish maqsadida beliga zanjir bog‘lab yurishga majbur etilgan va uyaltirilagan. islomda oila qurish sunnat hisoblangani kabi zardushtiylikda ham nasl qoldirish, o’z urug’ini va qavmini ko’paytirish rag’batlantirilagan. “aveto”da qayd etilishicha, erkak kishi, eng avvalo, uylanish uchun moddiy va ma'naviy tomondan to‘q va baquvvat bo‘lmog‘i lozim, buning uchun o‘z vaqtida to‘yib ovqatlanishi zarur, aks holda erkak kishi o‘z xizmati va axloqiy burchlarini bajara olmaydi. agar xalqimiz hayotidagi turli marosimlar, rasm-rusumlar, an’analarining tashkil etilishiga chuqurroq razm solsak, ishontirish, isbotlash, namuna …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avestoda oila va nikoh munosibatlari"

1 xalqaro nordik universiteti 8-mmt 23 guruh talabasi artikova sharofat yakubjonovnaning oila pedagogikasi fanidan tayyorlagan 2 avestoda oila va nikoh munosibatlari. bugungi kunda globallashuv jarayonining ijobiy xususiyatlari bilan birga salbiy xususiyatlarini ham namoyon bo’lmoqdaki, milliylik kundan kunga shaffolashib, milliy tarbiya asoslariga putur yetmoqda. bu o’z navbatida insoniyat oldiga tarbiya masalasida kechiktirib bo’lmas vazifalarni qo’ymoqda. o’sib kelayotgan yosh avlodni jamiyatning asosiy bo’g’ini, tayanchi hisoblangan oila va nikoh masalasiga ma’suliyatli bo’lishini ta’minlash, milliy tarbiya asoslarida tarbiyalash muhim va dolzarb vazifa hisoblanadi. qadimda ota-bobolarimizning oila va nikohga bo’lgan munosabatlni o’rganishda xalqimizning asosiy e’tiqod shakli bo’lib ke...

This file contains 10 pages in PDF format (249.1 KB). To download "avestoda oila va nikoh munosibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: avestoda oila va nikoh munosiba… PDF 10 pages Free download Telegram